احیای هویت انقلابی و اسلامی؛ محور تحول در جهاددانشگاهی + فیلم

به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست خبری علی منتظری، رئیس جهاددانشگاهی و معاونان این نهاد انقلابی، امروز یکشنبه 11 مردادماه در آستانه چهل‌وششمین سالگرد تشکیل جهاددانشگاهی برگزار شد.

در ابتدای این نشست خبری، علی منتظری، رئیس جهاددانشگاهی طی سخنانی بیان کرد: یاد و خاطره شهدای کربلا، سرور و سالار شهیدان حضرت امام حسین (ع)، شهدای انقلاب اسلامی، رهبر شهید انقلاب، شهدای جهاددانشگاهی، دانشمندان شهید و فرماندهان سلحشور نیرو‌های مسلح را گرامی می‌داریم و به آنان ادای احترام می‌کنیم. همچنین در آستانه شانزدهم مرداد، سالروز تأسیس جهاددانشگاهی، این روز را به تمامی اعضای این نهاد در سراسر کشور تبریک عرض می‌کنم.

وی افزود: همان‌گونه که مستحضرید، در دوم اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۵۹ نهضت انقلاب فرهنگی آغاز شد و در بیست‌وسوم خرداد همان سال، حضرت امام خمینی(ره) به‌منظور مدیریت حرکت انقلاب فرهنگی، ستادی را با عنوان «ستاد انقلاب فرهنگی» با حضور شخصیت‌ها و چهره‌های علمی و فرهنگی کشور منصوب کردند. این ستاد در شانزدهم مرداد سال ۱۳۵۹، به‌منظور انجام امور اجرایی انقلاب فرهنگی، نهادی را با عنوان «جهاد دانشگاهی» تأسیس کرد.

منتظری گفت: جهاددانشگاهی در طول حیات خود، فراز و نشیب‌های بسیاری را پشت سر گذاشته و در نهایت، براساس اساسنامه‌های ستاد انقلاب فرهنگی و سپس شورای عالی انقلاب فرهنگی، وظایف مشخصی برای آن تعیین شد. بخشی از این وظایف به فعالیت‌های فرهنگی، بخشی دیگر به فعالیت‌های پژوهشی و فناورانه و بخش دیگری نیز به فعالیت‌های آموزشی اختصاص یافته است.

وی ادامه داد: امروز جهاددانشگاهی در همین سه حوزه، با حدود ۱۰۰ واحد سازمانی شامل جهاد‌های دانشگاهی مستقر در دانشگاه‌ها، پژوهشکده‌ها، پژوهشگاه‌ها، مراکز خدمات تخصصی، دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و مراکز آموزش‌های کوتاه‌مدت و تخصصی در سراسر کشور فعالیت می‌کند. با توجه به گستردگی فعالیت‌های این مجموعه، ترکیب اعضای آن نیز متنوع است و شامل اعضای هیئت علمی، پژوهشگران، دستیاران پژوهشی، پژوهشیاران و اعضای غیرهیئت علمی است که در مراکز مختلف مشغول فعالیت هستند.

وی افزود: جهاددانشگاهی از ابتدای تأسیس تاکنون همواره بر آن بوده و هست که در حوزه‌هایی که کشور با نیاز مواجه است، ورود کرده و به‌عنوان یاری‌رسان دستگاه‌های اجرایی، دانشگاه‌ها، دولت و سایر سازمان‌ها و مراکز دولتی و غیردولتی ایفای نقش کند. حجم قابل توجهی از فعالیت‌ها در طول سال‌های گذشته در این نهاد انجام شده است که در صورت لزوم، همکاران حاضر در جلسه آمار و اطلاعات آن را ارائه خواهند کرد.

تأسیس و ایجاد مراکز جدید

رئیس جهاددانشگاهی اظهار کرد: طی سال گذشته، با وجود پشت سر گذاشتن سالی دشوار، اقدامات متعددی در زمینه تأسیس و ایجاد مراکز جدید انجام شد. از جمله این اقدامات می‌توان به تأسیس مرکز راهبری پژوهش‌های هوش مصنوعی، مرکز فناوری‌های کوانتومی، مرکز پژوهشی و کاربردی علوم شناختی و تاسیس مرکز ملی زیست مصنوعی اشاره کرد که با تأکید و مطالبه رهبر شهید انقلاب در جهاددانشگاهی شکل گرفته‌اند و امیدواریم در آینده اخبار خوبی از فعالیت این مراکز علمی و پژوهشی منتشر شود.

