اربعین جلوه جهانی خدمت‌رسانی مردم‌محور است

به گزارش ایکنا از قزوین، حجت‌الاسلام والمسلمین غلامحسین حقانی، سرپرست اداره‌کل تبلیغات اسلامی قزوین، سوم مردادماه در نشست خبری ستاد مردمی اربعین گفت: اتفاقی که پیاده‌روی اربعین را جهانی کرده؛ مردمی بودن آن است و همیشه در کنار عظمت امام حسین(ع) جلوه خدمت‌رسانی به مردم مطرح بوده است.

وی در ادامه با تأکید بر نقش بی‌بدیل جریان‌های مردمی در ماندگاری نهضت حسینی، پیاده‌روی اربعین را نماد عینی قدرت سازماندهی و خدمت‌رسانی خودجوش ملت‌ها دانست و با بیان اینکه هسته اصلی فعالیت هیئت‌های مذهبی و مساجد همواره بر مدار «خدمت‌رسانی به مردم» بوده است، اظهار کرد: برخلاف تصور عمومی که هیئت را صرفاً یک مکان برای برگزاری مناسک می‌داند، این ساختار در طول تاریخ، مدرسه‌ای برای آموزش، تربیت نیروی انسانی، ترویج ایثار و حل مشکلات اجتماعی بوده است.

حقانی در ادامه با اشاره به ظهور و بروز این روحیه خدمت‌رسانی در مقاطع حساس تاریخی گفت: اگرچه جلوه‌های ویژه این روحیه در ایام شیوع کرونا، دوران دفاع مقدس و حتی در شکل‌گیری انقلاب اسلامی کاملاً مشهود بود، اما اربعین بزرگترین ویژگی‌اش عمومی‌سازی و جهانی کردن این جلوه از خدمت است.

سرپرست اداره‌کل تبلیغات اسلامی استان قزوین افزود: در اربعین، میلیون‌ها نفر به‌صورت خودجوش میزبان زائران هستند؛ این یک اقدام تشریفاتی نیست، بلکه یک دغدغه ایمانی است که باعث می‌شود جریان خدمت‌رسانی، فراتر از مرزهای جغرافیایی، یک هویت قدرتمند و ماندگار پیدا کند.

وی با تبیین پیوند میان اربعین و اندیشه مهدویت بیان کرد: دشمنان در واقعه عاشورا گمان می‌کردند با شهادت امام حسین(ع) و اصحاب ایشان، تفکر حسینی نابود می‌شود، اما گذشت زمان و گسترش روزافزون جریان اربعین نشان داد که خداوند متعال، پیروز نهایی این عرصه است.

حقانی در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات ستاد مردمی اربعین اشاره کرد و افزود: امسال نیز این جریان مردمی با تکیه بر تجربیات پیشین و با همکاری ستادهای تخصصی، برنامه‌ریزی‌های دقیق و گسترده‌ای را برای خدمت‌رسانی به زائران تدارک دیده است که گزارش نهایی آن توسط دبیر این ستاد ارائه خواهد شد.

وی با پیش‌بینی حضور پرشورتر زائران در مسیرهای پیاده‌روی ایران و عراق تصریح کرد: اربعین امسال، فراتر از یک حرکت زیارتی، ندای واحد «خون‌خواهی» و مطالبه‌گری است. پرچم این حرکت در حالی برافراشته می‌شود که شعارهای ضد استکباری و حمایت از آزادگان و مبارزان جهان در آن پررنگ‌تر از همیشه خواهد بود و به نمادی از همبستگی جبهه مقاومت تبدیل خواهد شد.

حقانی در پایان ضمن قدردانی از تمامی خادمان مردمی و موکب‌داران تصریح کرد: این حرکت عظیم با قوت و با محوریت مردم پیش خواهد رفت و ما نیز امیدواریم در مسیر خدمت به زائران حضرت اباعبدالله‌(ع)، توفیق سهم‌ داشتن در این حماسه بزرگ را داشته باشیم.

برگزاری «دلدادگان اربعین» در قزوین با تمرکز بر مواکب خانوادگی

علی جلیلوند دبیر ستاد مردمی اربعین در استان قزوین نیز در این جلسه ضمن تشریح برنامه‌های امسال برای پیاده‌روی اربعین، از تغییر رویکرد در خدمت‌رسانی و واگذاری امور اجرایی به ظرفیت‌های مردمی و نوجوانان خبر داد.

وی با اشاره به اینکه قزوین سابقه بیش از یک دهه فعالیت در این عرصه را دارد، اظهار کرد: طی پنج سال اخیر با شکل‌گیری ستاد مردمی اربعین، مدل خدمت‌رسانی به سمت انتظام‌بخشی و واگذاری امور به مردم هدایت شده است، چراکه طبق گفتمان رهبر شهیدمان، مردم در نظام اسلامی صرفاً نقش رأی‌دهنده ندارند، بلکه در تصمیم‌سازی‌ها نیز نقش‌آفرین هستند.

این مسئول درباره جزئیات برنامه امسال در قزوین گفت: مسیر پیاده‌روی دلدادگان اربعین از میدان میرعماد به سمت آستان مقدس امامزاده حسین(ع) تعیین شده است. هدف اصلی ما تداعی حال و هوای مسیر نجف تا کربلا در قزوین است تا مردم در شهر خود، فضای اربعینی را با تمام وجود حس کنند.

جلیلوند با اشاره به ظرفیت مواکب افزود: سال گذشته ۴۰ موکب در حوزه‌های فرهنگی، بصیرتی، خدمات امدادی (هلال‌ احمر) و نذورات فعال بودند و امسال نیز با وجود چالش‌های اقتصادی، تمام تلاش ستاد بر حفظ و ارتقای کیفیت این خدمت‌رسانی است.

