جهاددانشگاهی؛ پیشگام نهادینه‌سازی روحیه خودباوری و اعتماد به جوانان

حجت‌الاسلام والمسلمین مسلم محمدی رئیس دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران در آستانه چهل‌وششمین سالگرد تأسیس جهاد دانشگاهی در گفت‌وگو با ایکنا از قم اظهار کرد: تجربه جنگ اخیر نشان داد که جنگ‌های امروز دیگر صرفاً جنگ‌های فیزیکی نیستند، بلکه نبرد اصلی در حوزه فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی جریان دارد. جهاددانشگاهی به‌دلیل ماهیت میان‌بخشی خود و نقش واسطه‌ای میان دانشگاه، صنعت و جامعه، از ظرفیت ویژه‌ای برای پاسخگویی به نیازهای کشور برخوردار است.

رئیس دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران افزود: با توجه به دو مأموریت اصلی جهاددانشگاهی در حوزه‌های علمی و فرهنگی، این نهاد می‌تواند سهم قابل توجهی در بهره‌گیری از توان نخبگان، دانشجویان، جوانان و تحصیل‌کردگان جامعه برای حل مسائل و پیشبرد اهداف کشور داشته باشد.

بیشتر بخوانید:

• تلفیق علم و جهاد؛ رمز تمایز جهاددانشگاهی از سایر نهادهای علمی
• مرکز زیست مصنوعی جهاددانشگاهی؛ گامی برای رقابت فناورانه ایران در جهان
• جهاد‌دانشگاهی مصداق عینی «جهاد فی سبیل‌ الله» است
• جهاددانشگاهی؛ مجموعه‌ای مسئله‌محور با پیوند میان علم و اجرا
• جهاددانشگاهی خاستگاه جریان‌های اثرگذار علمی و اجتماعی است
• جهاددانشگاهی ظرفیت تبدیل علم و فناوری به قدرت ملی را دارد
• تلفیق هویت انقلابی با عقلانیت علمی مهم‌ترین سرمایه جهاددانشگاهی است

محمدی مهم‌ترین رکن یک جامعه را بُعد فرهنگی دانست و اظهار کرد: جامعه از ابعاد مختلف نظامی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تشکیل شده است، اما مهم‌ترین رکن آن، حوزه فرهنگ است و جهاددانشگاهی باید در این عرصه نقش پررنگ‌تری ایفا کند.

مأموریت فرهنگی جهاددانشگاهی متناسب با فضای دانشگاه تعریف شود

رئیس دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران افزود: فعالیت فرهنگی در محیط دانشگاه با فعالیت فرهنگی در سایر بخش‌های جامعه تفاوت دارد و به همین دلیل لازم است جهاددانشگاهی با نگاهی علمی، دقیق و مبتنی بر اصل مخاطب‌شناسی، مأموریت‌های فرهنگی متناسب با فضای دانشگاه تعریف و اجرا کند.

وی با اشاره به نقش گسترده رسانه‌ها در شکل‌دهی به افکار عمومی ادامه داد: جهاددانشگاهی از ظرفیت‌های رسانه‌ای ارزشمندی برخوردار است و می‌تواند با بهره‌گیری از این امکانات و با تمرکز بر نیازهای فرهنگی جامعه دانشگاهی، اقدامات مؤثرتری را دنبال کند.

محمدی همچنین با اشاره به فاصله گرفتن چندماهه دانشجویان از محیط دانشگاه تصریح کرد: دوری دانشجویان از فضای دانشگاه و محدود شدن ارتباطات آنان به فضای مجازی، زمینه بروز آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی را افزایش داده است؛ از این‌رو ضروری است جهاددانشگاهی با رویکردی مبتنی بر آسیب‌شناسی، شناسایی مسائل و ارائه راهکارهای درمانی و اصلاحی، برنامه‌های هدفمند فرهنگی را برای این قشر طراحی و اجرا کند.

رئیس دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران درخصوص مهم‌ترین دستاورد جهاددانشگاهی در طول سال‌های فعالیت خود اظهار کرد: به اعتقاد من، مهم‌ترین دستاورد جهاددانشگاهی ایجاد روحیه اعتماد، باور به توان داخلی و خودباوری در جامعه بوده است.

وی افزود: یکی از روشن‌ترین مصادیق این رویکرد، اقدامات زنده‌یاد دکتر سعید کاظمی آشتیانی در پژوهشگاه رویان است؛ مجموعه‌ای که امروز در حوزه درمان ناباروری و پژوهش‌های سلول‌های بنیادی، در زمره مراکز علمی شناخته‌شده و اثرگذار قرار دارد و نشان داد اتکا به دانش بومی می‌تواند دستاوردهای بزرگی را رقم بزند.