وی گفت: در حوزه فرهنگی نیز توفیق داشتیم سازمان دانشجویان را به‌عنوان درگاهی برای پیوستن دانشجویان به جهاددانشگاهی تقویت کنیم. همچنین مرکز فرهنگی گردشگری دانشجویان، مرکز نوآوری دانشجویان، مرکز فرهنگی امام و انقلاب اسلامی و مراکز وابسته به پارک‌ها و مراکز رشد، با رویکردی علمی، پژوهشی و فرهنگی توسعه یافتند.

منتظری ادامه داد: از دیگر اقدامات مهم در راستای مطالبات رهبر شهید انقلاب و رهبر معظم انقلاب اسلامی، تأسیس اندیشکده انسجام اجتماعی و اندیشکده اشتغال دانش‌آموختگان بود تا دانشجویان با این مراکز و نحوه فعالیت آنها آشنا شوند.

وی بیان کرد: جهت‌گیری کلی جهاددانشگاهی در یک سال گذشته، عمدتاً کمک به دولت در حوزه‌های مورد نیاز کشور از جمله انرژی، محیط زیست، امنیت غذایی و همکاری با مراکز مرتبط با حکمرانی، از جمله سلامت اداری و ایفای نقش در مسائل علمی مرتبط با تعارض منافع بوده است. این موضوع از جمله محور‌های مهمی بود که همکاران ما در مراکز علمی و فرهنگی جهاد دانشگاهی آن را با جدیت دنبال کردند.

طراحی سامانه «شهر دانشجو»

منتظری گفت: همان‌گونه که پیش‌تر نیز اشاره کرده‌ام، اساس حضور و بقای جهاددانشگاهی به حضور آن در دانشگاه‌ها وابسته است. از این‌رو، برنامه‌های گسترده‌ای برای مشارکت دانشجویان در فعالیت‌های جهاد طراحی شده است که از جمله آن می‌توان به طراحی سامانه «شهر دانشجو» اشاره کرد. براساس این سامانه، دانشجویان تمامی دانشگاه‌های کشور می‌توانند با عضویت افتخاری، عادی یا فعال در جهاد از مزایای آن بهره‌مند شوند.

رئیس جهاددانشگاهی بیان کرد: یکی از مسئولیت‌های مهم جهاددانشگاهی، فراتر از آنچه در اساسنامه این نهاد آمده، توجه به تقویت صحیح فکری و عملی دانشجویان است. رهبر شهید انقلاب نیز همواره بر این موضوع تأکید داشتند که جهاددانشگاهی علاوه بر وظایف آموزشی، پژوهشی و فرهنگی، مسئولیت مهمتری در این زمینه بر عهده دارد. ما نیز تلاش کرده‌ایم در حوزه‌های پژوهش، فرهنگ و تجاری‌سازی فناوری‌ها و از طریق حمایت از مراکز رشد، در تربیت دانشجویان، اجتماعی شدن آنان و ورودشان به عرصه‌های اجرایی و عملی کشور نقش‌آفرینی کنیم.

احیای هویت انقلابی و اسلامی

وی گفت: نکته مهم دیگری که در سال گذشته و روز‌های اخیر بر آن تأکید داشته‌ایم، احیای هویت انقلابی و اسلامی جهاددانشگاهی است. اعتقاد داریم که اگر این هویت دچار آسیب شود، این نهاد با دگردیسی مواجه خواهد شد و از مسیر اصلی خدمت، رشد و تعالی کشور فاصله خواهد گرفت. از این‌رو، یکی از اهداف اصلی ما فراهم کردن زمینه مشارکت همه اعضای جهاددانشگاهی در تمامی حوزه‌ها و عرصه‌هاست.

منتظری اظهار کرد: این موضوع از اهمیت راهبردی برخوردار است؛ چراکه جهاددانشگاهی به‌عنوان نهادی پویا، نیازمند نوسازی و تحول مستمر درونی است. در همین راستا، کارگروه‌های متعددی تشکیل شده و تلاش کرده‌ایم در انتخاب مدیران ارشد این مجموعه نیز از مشارکت اعضا بهره‌مند شویم؛ به‌گونه‌ای که امروز در اغلب واحد‌های استانی، رؤسای واحد‌ها با نظر اعضا انتخاب می‌شوند.

وی تصریح کرد: همچنین در قالب کارگروه‌های مختلف تلاش می‌کنیم تا حد امکان به مطالبات اعضا پاسخ دهیم. از جمله، کارگروه بانوان و خانواده با حضور اعضای هیئت علمی و غیرهیئت علمی تشکیل شده است تا مسائل و مشکلات بانوان و همچنین دغدغه‌های مرتبط با خانواده را پیگیری کند.

