مدیریت جهادی توأم با شجاعت؛ مهم‌ترین میراث رهبر شهید

حجت‌الاسلام والمسلمین احمد حمیدی، استاد حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا از آذربایجان‌شرقی با اشاره به حضور گسترده مردم در مراسم تشییع پیکر امام شهید، اظهار کرد: صحنه‌هایی که این روزها در کنار بدرقه با رهبر شهید و تجدید بیعت با مقام معظم رهبری رقم خورده است، تنها مراسم تشییع نیست، بلکه جلوه‌ای از وحدت، اتحاد، همبستگی و مقابله با استکبار جهانی به‌شمار می‌رود. این حضور گسترده، در واقع رژه پیروزی امت اسلامی است که پیام اقتدار و انسجام ملت ایران را به جهانیان مخابره می‌کند.

وی افزود: حجم عظیم حضور مردم ایران در این مراسم‌ها، نشان‌دهنده عمق پیوند ملت با آرمان‌های انقلاب اسلامی و رهبری است.

حمیدی با بیان اینکه در منظومه فکری رهبر شهید، جهاد علمی مسیری بی‌بازگشت برای رسیدن به ایران قوی است، گفت: ایشان در دیدارهای متعدد با دانشگاهیان، نخبگان، فرهیختگان و دانشجویان و همچنین در بیانیه گام دوم انقلاب و مناسبت‌های مختلف، همواره بر این موضوع تأکید داشته‌اند که پیشرفت علمی باید همراه با عدالت اجتماعی و استقلال سیاسی باشد تا عزت ملت ایران تضمین شود.

مدیر فرهنگی دانشگاه تبریز ادامه داد: در منظومه فکری و اندیشه راهبردی رهبر شهید، جهاد علمی صرفاً به معنای فعالیت علمی معمولی نیست، بلکه فریضه‌ای الهی و جهادی مقدس برای خروج از سلطه قدرت‌های استکباری و رسیدن به تمدن نوین اسلامی محسوب می‌شود. ایشان در سخنرانی‌های مختلف و نیز در بیانیه گام دوم انقلاب بارها بر تحقق تمدن نوین اسلامی تأکید کرده‌اند.

وی با اشاره به اینکه رهبر شهید همواره علم را منشأ قدرت معرفی می‌کردند، افزود: ایشان با استناد به روایت امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) مبنی بر اینکه «العلم سلطان»، بارها این عبارت را مطرح کردند و معتقد بودند تا زمانی‌که کشور در مرزهای دانش به خودکفایی و پیشگامی نرسد، استقلال سیاسی و اقتصادی پایدار نخواهد بود. این موضوع از ارکان اساسی منظومه فکری ایشان به شمار می‌رود.

جهاد علمی ستون فقرات تمدن نوین اسلامی

حمیدی اظهار کرد: رهبر شهید، جهاد علمی را ستون فقرات تمدن نوین اسلامی و راهبردی‌ترین اقدام برای تحقق استقلال و پیشرفت کشور معرفی می‌کردند و در بیانات مختلف خود تصریح داشتند که پیشرفت علمی باید با خودباوری، امید به موفقیت و حرکت جهادگونه همراه باشد. ایشان در سال ۱۳۸۷ بر ضرورت همراهی پیشرفت علمی با این سه مؤلفه تأکید کردند و در سخنرانی نوروزی سال ۱۳۸۵ نیز فرمودند: «ما باید علم را با همه معنای کامل آن به‌عنوان یک جهاد دنبال کنیم.»

این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به یکی دیگر از بیانات رهبر شهید درباره جایگاه علم، گفت: ایشان در دیدار با دانشگاهیان در سال ۱۳۸۴ فرمودند: «ما باید به آنجا برسیم که اگر در اکناف عالم یک پژوهشگر یا دانشمند بخواهد به فلان نظریه علمی یا نظریه فلسفی دست پیدا کند، ناچار باشد زبان فارسی را یاد بگیرد.»

وی ادامه داد: رهبر شهید پیشرفت کشور را نیازمند حرکت علمی بسیار قوی می‌دانستند و در پیامی به همایش بزرگ دانشگاهیان کشور در سالروز ارتحال حضرت امام خمینی(ره) نیز تأکید کردند که از نگاه امام راحل، دانشگاه تنها مرکز فراگیری دانش نیست، بلکه عرصه پرورش اصلی‌ترین نیروهای اداره کشور است.

