فرزند شهید علی لاریجانی:
دال مرکزی کنشگری شهید لاریجانی حفظ وحدت و انسجام جامعه بود
حجتالاسلام والمسلمین محمدرضا لاریجانی با اشاره به تلاشهای شهید لاریجانی برای کاهش شکافهای اجتماعی گفت: دال مرکزی رفتار و کنشگری شهید لاریجانی در این ایام، حفظ وحدت و انسجام جامعه بود و تلاش میکرد با اقناع، گفتوگو و ترمیم شکافهای اجتماعی، این وحدت را حفظ کند.
به گزارش خبرنگار ایکنا، حجتالاسلام والمسلمین محمدرضا لاریجانی، یادگار شهید علی لاریجانی، صبح امروز، یکشنبه 18 مرداد، در مراسم گرامیداشت روز خبرنگار که در تالار وزارت کشور برگزار شد ضمن تشکر از برگزارکنندگان مراسم برای دعوت از وی، خطاب به خبرنگاران اظهار کرد: امیدوارم جامعه را به بهترین نحو بخوانیم و در مسیر درست پیش ببریم. خبرنگاران بهمنزله چشم و گوش شنوا و در واقع نمای جامعه هستند و امیدوارم همه شما در این شغل حرفهای و مهم، بتوانید بهترین نقش را در این مقطع زمانی ایفا کنید.
لاریجانی در ادامه با اشاره به ویژگیهای شهید لاریجانی گفت: چند ویژگی در مرحوم شهید لاریجانی وجود داشت که مجموع آنها باعث شده بود وی بهویژه در فضای سیاسی، کنشگری متفاوت داشته باشد؛ کنشگریای که بیش از سایر عرصهها در معرض دید و قضاوت عمومی قرار داشت.
تأثیرپذیری کامل شهید لاریجانی از مکتب فکری شهید مطهری
وی افزود: یکی از ویژگیهای بسیار مهم ایشان این بود که دارای یک دستگاه فکری بود؛ یعنی انسانی معنادار بود و تفکر او دارای آغاز و پایان و چارچوب مشخص بود. دستگاه فکری ایشان نیز بهطور کامل متأثر از مکتب فکری شهید مطهری بود.
یادگار شهید لاریجانی ادامه داد: خود ایشان بارها میگفت که در مکتب فکری شهید مطهری تنفس کرده است. این ارتباط با مکتب شهید مطهری آنقدر گسترده و عمیق بود که اگر از من بپرسند یک نمونه عملی از مکتب فکری شهید مطهری را معرفی کنید، حتماً ایشان را یکی از مصادیق بارز این مکتب معرفی خواهم کرد.
وی با بیان اینکه داشتن مبنا و چارچوب فکری مشخص، در نوع مواجهه شهید لاریجانی با مسائل مختلف نقش تعیینکنندهای داشت، اظهار کرد: همین مبنا، اصول و دستگاه فکری منسجم باعث شده بود که ایشان در مواجهه با حوادث مختلف داخلی و خارجی، بسیار سریع بتواند مسائل را تجزیه و تحلیل کند، یک پدیده اجتماعی را مورد کاوش قرار دهد و در کوتاهترین زمان، تصمیمی قابل قبول و کمهزینه اتخاذ کند.
لاریجانی تصریح کرد: بسیار شنیدهام که یکی از ویژگیهای ایشان را قاطعیت و توانایی در تصمیمگیری سریع عنوان میکنند، اما کمتر به این موضوع توجه میشود که پشتوانه این سرعت و قاطعیت چه بوده است. پشتوانه این سرعت در تصمیمگیری و قاطعیت در عمل، برخورداری ایشان از یک دستگاه فکری منسجم و کامل بود.
وی افزود: شهید لاریجانی واقعاً دارای یک دستگاه فکری کامل و فلسفی بود و همین ویژگی به او کمک میکرد در مواجهه با مسائل و تحولات، سریع، دقیق و مبتنی بر مبنا تصمیم بگیرد.
گستره گسترده مطالعات شهید لاریجانی
یادگار شهید لاریجانی در ادامه، مطالعه گسترده را از دیگر ویژگیهای برجسته این شهید برشمرد و گفت: ایشان فوقالعاده اهل مطالعه بود. وقتی انسان با افراد مختلف تعامل میکند، ممکن است پس از مدتی احساس کند که فرد مقابل حرف و مطلب جدیدی برای ارائه ندارد؛ اما من هر بار که از قم با ایشان صحبت میکردم، ساعتها حرف و مطلب جدید برای گفتوگو وجود داشت.
وی با اشاره به گستره مطالعات شهید لاریجانی اظهار کرد: مطالعات ایشان حوزههای مختلفی را دربرمیگرفت؛ از امور دینی و فلسفی گرفته تا رصد مستمر جریانهای کشور. ایشان روزنامهها، سایتها، مجلات و کتابها را دنبال میکرد و حتی آثار و کتابهایی را که بهتازگی منتشر میشد، مطالعه میکرد.
توجه ویژه شهید لاریجانی به طی مسیر معنوی
لاریجانی در ادامه با اشاره به سومین ویژگی برجسته شهید لاریجانی گفت: افرادی که دارای مبانی فکری هستند یا افرادی که اهل مطالعهاند، در دنیا کم نیستند، اما ویژگی سوم شهید لاریجانی که به شخصیت ایشان رنگ و بوی دیگری داده بود، مسیر معنویتی بود که در زندگی خود طی میکرد.
