مکتب «رهبر شهید» خواستار تبدیل ایمان به پروژهای تمدنی است
سید علی السید قاسم معتقد است که میراث واقعی رهبر شهید، حضرت آیت الله سیدعلی خامنهای، نه در مواضع فعلی او، بلکه در مکتب فکری است که خواستار تبدیل ایمان به یک پروژه تمدنی و ساختن نسلهایی است که دارای دانش، آگاهی و توانایی تحمل مسئولیت تاریخی هستند.
به گزارش ایکنا، علامه سید علی السید قاسم، رئیس مرکز گفتوگوی بین ادیان، عضو آکادمی ماریان در واتیکان و نماینده شورای عالی شیعیان در لبنان، در گفتوگو با شبکه پرس تیوی درباره اندیشههای رهبر شهید انقلاب تصریح کرد: من معتقدم که ارزیابی هر شخصیت تاریخی باید بر اساس تأثیر آن بر شکلدهی به آگاهی باشد، نه بر اساس میزان قدرتی که در اختیار داشته است. از این منظر، امام شهید، سیدعلی خامنهای، میراث فکری و معنوی از خود به جا گذاشت که از مرزهای ملی فراتر میرود و به قلمرو ملت و بشریت میرسد. او براساس دیدگاهی عمل کرد که دین را نه صرفاً نظامی از مناسک، بلکه پروژهای برای ساختن بشریت، حفظ کرامت آن، برقراری عدالت و مقابله با ظلم میداند، که الهام گرفته از این کلام خداوند متعال است: «لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ..: به راستى [ما] پيامبران خود را با دلايل آشكار روانه كرديم و با آنها كتاب و ترازو را فرود آورديم تا مردم به انصاف برخيزند»(25/ حدید).
سید علی السید قاسم در ادامه توضیح داد: رهبر شهید ایران معتقد بودند که استقلال یک شعار سیاسی نیست، بلکه پیشنیاز حفظ هویت ملتها است و قدرت واقعی با ساختن فردی آگاه از نظر علمی، اخلاقی و معنوی آغاز میشود. ایشان همچنین به دنبال ایجاد تعادل بین اصالت و گشودگی، بین پایداری بر اصول و حضور فعال در جهان بودند و تقلیل روابط با دیگران به منطق درگیری دائمی یا سرسپردگی را تایید نمیکردند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: میراث واقعی رهبر شهید نه در مواضع آنیاش، بلکه در مکتب فکری نهفته است که خواستار تبدیل ایمان به یک پروژه تمدنی و ساختن نسلهایی با دانش، آگاهی و توانایی تحمل مسئولیت تاریخی است. من معتقدم که ماهیت پایدار این میراث با توانایی آن در الهام بخشیدن به بشریت برای عدالت، شفقت و پایداری بیشتر سنجیده خواهد شد، نه با تعداد کتابهایی که در مورد آن نوشته شده یا سخنرانیهایی که در ستایش آن ایراد شده است.
رئیس مرکز گفتوگوی بین ادیان در لبنان، در ارزیابی مشارکت هیئتهای کشورهای متعدد در مراسم تشییع و وداع با رهبر شهید در تهران گفت: مشارکت گسترده هیئتهای رسمی، مردمی و مذهبی از فرهنگها و گرایشهای متنوع، که به نزدیک به صد کشور میرسد، اهمیتی فراتر از پروتکل صرف دارد. این امر نشان دهنده این شناخت است که چهرههایی که تأثیر عمیقی بر تاریخ میگذارند، محدود به بستر ملی خود نمیمانند، بلکه به موضوعی مورد توجه جهانی تبدیل میشوند، چه از سوی حامیانشان و چه از سوی مخالفانشان.