حمیدی تصریح کرد: از نگاه رهبر شهید، دانشگاه‌ها پیشران جامعه هستند و می‌توانند جهت‌گیری مدیریت کشور را تعیین کنند. مادامی که دولت‌ها در تصمیم‌سازی‌های خود از ظرفیت دانشگاه‌ها و اندیشکده‌ها بهره نگیرند، کشور با مشکلات توسعه و پیشرفت مواجه خواهد شد.

وی با اشاره به نقش دانشگاهیان در دستاوردهای علمی کشور اظهار کرد: هرجا در طول تاریخ انقلاب اسلامی، فرهیختگان، دانشجویان، دانشمندان و دانشگاهیان حضور مؤثر داشته‌اند، پیشرفت‌های قابل توجهی حاصل شده است. از جمله این دستاوردها می‌توان به توان هسته‌ای و توان موشکی جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد که با جهاد علمی دانشگاهیان به دست آمده است.

حمیدی افزود: در جنگ ۱۲ روزه و نیز در جنگ رمضان، یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌هایی که دشمن را وادار به عقب‌نشینی و شکست کرد و پیروزی را برای این مرز و بوم رقم زد، صنعت موشکی و صنعت هسته‌ای کشور بود که این دستاوردها به برکت رهنمودهای امام شهید و تلاش جهادگونه دانشگاهیان حاصل شده است.

این استاد دانشگاه تبریز با بیان اینکه رهبر شهید همواره تأکید داشتند دانشگاه نباید جزیره‌ای جدا از واقعیت جامعه باشد، گفت: دانشگاه باید برای تمامی نیازهای جامعه برنامه و راهکار ارائه دهد و شأن دانشگاه نیز همین است.

معرفی علم به عنوان گفتمان اصلی جامعه

وی نخستین گام برای تبدیل دانشگاه‌ها به کانون جهاد علمی را تبدیل شدن علم به گفتمان اصلی جامعه دانست و تصریح کرد: هم دانشگاهیان، هم اصحاب فرهنگ و هم رسانه‌ها باید علم را به عنوان گفتمان اصلی جامعه معرفی کنند.

حمیدی افزود: برای تحقق این هدف، نخست آنکه نخبگان، اساتید، دانشجویان و فرهیختگان باید مطالبه‌گری را به‌صورت جدی از دولت‌ها و نهادهای مسئول دنبال کنند، زیرا مطالبه عمومی، به‌ویژه از سوی دانشگاهیان، نخستین شرط تحقق گفتمان پیشرفت و جهاد علمی است.

وی دومین شرط را نقش‌آفرینی رسانه‌ها در تبیین دستاوردهای علمی کشور مطرح کرد و گفت: رسانه‌ها باید دستاوردهای علمی را برای مردم تبیین کنند تا اعتماد به نفس ملی تقویت شود. رهبر شهید همواره بر روحیه «ما می‌توانیم» تأکید داشتند و جوانان را به باور توانایی‌های داخلی دعوت می‌کردند.

مدیر امور فرهنگی دانشگاه تبریز با اشاره به حمایت رهبر شهید از شرکت‌های دانش‌بنیان اظهار کرد: ایشان جمله تاریخی «در دفاع از حرکت علمی کشور تا نفس دارم کوتاه نخواهم آمد» را بیان کردند که نشان‌دهنده حمایت قاطع ایشان از جهاد علمی، شرکت‌های دانش‌بنیان، نخبگان و دانشگاهیان است.

وی ادامه داد: رهبر شهید دو مانع اساسی در مسیر پیشرفت علمی را مطرح می‌کردند، نخست موانع ساختاری که از جمله آن می‌توان به نظام مقاله‌محور و تولید صرف مقاله بدون توجه به حل مسائل کشور اشاره کرد و دوم موانع ذهنی که مهم‌ترین آن خودکم‌بینی و غرب‌گرایی بود.

حمیدی افزود: ایشان بزرگ‌ترین مانع پیشرفت را پذیرش «ما نمی‌توانیم» می‌دانستند و معتقد بودند این تفکر، میراث دوران استعمار است. رهبر شهید با ترویج روحیه «ما می‌توانیم» و تأکید بر اعتماد به نفس ملی، نسل جدید دانشگاهیان، نخبگان و شرکت‌های دانش‌بنیان را به خودباوری دعوت کردند.

وی با اشاره به نگاه رهبر شهید نسبت به نخبگان تصریح کرد: از دیدگاه ایشان، تأمین نیازهای مادی و معنوی نخبگان، جلوگیری از مهاجرت آنان و ایجاد انگیزه برای ماندن و ساختن کشور، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

مدیر امور فرهنگی دانشگاه تبریز افزود: رهبر شهید اساتید و دانشجویان را به مطالبه‌گری از مسئولان توصیه می‌کردند و بر الگوسازی از دانشمندان جوان و موفق به عنوان قهرمانان ملی تأکید داشتند. همچنین همواره بر معرفی علم به‌عنوان گفتمان اصلی جامعه اصرار می‌ورزیدند.