منتظری گفت: در همین جا اعلام می‌کنم که دستیار اینجانب، جناب غفوریان، به‌عنوان مسئول کارگروه اعضای غیر هیئت علمی جهاددانشگاهی منصوب شده‌اند تا با تشکیل کارگروهی ویژه، به مطالبات و خواسته‌های این دسته از اعضا رسیدگی کنند. با گذشت زمان، برخی مشکلات بیش از گذشته نمایان می‌شود و امیدواریم با حضور فعال اعضای این کارگروه، ضمن کمک به مدیریت ارشد جهاددانشگاهی، مطالبات اعضا در راستای اجرای عدالت، رفع تبعیض‌های سازمانی و حل مسائل و مشکلات آنان پیگیری و محقق شود.

منتظری افزود: جهاددانشگاهی ماهیتاً نهادی انقلابی است و باید از منظر حکمرانی نیز به‌صورت انقلابی اداره شود. از این‌رو، حضور و مشارکت تک‌تک اعضا در حل مشکلات، رفع مسائل و پیشبرد اهداف این نهاد ضروری و اثرگذار است. این مشارکت به‌دلیل برخی مشکلات تحمیل‌شده در سال‌های گذشته تا حدودی کمرنگ شده بود، اما عزم جدی ما بر تقویت آن است و این موضوع در دستور کار قرار دارد تا اعضای جهاد دانشگاهی با آرامش خاطر، انگیزه و توان بیشتر در مسیر تحقق اهداف این نهاد تلاش و فعالیت کنند.

رئیس جهاددانشگاهی با اشاره به روز خبرنگار نیز گفت: پیشاپیش روز خبرنگار را به همه شما عزیزان تبریک عرض می‌کنم و امیدوارم همکاری جهاددانشگاهی با اصحاب رسانه، محدود به این مناسبت نباشد و در طول سال نیز استمرار داشته باشد. امیدواریم با حضور میدانی در مراکز و واحد‌های جهاددانشگاهی از نزدیک در جریان فعالیت‌ها، دستاورد‌ها و ظرفیت‌های این نهاد قرار بگیرید تا بتوانیم با همکاری یکدیگر، بذر امید را در دل دانشجویان و جوانان کشور بکاریم.

تقویت امید در میان نسل جوان

وی افزود: امروز یکی از مهمترین وظایف ما در جامعه دانشگاهی، تقویت امید در میان نسل جوان است؛ چرا که دشمنان این ملت با سیاه‌نمایی و برجسته‌سازی برخی کاستی‌ها، تلاش می‌کنند در چارچوب یک جنگ شناختی پیچیده، جوانان ما را مأیوس و ناامید کنند. از این‌رو، وظیفه داریم به‌عنوان یک مسئولیت ملی، میهنی و دینی، برای تقویت امید در جامعه تلاش کنیم و به جوانان نشان دهیم که به برکت انقلاب اسلامی و فعالیت نهاد‌هایی همچون جهاددانشگاهی و سایر مجموعه‌های مشابه، پیشرفت‌ها و دستاورد‌های ارزشمندی در حوزه‌های مختلف کشور حاصل شده است.

وی گفت: متأسفانه دشمنان جمهوری اسلامی ایران تمایلی ندارند که این پیشرفت‌ها و موفقیت‌ها به اطلاع مردم و به‌ویژه نسل جوان برسد و همواره در تلاش هستند تا آنان را نسبت به آینده کشور ناامیدتر کنند. بدون هیچ‌گونه نگاه تبلیغاتی یا بزرگ‌نمایی، از شما دعوت می‌کنم از مراکز علمی، پژوهشی و فناوری جهاد بازدید کنید و از نزدیک مشاهده کنید که جوانان این مرز و بوم چگونه در آزمایشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی و مراکز خدمات تخصصی، با انگیزه و توانمندی در مسیر خدمت به کشور فعالیت می‌کنند.

منتظری اظهار کرد: امیدواریم همچنان از حمایت و همراهی ارزشمند شما در طول سال بهره‌مند باشیم. همچنین در روز‌های پیش رو نیز آمادگی داریم در صورت تمایل اصحاب رسانه، زمینه بازدید از مراکز جهاد را فراهم کنیم تا از نزدیک با فعالیت‌ها، توانمندی‌ها و دستاورد‌های این مجموعه آشنا شوند.