وی افزود: از دیدگاه من، مهمترین ارزش این مشارکت در تأیید این نکته نهفته است که گفتوگو و احترام متقابل حتی در بحبوحه اختلافات سیاسی و فکری همچنان امکانپذیر است. ما باید چنین مناسبتهایی را به عنوان فرصتهایی برای بازسازی پلهای بین مردم، نه برای گسترش اختلافات، ببینیم. قرآن کریم در این آیه، پایه و اساس تفاهم متقابل را بنا نهاده است: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ: اى مردم ما شما را از مرد و زنى آفريديم و شما را ملت ملت و قبيله قبيله گردانيديم تا با يكديگر شناسايى متقابل حاصل كنيد در حقيقت ارجمندترين شما نزد خدا پرهيزگارترين شماست بىترديد خداوند داناى آگاه است»(13/ حجرات) این آیه نمایانگر یک اصل تمدنی است که از مرزهای دین و جغرافیا فراتر میرود.
سید علی السید قاسم ادامه داد: اگر رویدادی با این عظمت بتواند نمایندگان ملتها و فرهنگهای مختلف را پیرامون ارزشهای احترام و وفاداری گرد هم آورد، این پیام را میرساند که بشریت هنوز قادر به یافتن زمینههای مشترک با وجود شدت درگیریها است. مسئولیت امروز تبدیل این صحنه به یک دیپلماسی بشردوستانه پایدار است که فرهنگ گفتوگو را ترویج میدهد، به ویژگیهای منحصر به فرد مردم احترام میگذارد و از عدالت به عنوان پایه و اساس صلح واقعی دفاع میکند.
وی به نقش رهبر شهید در ترویج گفتوگوی بین ادیان و تقریب بین مذاهب اسلامی اشاره کرد و گفت: من معتقدم که این بخش از شخصیت امام شهید شایسته توجه بیشتری است، زیرا بُعد تمدنی پروژه ایشان را آشکار میکند. ایشان از این فرض شروع کرد که تفاوت یک قانون جهانی است، اما نباید به توجیهی برای خصومت یا طرد تبدیل شود. بنابراین، پیوسته خواستار مدیریت تنوع با روحیه مسئولیتپذیری و اولویت دادن به ارزشهای مشترک اسلامی و انسانی بر عوامل تفرقه بودند. این امر در حمایت بیدریغ ایشان از پروژههایی با هدف تقویت تقریب بین مذاهب اسلامی و تشویق به گفتوگو با پیروان سایر ادیان بر اساس احترام متقابل و حفظ کرامت انسانی منعکس شده است. این امر با رویکرد قرآن نیز همسو است: «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا: و همگى به ريسمان خدا چنگ زنيد و پراكنده نشويد»(13/ حجرات) و «وَلَا تُجَادِلُوا أَهْلَ الْكِتَابِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ: و با اهل كتاب جز به [شيوهاى] كه بهتر است مجادله مكنيد»(46/ عنکبوت).
سید علی السید قاسم در پایان گفت: با توجه به تجربهام به عنوان رئیس انجمن گفتوگوی بین ادیان و عضویتم در آکادمی ماریان در واتیکان، معتقدم که جهان دیگر نمیتواند نفرتپراکنی بیشتری را تحمل کند. بلکه به رهبرانی نیاز دارد که پایداری در هویت را با دیدگاهی باز به سوی بشریت ترکیب کنند. گفتوگوی واقعی به معنای مصالحه بر سر ایمان نیست، بلکه به معنای ارائه اخلاق و تبدیل آن به منبعی از رحمت، عدالت و همکاری است. معتقدم که این یکی از مهمترین ویژگیهای میراث به جا مانده از امام شهید است؛ میراثی که از ایمان میخواهد نیرویی برای ساختن تمدن و خدمت به بشریت باشد، نه وسیلهای برای ایجاد تفرقه، و پیامهای الهی را به عنوان پلی برای درک متقابل و برقراری حقیقت، مطابق با کلام خداوند متعال منتقل کند که میفرماید: «وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى..و در نيكوكارى و پرهيزگارى با يكديگر همكارى كنيد»(2/ مائده).
انتهای پیام