وی اظهار کرد: رهبر شهید بارها تأکید داشتند که دانشگاه نباید از مسائل کشور جدا باشد، بلکه باید با مسئله‌محوری به سراغ چالش‌های ملی برود تا دانشجو در دوران تحصیل احساس کند در حال فراگیری ابزاری است که کشور به آن نیاز مبرم دارد.

حمیدی با اشاره به جایگاه شرکت‌های دانش‌بنیان در اندیشه رهبر شهید گفت: ایشان شرکت‌های دانش‌بنیان را پیشران اقتصاد مقاومتی می‌دانستند و معتقد بودند این شرکت‌ها حلقه وصل دانشگاه و بازار هستند و می‌توانند ایده‌های دانشجویان و نخبگان را با ارتباط با صنعت به ثروت تبدیل کنند.

وی ادامه داد: رهبر شهید معتقد بودند شرکت‌های دانش‌بنیان با تولید محصولات راهبردی، از خروج ارز جلوگیری کرده، وابستگی کشور را کاهش می‌دهند و تحریم‌ها را بی‌اثر می‌کنند. همچنین ایشان دانش‌بنیان کردن را به معنای انجام کار با هزینه کمتر، کیفیت بالاتر و افزایش بهره‌وری معرفی می‌کردند.

مدیر امور فرهنگی دانشگاه تبریز تأکید کرد: همه اقشار جامعه، به‌ویژه نخبگان و اندیشمندان، باید آشنایی بیشتری با منظومه فکری رهبر شهید پیدا کنند و برای تحقق ارتباط میان پژوهش، فناوری و صنعت، زنجیره ارزش را تعریف کنند تا صنعت نیازهای فناورانه خود را به دانشگاه‌ها و مراکز دانش‌بنیان بسپارد.

وی افزود: دولت‌ها و ارکان مختلف نظام نیز باید با تدوین سیاست‌های حمایتی، ارائه تسهیلات قانونی و جلوگیری از واردات محصولاتی که امکان تولید داخلی آنها وجود دارد، از تولید ملی حمایت کنند.

حمیدی با بیان اینکه دانشگاه و صنعت باید چرخه کامل انتقال دانش از آزمایشگاه به فناوری و سپس به خط تولید را تعریف کنند تا زمینه توسعه همه‌جانبه کشور فراهم شود، اظهار کرد: در منظومه فکری امام شهید، جهاد علمی مسیر بی‌بازگشت رسیدن به ایران قوی و مقتدر است و ایشان همواره تأکید داشتند که پیشرفت علمی باید همراه با عدالت اجتماعی و استقلال سیاسی باشد تا عزت ملت ایران تضمین شود. 

وی تصریح کرد: آنچه در جنگ رمضان مشاهده شد، نشان داد که صنعت دفاعی و موشکی کشور با اتکا به توان دانش‌بنیان‌ها، اندیشمندان و نخبگان، توانست قدرت دفاعی ایران را ارتقا داده و دشمن را وادار به عقب‌نشینی کند.

مدیر امور فرهنگی دانشگاه تبریز در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه ردای زرین و نورانی شهادت، شایسته قامت رهبر معظم انقلاب بود، اظهار کرد: خدمات شایسته، طولانی و اثرگذار ایشان در طول عمر پربرکت‌شان برای انقلاب اسلامی، مدیریت جهادی و مدبرانه، آگاهی دادن به جامعه و مقابله با استکبار و طاغوت‌های زمان، در حافظه تاریخ خواهد ماند و امام شهید، جزو برترین‌های علمای اسلام در تاریخ ماندگار خواهد شد. 

این استاد حوزه و دانشگاه در پایان انتخاب هوشمندانه و به‌موقع خبرگان رهبری مبنی برگزیدن آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای به‌عنوان ولی فقیه در شرایط حساس کنونی جامعه را عنایتی از طرف خداوند و توجهی از سوی امام زمان‌(عج) دانست و افزود: آنچه قطعی است، تسلط عمیق رهبر عزیز بر فقه، اصول فقه و مبانی اجتهاد همراه با نگاهی پویا به مسائل روز است. خبرگان رهبری این ویژگی را کشف کردند، چراکه همه خبرگان مجتهد و منتخب هستند و این قوه اجتهاد و تسلط عمیق امام را تأیید می‌کنند.