فرید نجفنیا، معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری البرز در گفتوگو با ایکنا از البرز اظهار کرد: پیشگیری از
وقوع جرم فرآیندی اجتماعی، فرهنگی و آموزشی است که تحقق آن نیازمند مشارکت همه نهادهای اثرگذار است. بر همین اساس، رویکرد دستگاه قضایی در سالهای اخیر از مداخله پس از وقوع جرم به سمت توسعه آموزشهای پیشگیرانه و ارتقای آگاهی عمومی حرکت کرده است.
وی با بیان اینکه تحولات سریع اجتماعی، گسترش فضای مجازی، تغییر الگوهای ارتباطی و ظهور آسیبهای نوپدید، ضرورت بازنگری در شیوههای آموزش حقوقی را بیش از گذشته نمایان کرده است، افزود: آموزشهایی که چند سال پیش پاسخگوی نیاز جامعه بودند، امروز به تنهایی کفایت نمیکنند؛ بنابراین محتوای آموزشی و شیوه انتقال مفاهیم حقوقی باید همواره متناسب با نیازهای روز جامعه بهروزرسانی شود تا بتواند اثرگذاری لازم را داشته باشد.
نجفنیا بیان کرد: اعتقاد ما بر این است که پیشگیری مؤثر از وقوع جرم، از کلاس درس آغاز میشود؛ جایی که شخصیت اجتماعی نسل آینده شکل میگیرد و آموزش صحیح میتواند بسیاری از رفتارهای پرخطر را پیش از تبدیل شدن به آسیب، اصلاح کند.
وی با اشاره به اینکه برنامهریزیهای آموزشی این معاونت تنها دانشآموزان را مخاطب قرار نداده است، تصریح کرد: تجربه نشان میدهد که تحقق فرهنگ قانونمداری زمانی امکانپذیر خواهد بود که سه ضلع اصلی فرآیند تربیت یعنی مدرسه، خانواده و دانشآموز در کنار یکدیگر قرار گیرند. به همین دلیل، در طراحی برنامههای آموزشی، معلمان و مدیران مدارس، اولیای دانشآموزان و خود دانشآموزان به صورت همزمان مورد توجه قرار گرفتهاند.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان البرز با اشاره به اجرای طرح قاضی مدرسه که با عنوان زنگ پیشگیری حقوقی نیز شناخته میشود، گفت: هدف این طرح، انتقال مفاهیم حقوقی و اجتماعی به زبان قابل فهم برای نوجوانان، افزایش آگاهی آنان نسبت به حقوق و مسئولیتهای شهروندی، آشنایی با پیامدهای قانونی برخی رفتارها و تقویت فرهنگ احترام به قانون است.
این مسئول توضیح داد: در زمان تدوین این برنامه، اجرای طرح در ۵۳ مدرسه استان پیشبینی و ابلاغ شده بود، اما استقبال مدارس، همراهی مدیران آموزشی و ضرورت گسترش آموزشهای پیشگیرانه سبب شد دامنه اجرای آن به ۵۰۰ مدرسه افزایش یابد.
وی با اشاره به نتایج اجرای این طرح اظهار کرد: در مجموع ۱۸ هزار و ۲۸۳ نفر از دانشآموزان و اولیای آنان در دورههای آموزشی برگزار شده حضور یافتند و آموزشهای لازم را دریافت کردند. بازخوردهای به دست آمده نیز نشان میدهد که دانشآموزان با انگیزه و مشارکت مطلوب در این جلسات حضور یافته و پرسشهای متعددی درباره موضوعات حقوقی، مسئولیتهای اجتماعی و مسائل روز مطرح کردهاند.
به گفته وی، استقبال دانشآموزان از این برنامه بیانگر آن است که نسل نوجوان بیش از هر زمان دیگری نیازمند آموزشهای کاربردی و متناسب با واقعیتهای زندگی امروز است؛ آموزشهایی که بتواند در کنار افزایش آگاهی، قدرت تصمیمگیری صحیح و مسئولانه را نیز در آنان تقویت کند.
نجفنیا با تأکید بر اینکه آموزش حقوقی نباید به محیط مدرسه محدود بماند، اظهار کرد: یکی دیگر از برنامههای مهم معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان البرز، اجرای طرح «هر مسجد یک حقوقدان» است که با هدف گسترش دسترسی شهروندان به آموزشها و مشاورههای حقوقی در بسترهای مردمی دنبال میشود.
وی افزود: بسیاری از اختلافات خانوادگی، مالی و اجتماعی در صورت آگاهی افراد از حقوق و تکالیف قانونی خود، پیش از تبدیل شدن به پرونده قضایی قابل مدیریت و حلوفصل هستند. از همین رو، ارائه آموزشهای عمومی و مشاورههای حقوقی در مساجد میتواند نقش مؤثری در کاهش اختلافات و پیشگیری از تشکیل پروندههای جدید داشته باشد.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری البرز با بیان اینکه تاکنون ۳۲ هزار و ۱۷۲ نفر از شهروندان از خدمات این طرح بهرهمند شدهاند، گفت: حضور حقوقدانان در مساجد تنها به پاسخگویی به پرسشهای حقوقی محدود نیست، بلکه تلاش میشود با تبیین مسائل مبتلابه جامعه، فرهنگ مراجعه به راهکارهای قانونی و استفاده از ظرفیت گفتوگو و صلح نیز تقویت شود.
نجفنیا در ادامه از اجرای برنامههای آموزشی در مصلاهای استان خبر داد و افزود: همزمان با برگزاری نماز جمعه، حقوقدانان در ۱۵ مصلای استان پیش از آغاز خطبهها، ضمن ارائه گزارشی از اقدامات دستگاه قضایی، مهمترین موضوعات حقوقی مورد نیاز مردم را به زبان ساده تشریح میکنند تا زمینه افزایش آگاهی عمومی و کاهش بروز اختلافات فراهم شود.
وی با تأکید بر اینکه عدالت در ارائه خدمات آموزشی یکی از سیاستهای اصلی دستگاه قضایی استان است، گفت: این برنامهها فقط در مرکز استان یا مناطق برخوردار اجرا نمیشود و تلاش شده است شهروندان در تمامی شهرستانها و مناطق مختلف از جمله کرج، اشتهارد، نظرآباد، طالقان و چهارباغ نیز به شکل برابر از این خدمات بهرهمند شوند.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان البرز در پایان با اشاره به اینکه پیشگیری، زمانی موفق خواهد بود که به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود، تصریح کرد: هر اندازه آموزشهای حقوقی از سنین پایینتر آغاز شود و خانوادهها، مدارس، نهادهای فرهنگی و دستگاههای اجرایی در این مسیر همافزا عمل کنند، جامعه نیز در آینده با آسیبهای اجتماعی کمتر، افزایش مسئولیتپذیری شهروندان و کاهش ورودی پروندهها به دستگاه قضایی مواجه خواهد شد.
انتهای پیام