منتظری با اشاره به مراسم سالگرد جهاددانشگاهی نیز گفت: امسال همزمان با سالروز تأسیس جهاددانشگاهی و با توجه به شرایط موجود و تقارن این مناسبت با روز خبرنگار، تصمیم گرفته‌ایم مراسمی را در روز هجدهم مردادماه برگزار کنیم. این مراسم با هدف تقویت و تثبیت هویت سازمانی جهاد برگزار خواهد شد و در جریان آن از جهادگران نمونه تقدیر به عمل می‌آید. همچنین بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، جمعی از مسئولان و دولتمردان نیز در این مراسم حضور خواهند یافت و به ایراد سخنرانی خواهند پرداخت.

منتظری گفت: علاوه بر مراسم اصلی، واحد‌های استانی، پژوهشگاه‌ها و معاونت‌های جهاد دانشگاهی نیز برنامه‌های ویژه‌ای را به مناسبت سالروز تأسیس این نهاد برگزار خواهند کرد. از همین‌جا نیز از همه شما دعوت می‌کنیم تا در این مراسم حضور پیدا کنید. حضور اصحاب رسانه می‌تواند فرصت مناسبی برای آشنایی هرچه بیشتر با فعالیت‌ها، برنامه‌ها و دستاورد‌های جهاد دانشگاهی باشد.

وی اظهار کرد: در جریان حوادث اخیر، بخش‌هایی از واحد‌های سازمانی جهاددانشگاهی در ارومیه و بوشهر دچار آسیب شدند. البته این آسیب‌ها جزئی بود و در مقایسه با خساراتی که به برخی دانشگاه‌ها وارد شد، شدت قابل توجهی نداشت. با این حال، جهاددانشگاهی آمادگی کامل خود را برای همکاری و ارائه خدمات به دستگاه‌های ذی‌ربط اعلام کرد. در همین راستا، به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، استانداران و رؤسای دانشگاه‌های کشور اعلام کردیم که در هر زمینه‌ای، حتی برای انجام فعالیت‌های داوطلبانه، آماده همکاری و خدمت‌رسانی هستیم.

منتظری اظهار کرد: به استانداران، رؤسای دانشگاه‌ها، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و وزیر بهداشت اعلام کرده‌ایم که در هر نقطه از کشور که به حضور و همکاری جهاددانشگاهی نیاز باشد، با تمام توان در خدمت خواهیم بود.

وی افزود: همان‌گونه که همکاران نیز اشاره کردند، علاوه بر واحد‌های ارومیه و بوشهر، یکی از واحد‌های جهاددانشگاهی در دانشگاه صنعتی اصفهان نیز دچار آسیب شد. جهاددانشگاهی در استان اصفهان دارای دو واحد است؛ یکی مستقر در دانشگاه اصفهان و دیگری در دانشگاه صنعتی اصفهان که واحد مستقر در دانشگاه صنعتی نیز در این حوادث آسیب دیده است.

رئیس جهاددانشگاهی گفت: برای نخستین‌بار خانم زهرا شیخی به‌عنوان یکی از بانوان محقق و پژوهشگر جهاددانشگاهی به سمت معاون پژوهش و فناوری این نهاد منصوب شدند. این اقدام را گامی در جهت تقویت نقش بانوان در مدیریت علمی و پژوهشی کشور می‌دانم و معتقدم انتخاب ایشان اقدامی ارزشمند و تشویق‌کننده برای بانوان پژوهشگر بوده است. 

وی افزود: حوزه تحقیقات و فناوری در جهاددانشگاهی دارای دو معاونت است؛ یکی معاونت پژوهش و فناوری و دیگری معاونت تجاری‌سازی فناوری و اشتغال دانش‌بنیان. مسئولیت معاونت دوم بر عهده جناب فرزام است که ایشان و همکارانشان در ایام جنگ نیز در محل فعالیت خود حضور داشتند و متأسفانه یکی از مراکزی که توسط این معاونت راه‌اندازی شده بود، در جریان حملات دچار خسارت بسیار جدی شد؛ به‌گونه‌ای که می‌توان گفت تقریباً به‌طور کامل از بین رفت.

وی ادامه داد: این معاونت در حوزه تجاری‌سازی فناوری و ایجاد ارتباط میان دانشگاه و صنعت فعالیت می‌کند و در صورت لزوم، مسئولان مربوطه توضیحات تکمیلی را ارائه خواهند کرد. به‌طور معمول و مطابق ساختار فعالیت‌های علمی و پژوهشی جهاددانشگاهی، گروه‌های پژوهشی متعددی در سراسر کشور فعالیت می‌کنند. این گروه‌ها براساس «شبکه برنامه» فعالیت دارند؛ به این معنا که هر گروه پژوهشی باید دارای یک برنامه سه‌ ساله مشخص باشد که مسیر حرکت، اهداف و برنامه‌های آن را تعیین می‌کند و پس از پایان این دوره نیز برنامه جدیدی تدوین و اجرا می‌شود.