محمدی با اشاره به حمایت و توجه ویژه رهبر معظم انقلاب به مرحوم کاظمی آشتیانی، تصریح کرد: موفقیت‌های رویان، نماد عملی شعار ما می‌توانیم است و نشان داد که با اعتماد به نخبگان داخلی، می‌توان به قله‌های علمی دست یافت.

رئیس دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران ادامه داد: امروز نیز در شرایطی که کشور با چالش‌ها و تهدیدهای مختلف روبه‌رو است، بیش از هر زمان دیگری باید این روحیه خودباوری تقویت شود. آنچه موجب اقتدار جمهوری اسلامی ایران شده، اتکا به ظرفیت‌های داخلی، اعتماد به جوانان و نخبگان و باور به توان علمی کشور است؛ مسیری که جهاددانشگاهی از ابتدای تأسیس خود در آن پیشگام بوده و باید با قدرت بیشتری آن را ادامه دهد.

نقش جهاددانشگاهی در مسئله‌محوری و توجه به حوزه‌های کاربردی کشور

وی در خصوص مهم‌ترین ویژگی جهاددانشگاهی در حوزه‌های آموزشی، پژوهشی و فرهنگی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های جهاددانشگاهی، ورود به عرصه‌هایی است که یا کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند و یا کشور به آن‌ها نیاز جدی داشته است. این نهاد همواره تلاش کرده با شناسایی نیازهای واقعی جامعه، فعالیت‌های خود را به سمت حوزه‌های کاربردی و مسئله‌محور سوق دهد؛ رویکردی که باعث شده جهاددانشگاهی در بخش‌های مختلف آموزشی، پژوهشی، فرهنگی و فناوری، نقش مؤثری در حل مسائل کشور ایفا کند.

رئیس دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران ادامه داد: همین نگاه نیازمحور و آینده‌نگر، از مهم‌ترین امتیازات جهاددانشگاهی محسوب می‌شود و انتظار می‌رود این نهاد در ادامه مسیر نیز با حفظ همین رویکرد، حضور مؤثرتر و گسترده‌تری در جامعه علمی و همچنین در میان عموم مردم داشته باشد.

وی تصریح کرد: بسیاری از خدمات و ظرفیت‌های جهاددانشگاهی تنها محدود به جامعه دانشگاهی نیست، بلکه عموم مردم نیز از دستاوردها و خدمات این نهاد بهره‌مند می‌شوند و تداوم این مسیر می‌تواند زمینه‌ساز موفقیت‌های بیشتری برای جهاددانشگاهی در آینده باشد.

بازگشت به روحیه و جسارت کاظمی آشتیانی سرلوحه جهاددانشگاهی باشد

محمدی با تأکید بر اهمیت خدمات مرحوم سعید کاظمی آشتیانی اظهار کرد: پیشنهاد و تأکید من این است که شخصیت‌هایی همچون دکتر سعید کاظمی آشتیانی به‌عنوان الگوهای برجسته جهاددانشگاهی بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرند. ایشان از رویش‌های ارزشمند انقلاب اسلامی بودند و خدماتی که در حوزه علم و فناوری به کشور ارائه کردند، بسیار ماندگار و تأثیرگذار است.

رئیس دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران اضافه کرد: اقدامات دکتر کاظمی آشتیانی از جمله توسعه درمان ناباروری، پیشرفت در حوزه سلول‌های بنیادی، راه‌اندازی بانک خون بند ناف و دستیابی به فناوری‌های نوین زیستی، نشان داد که با تکیه بر دانش بومی، اعتماد به نخبگان و روحیه جهادی می‌توان به دستاوردهای بزرگ علمی دست یافت.

وی ادامه داد: این موفقیت‌ها نه‌تنها جایگاه علمی ایران را در عرصه‌های بین‌المللی ارتقا داد، بلکه نشان داد جوانان ایرانی توان ورود به مرزهای دانش و فناوری را دارند و می‌توانند در حوزه‌های راهبردی نقش‌آفرین باشند.

محمدی تصریح کرد: بازگشت به همان نگاه، روحیه، جسارت و اعتماد به توان داخلی که دکتر کاظمی آشتیانی نماد آن بود، می‌تواند برای جهاددانشگاهی دستاوردهای ارزشمند دیگری به همراه داشته باشد و زمینه تداوم خدمات این نهاد به جامعه علمی و عموم مردم را با قدرت و شتاب بیشتری فراهم کند.