«زندگی با قرآن» بزرگترین مطالبه رهبر شهید از امت اسلامی
حجتالاسلام والمسلمین محمد قمی با تأکید بر اینکه دغدغه اصلی رهبر شهید «زندگی با قرآن» بود، گفت: در منظومه فکری قائد امت تلاوت، حفظ و تدبر در قرآن هدف نهایی نبود، بلکه همه این مؤلفهها مسیری برای تحقق سبک زندگی قرآنی به حساب میآمد.
به گزارش ایکنا، هرچند نام رهبر شهید همواره با جلسات انس با قرآن، محافل قرآنی، حمایت از قاریان و حافظان، تأکید بر تربیت نسل قرآنی و مطالبه گسترش فرهنگ تدبر در قرآن گره خورده است، اما بررسی منظومه فکری ایشان نشان میدهد، نسبت ایشان با قرآن کریم، بسیار عمیقتر از حمایت از فعالیتهای مرسوم قرآنی بود. در نگاه ایشان، قرآن نه صرفاً کتابی برای تلاوت و آموزش، بلکه نقشه راه حکمرانی اسلامی، منشور اداره جامعه و محور شکلگیری تمدن نوین اسلامی بود.
رهبر شهید انقلاب طی سالهای متمادی، بارها بر ضرورت انس عمومی با قرآن، توسعه حفظ و قرائت، تعمیق تدبر، فهم معارف قرآن و تبدیل آموزههای این کتاب آسمانی به گفتمان عمومی جامعه تأکید کردند؛ اما همه این مطالبات، حلقههایی از یک زنجیره واحد بود؛ زنجیرهای که مقصد نهایی آن، «زندگی با قرآن» و جاری شدن معارف وحی در متن حیات فردی و اجتماعی مردم بود.
برای واکاوی ابعاد مختلف این نگاه، با حجتالاسلام والمسلمین محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، به گفتوگو نشستیم. وی معتقد است عنوان «رهبر قرآنی» تنها به دلیل آشنایی علمی یا حمایتهای مستمر رهبر شهید از جامعه قرآنی نیست، بلکه ریشه در نوع نگاه و شیوه حکمرانی ایشان دارد.
قمی در ابتدای این گفتوگو با اشاره به ابعاد مختلف شخصیت قرآنی رهبر شهید اظهار کرد: اگر بخواهیم شخصیت قرآنی ایشان را بررسی کنیم، باید آن را در چند لایه ببینیم. نخستین لایه، همان عرصهای است که به عنوان جامعه قرآنی شناخته میشود؛ یعنی حوزه قاریان، حافظان، اساتید و فعالان قرآنی. در این عرصه، رهبر شهید تنها یک حامی یا مخاطب نبودند، بلکه به اذعان بسیاری از استادان و متخصصان، خود صاحبنظر، کارشناس و آشنا با ظرافتهای فنی و تخصصی این حوزه بودند.
مهمترین دلیل برای اینکه بتوان ایشان را «رهبر قرآنی» نامید، این است که اساساً نظام فکری، تحلیل مسائل، تصمیمسازی و تصمیمگیری ایشان بر پایه قرآن کریم شکل گرفته بود.
وی افزود: تسلط ایشان بر مباحث تخصصی تلاوت، قرائت و حفظ قرآن، سبب شده بود گفتوگوهایشان با قاریان و حافظان، صرفاً جنبه تشویقی نداشته باشد، بلکه حاوی نکات دقیق فنی و کارشناسانه باشد؛ موضوعی که بارها از سوی اساتید برجسته قرآنی نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
رئیس سازمان تبلیغات اسلامی ادامه داد: شخصیت قرآنی رهبر شهید به این سطح محدود نمیشود. ایشان در طیف گستردهای از موضوعات مرتبط با قرآن، از جمله تفسیر، تدبر، معارف قرآنی، کتابت قرآن، هنرهای قرآنی و دیگر عرصههای مرتبط با فرهنگ قرآن نیز صاحب اشراف بودند و کمتر شخصیتی را میتوان یافت که چنین جامعیتی در حوزههای مختلف قرآنی داشته باشد.
عمیقترین لایه شخصیت قرآنی رهبر شهید
وی با تأکید بر اینکه عمیقترین لایه شخصیت قرآنی رهبر شهید در عرصه حکمرانی جلوه پیدا میکند، تصریح کرد: به اعتقاد من و بر اساس آنچه خود ایشان بارها بیان کرده بودند، مهمترین دلیل برای اینکه بتوان ایشان را «رهبر قرآنی» نامید، این است که اساساً نظام فکری، تحلیل مسائل، تصمیمسازی و تصمیمگیری ایشان بر پایه قرآن شکل گرفته بود.
قمی افزود: همین ویژگی باعث شد، حکمرانی ایشان نیز حکمرانی قرآنی باشد. ایشان بارها از تعبیر «ذهن قرآنی» استفاده کردند؛ یعنی مدیری که با قرآن میاندیشد، با قرآن تحلیل میکند و با قرآن تصمیم میگیرد. این، عالیترین مرتبهای است که میتوان برای نسبت یک رهبر با قرآن تصور کرد.
