مسجد«الشبیبیه»؛ نمونه‌ای بارز از معماری سنتی منطقه نجد عربستان

به گزارش ایکنا به نقل از خبرگزاری عربستان (واس)، مسجد تاریخی الشبیبیه در استان البدائع در منطقه قصیم، یکی از شاخص‌ترین مساجد تاریخی این منطقه به‌شمار می‌رود و با معماری اصیل نجدی، بخشی از هویت تاریخی و میراث معماری عربستان سعودی را به نمایش می‌گذارد.

این مسجد که در شمال‌شرق البدائع و در کنار جاده اصلی البدائع-عنیزه قرار دارد، در سال ۱۳۵۳ هجری قمری (۱۹۳۴ میلادی) ساخته شده و از قدیمی‌ترین مساجد منطقه است. برخی منابع محلی نیز پیشینه محل «الشبیبیه» را قدیمی‌تر از بنای کنونی مسجد می‌دانند.

مسجد «الشبیبیه» نمونه‌ای از معماری سنتی نجد است و با استفاده از خشت، چوب درخت اثل و برگ نخل، شبستانی مستطیل‌شکل، ایوانی با ستون‌های مدور و مناره‌ای مخروطی با ارتفاعی نزدیک به دو طبقه، هماهنگی معماری بومی با محیط طبیعی را به نمایش می‌گذارد.

این مسجد نمونه‌ای برجسته از سبک معماری سنتی نجد در مرکز عربستان به شمار می‌رود؛ سبکی که بر سادگی، کارآمدی و هماهنگی با شرایط محیطی استوار است. در طراحی آن خبری از تزئینات پیچیده نیست و تنها برخی نقش‌ونگارهای ساده بر روی در اصلی مسجد دیده می‌شود.

بنای مسجد شامل شبستانی مستطیل‌شکل است که با استفاده از مصالح سنتی همچون خشت، چوب درخت اثل و برگ‌های نخل ساخته شده است. در بخش جلویی مسجد نیز رواقی با ستون‌های مدور قرار دارد و مناره‌ای مخروطی‌شکل با ارتفاعی نزدیک به دو طبقه، جلوه‌ای خاص به این بنای تاریخی بخشیده است.

مناره مسجد در بخش بیرونی و چسبیده به ساختمان اصلی ساخته شده که این شیوه، متناسب با شرایط اقلیمی و مصالح رایج در معماری قدیم نجد بوده است.

مسجد الشبیبیه در سال ۱۴۲۹ هجری قمری (۲۰۰۸ میلادی) با همکاری مردم محلی و شهرداری شهرستان البدائع مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت. هدف از این اقدام، حفاظت از ساختمان، احیای ویژگی‌های معماری اصیل و جلوگیری از آسیب به هویت تاریخی این اثر بود.

این تلاش‌ها سبب شد مسجد همچنان به عنوان یکی از نشانه‌های مهم میراث فرهنگی منطقه باقی بماند و جایگاه خود را در میان بناهای تاریخی قصیم حفظ کند.

امروزه این مسجد بخشی از هویت تاریخی شهرستان البدائع به شمار می‌آید و بازتاب‌دهنده شیوه زندگی و سبک ساخت‌وساز مردم منطقه در نیمه نخست قرن چهاردهم هجری است.