این مسئول ستاد مردمی اربعین با تأکید بر حضور پرشور بانوان در عرصه‌های فرهنگی گفت: امسال با تشکیل کارگروه ویژه بانوان و انتخاب دبیر برای این بخش، غرفه‌های تخصصی با مدیریت بانوان در حوزه‌های عفاف و حجاب، بصیرت‌افزایی و کودک و نوجوان برپا خواهد شد.

وی همچنین از ایجاد مواکب خانوادگی خبر داد و افزود: بسیاری از شهروندان تمایل دارند با وسع مالی خود در اربعین مشارکت کنند. برای این عزیزان بستری فراهم کرده‌ایم که حتی با کوچک‌ترین نذورات مانند یک ظرف شربت یا غذا، در زمان‌بندی‌های مشخص، میزبان زائران باشند. همچنین در بخش نوجوانان، صفر تا صد مدیریت برخی غرفه‌ها را به نوجوانان سپرده‌ایم تا تجربه کار تشکیلاتی را از نزدیک لمس کنند.

جلیلوند در پایان به الگوی مدیریتی در شهرستان‌های قزوین اشاره کرد و گفت: امسال در تمامی شهرستان‌ها، در کنار متولیان سازمانی مانند سازمان تبلیغات، یک «دبیر مردمی» برای هماهنگی امور تعیین شده است. مدل ما این است که میدان‌داری کار کاملاً با مردم باشد و حاکمیت صرفاً وظیفه تأمین زیرساخت‌ها و پشتیبانی را بر عهده بگیرد. امیدواریم با این تدابیر، شاهد حماسه‌ای باشکوه و منظم در روز اربعین باشیم.

محمد گلپور دبیر ستاد مردمی اربعین در استان قزوین نیز در این جلسه اظهار کرد: ستاد مردمی اربعین استان قزوین در سال جاری، با گذار از مدل‌های سنتی صرفاً خدماتی به سمت یک مدل مدیریت تسهیل‌گر، استراتژی‌های عملیاتی خود را برای مدیریت سفر زائران تدوین کرده است. این ستاد با تمرکز بر دو محور «کاهش هزینه‌های عملیاتی» و «بهینه‌سازی زنجیره تأمین لجستیک»، در تلاش است تا با استفاده از ظرفیت‌های غیردولتی، چالش‌های اقتصادی و زیرساختی را مدیریت کند.

وی ادامه داد: یکی از شاخص‌های کلیدی عملکرد ستاد در سال جاری، مدیریت هوشمندانه نقدینگی و کاهش فشار مالی بر زائران است، ستاد با بهره‌گیری از مدل «وام‌های قرض‌الحسنه» به جای کمک‌های بلاعوض، توانسته است چرخه‌ای از گردش مالی میان خیرین و زائران ایجاد کند.

این مسئول ادامه داد: براساس داده‌های موجود، ۵۵۰ فقره وام با سقف ۵ میلیون تومان در مرحله اول عملیاتی شده و برنامه توسعه این ظرفیت تا رسیدن به مرز ۱۴۰۰ فقره در جریان است. این رویکرد نشان‌دهنده تلاش ستاد برای ایجاد یک «صندوق تأمین اجتماعی محلی» است که با استفاده از ظرفیت‌های صندوق‌های قرض‌الحسنه، پایداری مالی برنامه‌ها را تضمین می‌کند.

گلپور گفت: ستاد اربعین قزوین در بخش حمل‌ونقل، از مدل تمرکززدایی از اعزام‌های متمرکز به سمت ایجاد کانون‌های محلی حرکت کرده است. با ایجاد نقاط اعزام در مناطقی نظیر مهرگان، مسجد ولایت و زینبیه، ستاد نه تنها چالش ترافیک و ظرفیت را مدیریت می‌کند، بلکه با ایجاد پیوند مستقیم میان خیرین و کاروان‌های محلی، هزینه‌های لجستیک را به شدت کاهش داده است.

وی بیان کرد: در برخی مناطق (مانند مهرگان)، این مدل مدیریت هزینه‌ها منجر به کاهش چشمگیر هزینه ایاب و ذهاب از ۱.۸ میلیون تومان به ۵۰۰ هزار تومان شده است که نشان‌دهنده نرخ بالای بهره‌وری در این مدل مشارکت‌محور است.

این مسئول ادامه داد: در بخش توسعه سرمایه انسانی، ستاد فراتر از خدمات سنتی، به دنبال «جذب و تثبیت» نسل‌های جدید در ساختار اربعین است. 

وی تصریح کرد: اجرای طرح «کاروان الی‌الله» برای نسل‌های دهه هشتاد و نودی، نشان‌دهنده یک نگاه بلندمدت برای مدیریت «سرمایه انسانی آینده» است. 

گلپور اظهار کرد: شناسایی و تسهیل زیارت برای «زائران نخستین» نیز نشان از رویکرد «توسعه بازار هدف» (در معنای رسالت دینی) دارد تا طیف وسیع‌تری از جامعه قزوین را در این فعالیت مشارکت دهد.

وی بیان کرد: عملیات ستاد اربعین قزوین در سال جاری، فراتر از یک فعالیت مذهبی، به یک «مدل مدیریت بحران و ظرفیت» تبدیل شده است. با توجه به برآورد هزینه شش میلیون تومانی برای هر سفر، موفقیت ستاد در تداوم این مدل مشارکت‌محور، مستقیماً به توانایی آن در جذب خیرین و تبدیل آن‌ها به تسهیل‌گران لجستیک و مالی بستگی دارد.