اجرای طرح «سلامت روان با قرآن» در مدارس

به گزارش ایکنا، دبیرخانه کشوری درس قرآن با همکاری دفتر معاونت متوسطه اول وزارت آموزش و پرورش طرح «سلامت روان با قرآن» را در سطح مدارس متوسطه اول اجرا می‌کند. 

«سلامت روان با قرآن» طرحی نوآورانه برای ارتقای سلامت روان نوجوانان با محوریت قرآن کریم است که در نسخه‌ای فشرده و ۲۴ جلسه‌ای طراحی شده و تلاش دارد با تلفیق آموزه‌های وحیانی و نیازهای روان‌شناختی دانش‌آموزان، کلاس‌های قرآن را به کارگاهی پویا برای آرامش، خودشناسی و رشد همه‌جانبه تبدیل کند.

این طرح که حاصل پژوهش‌های گسترده در حوزه تأثیر انس با قرآن بر بهداشت روان است، با هدف ایجاد تعادل میان نیازهای جسمی، روانی و معنوی نوجوانان طراحی شده و براین اساس تلاوت و تدبر در قرآن به عنوان عاملی مؤثر در کاهش اضطراب، افزایش امیدواری و مدیریت هیجانات شناخته شده و قرار است با روش‌های خلاقانه و نوجوان‌پسند، به دانش‌آموزان ارائه شود.

این طرح با آموزش تخصصی معلمان قرآن در تابستان(مرداد و شهریور) آغاز شده و طی یک دوره ۴۰ ساعته، معلمان در دو حوزه کلیدی «مهارت‌های تخصصی قرآن» شامل روخوانی، روان‌خوانی و تدبر و «مهارت‌های روان‌شناختی و مشاوره‌ای» که برای شناخت دقیق نیازهای روحی نوجوانان است، آموزش خواهند دید. پس از گذراندن این دوره و دریافت گواهینامه تخصصی، مُدرس سلامت روان با قرآن، آماده اجرای این برنامه در کلاس‌های درس خواهد بود.

این طرح به شکل سالانه و به صورت هفتگی برنامه‌ریزی شده و در قالب ۲۴ جلسه ۲۰ دقیقه‌ای ارائه می‌شود. چهار فصل موضوعی این طرح به شرح زیر مورد نظر است:

فصل اول ـ «آرامش در سایه قرآن» (جلسات ۱ تا ۶)

این فصل با بهره‌گیری از تکنیک‌هایی مانند «نفس‌های قرآنی» (تنفس همراه با تلاوت سوره فاتحه)، قصه‌گویی از زندگی پیامبر(ص) و نقاشی «قلعه آرامش»، به دنبال کاهش اضطراب اولیه و القای حس امنیت روانی و امیدواری در دانش‌آموزان است.

فصل دوم ـ «مدیریت هیجانات با قرآن» (جلسات ۷ تا ۱۲)

در این فصل، با اجرای نمایش‌نامه، بازی‌های گروهی مانند «بخشش و آرامش» و کارگاه «از اشتباه تا رشد»، مهارت‌هایی نظیر مدیریت خشم، کاهش کینه‌توزی، همدلی و خودتنظیمی رفتاری به دانش‌آموزان آموزش داده می‌شود.

فصل سوم ـ «ارتباط با خدا و دیگران» (جلسات ۱۳ تا ۱۸)

این فصل بر خودآگاهی اجتماعی، افزایش حمایت اجتماعی و کاهش استرس تحصیلی متمرکز است. بحث‌های گروهی درباره آسیب‌های رفتاری، بازی‌های تیمی و ساخت دفترچه دعاهای شخصی، از جمله فعالیت‌های این دوره هستند.

فصل چهارم ـ «امید و آینده‌سازی» (جلسات ۱۹ تا ۲۴)

در نهایت، این فصل با برنامه‌ریزی برای مراسم معنوی شب‌زنده‌داری، کارگاه «قلم توانا» و ساخت کلیپ گروهی «خدای من»، به دنبال تقویت تاب‌آوری، عزت نفس، خودباوری علمی و هویت‌یابی معنوی در نوجوانان است.

یکی از امتیازات این طرح، تغییر رویکرد سنتی در ارزشیابی است به این معنی که به جای آزمون‌های پایانی و حفظ‌محور، ۲۰ نمره این درس از طریق روش‌های فرآیندمحور و متنوعی مانند پوشه‌کار (پورتفولیو)، فعالیت‌های کلاسی، پروژه‌های فصلی، خودارزیابی و هم‌ارزیابی و آزمونک‌های مفهومی(سؤالات واگرا) کسب می‌شود. همچنین از ابزارهایی مانند «چک‌لیست»، «مشاهده‌گری معلم» و «دفترچه تأمل دانش‌آموزان» برای سنجش دقیق‌تر رفتارهای مرتبط با سلامت روان استفاده خواهد شد.

مسئولان دبیرخانه قرآن وزارت آموزش و پرورش با اشاره به انجام پیش‌آزمون و پس‌آزمون برای سنجش علمی اثربخشی این طرح، ابراز امیدواری کرده‌اند که طرح «سلامت روان با قرآن» بتواند گامی مؤثر در جهت تحقق شعار «هر دانش‌آموز، یک قرآن‌آموز سالم و امیدوار» باشد و الگویی نوین برای سایر مقاطع تحصیلی ارائه دهد.