مهمترین مطالبه قرآنی رهبر شهید
وی درباره مهمترین مطالبه قرآنی رهبر شهید نیز گفت: اگر بخواهم همه دغدغههای ایشان را در یک جمله خلاصه کنم، باید بگویم دغدغه اصلی ایشان «زندگی با قرآن» بود. همه تأکیدهای ایشان بر تلاوت، حفظ، تدبر، آموزش و گسترش فعالیتهای قرآنی، در حقیقت مقدمهای برای تحقق این هدف بود که مردم، قرآن را در متن زندگی خود جاری کنند.
رئیس سازمان تبلیغات اسلامی ادامه داد: ایشان به حفظ قرآن تأکید داشتند، زیرا حفظ، زمینه انس با قرآن را فراهم میکند. بر قرائت صحیح تأکید داشتند، چون تلاوت درست، ارتباط عمیقتری با کلام وحی ایجاد میکند. بر انس با قرآن تأکید میکردند، چون انس، انسان را به فهم و تدبر میرساند و تدبر نیز مقدمه عمل به قرآن و شکلگیری سبک زندگی قرآنی است. بنابراین، در منظومه فکری رهبر شهید، هیچیک از این مؤلفهها هدف نهایی نبود، بلکه همه آنها مسیر رسیدن به زندگی قرآنی محسوب میشد.
قمی با اشاره به یکی از ماندگارترین توصیههای رهبر شهید اظهار کرد: آنچه بیش از همه در ذهن من مانده، تأکید ایشان بر شکلگیری «ذهن قرآنی» است؛ اینکه انسان در اثر تدبر در قرآن به مرحلهای برسد که همه تحلیلها، قضاوتها، تصمیمها، رفتارها و حتی شیوه تصمیمگیری او رنگ و بوی قرآنی پیدا کند.
تحقق جامعهای که قرآن در آن به متن زندگی مردم وارد شود، مهمترین ادای دین به رهبر شهید است و همه فعالان قرآنی باید در این مسیر احساس مسئولیت کنند.
رئیس شورای توسعه فرهنگ قرآنی افزود: اگر چنین نگاهی در جامعه شکل بگیرد، قرآن از یک کتاب مقدس که تنها در مناسبتها تلاوت میشود، به راهنمای دائمی زندگی فردی و اجتماعی تبدیل خواهد شد و این همان چیزی بود که رهبر شهید به دنبال آن بودند.
رئیس سازمان تبلیغات اسلامی با اشاره به یکی از آخرین پیامهای رهبر شهید در جریان جنگ ۱۲ روزه گفت: یکی از راهبردیترین توصیههای ایشان در دومین پیام تلویزیونی در میانه آن روزهای سخت مطرح شد. ایشان آیه شریفه «وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ» را تلاوت کردند و سپس فرمودند که به ملت عزیز ایران توصیه میکنم همواره این آیه شریفه را در یاد داشته باشند.
وی ادامه داد: این توصیه نشان میدهد حتی در سختترین شرایط سیاسی و امنیتی نیز مبنای تحلیل و امیدبخشی ایشان، قرآن بود. این همان «ذهن قرآنی» است؛ نگاهی که در آن، آیات الهی به عنوان راهنمای تصمیمگیری در بزنگاههای تاریخی مورد استناد قرار میگیرد.
قمی در بخش دیگری از این گفتوگو، رسالت جامعه قرآنی کشور را پس از شهادت رهبر شهید مورد اشاره قرار داد و گفت: امروز وظیفه جامعه قرآنی تنها برگزاری محافل و مسابقات نیست، بلکه باید همان نقشه راهی را که رهبر شهید ترسیم کردهاند، دنبال کنند و مطالبات راهبردی ایشان را در عرصه فرهنگ قرآنی به سرانجام برسانند.
مهمترین ادای دین به رهبر شهید
وی افزود: تحقق جامعهای که قرآن در آن به متن زندگی مردم وارد شود، مهمترین ادای دین به رهبر شهید است و همه فعالان قرآنی باید در این مسیر احساس مسئولیت کنند.
رئیس سازمان تبلیغات اسلامی در پایان با اشاره به اجرای طرح «زندگی با آیهها» اظهار کرد: این طرح، پاسخی عملی به بخشی از مطالبات رهبر شهید بود. ایشان بارها فرموده بودند که معارف قرآن باید به گفتمان عمومی جامعه تبدیل شود. ما نیز تلاش کردیم با طراحی و اجرای این نهضت، آیات قرآن را بیش از گذشته وارد زندگی روزمره مردم کنیم و امیدواریم این مسیر بتواند زمینه تحقق همان آرمان بزرگ، یعنی «زندگی با قرآن» را فراهم آورد؛ آرمانی که رهبر شهید تا آخرین روزهای عمر مبارک خود بر آن تأکید داشتند.
انتهای پیام