وی بیان کرد: در چارچوب این برنامه‌ها، طی سال گذشته ۳۴ پروژه پژوهشی در قالب گروه‌های دارای شبکه برنامه به انجام رسید. همچنین در حوزه فناوری نیز ۳۲ طرح فناورانه اجرا شد. همان‌گونه که انتظار می‌رود، بخش قابل توجهی از فعالیت‌های پژوهشی جهاددانشگاهی در قالب پروژه‌های کارفرمایی انجام می‌شود؛ یعنی پروژه‌هایی که به سفارش دستگاه‌ها و سازمان‌های مختلف اجرا می‌شوند. در سال گذشته، ۵۹۱ پروژه کارفرمایی به انجام رسید. این آمار را به‌صورت تفکیک‌شده ارائه می‌کنم تا میان بخش‌های مختلف فعالیت‌ها خلطی ایجاد نشود. اطلاعات مربوط به حجم مالی و زمان‌بندی اجرای این پروژه‌ها نیز به‌صورت جزئی موجود است و در صورت نیاز ارائه خواهد شد.

رئیس جهاددانشگاهی ادامه داد: در مجموع، طی سه سال گذشته نزدیک به ۸۰۰ پروژه کارفرمایی براساس سفارش‌های دریافتی در جهاددانشگاهی اجرا شده است. ویژگی مهم پروژه‌های کارفرمایی جهاددانشگاهی این است که از یک سو، هزینه مضاعفی را به نظام اجرایی کشور تحمیل نمی‌کنند و از سوی دیگر، دو مزیت اساسی دارند؛ نخست اینکه این پروژه‌ها در موعد مقرر به کارفرما تحویل داده می‌شوند و سوابق جهاددانشگاهی نیز نشان‌دهنده اعتماد بالای کارفرمایان به این مجموعه است. دوم اینکه این پروژه‌ها با هزینه‌ای کمتر نسبت به بسیاری از مراکز مشابه اجرا می‌شوند.

تحویل به‌موقع پروژه‌ها و ارائه خدمات با هزینه‌ اقتصادی‌تر

منتظری افزود: در واقع، یکی از ویژگی‌های شاخص جهاددانشگاهی در اجرای پروژه‌های کارفرمایی، تحویل به‌موقع پروژه‌ها و ارائه خدمات با هزینه‌ای اقتصادی‌تر است. افزون بر این، جهاددانشگاهی از پشتوانه علمی و اجرایی گسترده‌ای در سطح کشور برخوردار است و به‌واسطه شبکه علمی فعال خود در سراسر کشور، قادر است نیاز‌های دستگاه‌ها و سازمان‌ها را در زمان مناسب و با کیفیت مطلوب پاسخ دهد.

رئیس جهاددانشگاهی بیان کرد: در مراسم سال گذشته که به مناسبت سالروز تأسیس جهاددانشگاهی برگزار شد، همان‌گونه که به خاطر دارید، از سال گذشته تصمیم گرفتیم همزمان با فرارسیدن شانزدهم مرداد، «جایزه ملی جهاددانشگاهی» را اهدا کنیم. در نخستین دوره این جایزه، از خانواده شهید تهرانی و شهید فقهی تقدیر شد. این دو شهید بزرگوار در مقاطعی از دوران فعالیت دانشگاهی خود از اعضای جهاددانشگاهی بودند و علاوه بر مسئولیت‌های متعدد علمی و اجرایی، شهید فقهی نیز به‌عنوان یکی از اعضای هیئت مرکزی ممیزی جهاددانشگاهی با این نهاد همکاری و حضور مؤثر داشتند.

وی در پایان گفت: امسال نیز جایزه ملی جهاددانشگاهی به خانواده شهید علی لاریجانی اهدا خواهد شد و ان‌شاءالله در مراسم هجدهم مردادماه، این جایزه به خانواده ایشان تقدیم می‌شود. این جایزه جنبه نمادین دارد و با هدف پاسداشت و تکریم چهره‌های برجسته علمی و فرهنگی کشور به خانواده این عزیزان اهدا می‌شود. امیدواریم این اقدام در سال‌های آینده نیز با همین رویکرد استمرار یابد.