وی افزود: این معنویت نیز ویژگیای نبود که در مقطعی از زندگی ایشان بهصورت ناگهانی شکل گرفته باشد، بلکه از همان دوران جوانی وجود داشت. ایشان تحت اشراف و نظارت مرحوم شهید مطهری، پدرشان و همچنین بزرگانی همچون علامه حسنزاده و مرحوم استاد عبدالکریم کشمیری قرار داشت و بخش مهمی از زندگی خود را به سیر معنوی و پرداختن به معنویت اختصاص داده بود.
یادگار شهید لاریجانی با تأکید بر اینکه معنویت در زندگی این شهید، امری واقعی و درونی بود، اظهار کرد: در زندگی ایشان نه تظاهر وجود داشت و نه شعار. معنویت، بخشی جداییناپذیر از زندگی ایشان بود. اهتمام به نماز اول وقت و نوافل از جمله مواردی بود که من از زمانی که به یاد دارم، در زندگی ایشان شاهد بودم و همین ویژگی، رنگ و بوی متفاوتی به زندگی ایشان داده بود.
وی ادامه داد: این معنویت باعث شده بود شهید لاریجانی از قدرت روحی بسیار بالایی برخوردار باشد؛ قدرتی که در مواجهه با حوادث و فشارهای مختلف خود را نشان میداد.
نوع مواجهه شهید لاریجانی با حوادث سیاسی
لاریجانی با اشاره به برخی حوادثی که برای شهید لاریجانی در سالهای گذشته رخ داده بود، گفت: در یکی از این حوادث، خودم به ایشان گفتم این چه وضعیتی است که به این شکل با آبروی شما بازی میشود و چنین اتفاقاتی رخ میدهد. ایشان در پاسخ گفتند: «آبروی هر کس متاعی است که خدا به او میدهد. ما موظفیم وظیفه خودمان را انجام دهیم. اگر وظیفه خودمان را درست انجام دهیم، خدا میداند که چه زمانی، کجا و چگونه آبروی ما را تأمین کند.»
وی افزود: ایشان معتقد بود اگر انسان کار خود را به خدا واگذار کند، آبرویی که خداوند به انسان میدهد، قابل مقایسه با آبرویی که انسان بخواهد از طریق دیگران به دست آورد، نیست. بنابراین تأکید میکرد که من وظیفه خودم را انجام میدهم و نتیجه را به خدا واگذار میکنم.
یادگار شهید لاریجانی ادامه داد: در حادثه دیگری نیز که من از آن موضوع ناراحت بودم، ایشان گفتند: «نبرد بین حق و باطل از ابتدای تاریخ وجود داشته و امروز نیز وجود دارد. در زمان پیامبر اکرم(ص) بوده، در زمان امیرالمؤمنین(ع) بوده و امروز نیز هست.»
وی افزود: ایشان معتقد بود اگر کسی ادعا میکند در مسیر امیرالمؤمنین(ع) یا پیامبر اکرم(ص) قدم برمیدارد، نباید از مواجهه با سختیها و فشارها تعجب کند؛ چراکه بخشی از این مسائل در مسیر حق و باطل وجود داشته است. به تعبیر ایشان، اگر دیدید در عافیت کامل به سر میبرید، آنجاست که باید تعجب کنید؛ زیرا میدان، همان میدان نبرد حق و باطل است و کسی که در این میدان نقش ایفا میکند، طبیعتاً با چنین شرایطی مواجه خواهد شد.
لاریجانی با بیان اینکه مجموعه این ویژگیها و دیگر خصائص شخصیتی شهید، موجب شکلگیری شخصیتی متفاوت شده بود، اظهار کرد: مجموع این ویژگیها باعث شده بود ایشان شخصیت بسیار متفاوتی پیدا کند و ما شاهد کنشگری متفاوتی از سوی ایشان باشیم.
وی در ادامه با اشاره به برخی نمونههای عینی از این نوع کنشگری در انتخابات سال 1400 گفت: در آن انتخابات، اتفاقاتی روی داد که در شأن نظام جمهوری اسلامی نبود. هر فردی که در جریان روند اتفاقات، گفتوگوهای انجامشده و آنچه واقعاً رخ داده بود قرار میگرفت، از این اتفاقات متحیر میشد.
یادگار شهید لاریجانی افزود: یکی از افرادی که از این موضوع متحیر شد، رهبر شهید ما بود. البته سیره ایشان همواره این بود که از برخی نهادها دفاع میکردند و این مسئله نیز درست بود، اما موضوع به حدی حاد شده بود که ایشان در فاصله دو تا سه هفته، سه بار نسبت به عملکرد شورای نگهبان اعلام نارضایتی کردند.
وی تصریح کرد: رهبر شهید در آن مقطع سه بار بهصراحت نسبت به عملکرد شورای نگهبان اعلام نارضایتی کردند و تأکید داشتند که ظلم و جفا صورت گرفته و باید جبران شود. سپس دو هفته بعد نیز فرمودند که برخی تصمیمات گرفته شده و ایشان نسبت به آن تصمیمات رضایت نداشتهاند.
لاریجانی با بیان اینکه این اتفاق از منظر سیاسی بسیار مهم بود، اظهار کرد: برای یک سیاستمدار در چنین سطحی، نوع مواجهه با چنین مسئلهای اهمیت بسیاری دارد و این موضوع میتواند تصویری روشن از نوع کنشگری شهید لاریجانی ارائه کند.
شهید لاریجانی اهل قهر با انقلاب نبود
لاریجانی در ادامه با اشاره به یکی از نمونههای کنشگری شهید لاریجانی در مواجهه با حوادث سال ۱۴۰۱ گفت: در جلسهای فردی نزد ایشان آمد و پیشنهاد کرد با توجه به اتفاقات رخداده، اطلاعیهای بسیار تند صادر کند اما شهید لاریجانی چنین رویکردی را نپذیرفت.
وی افزود: همان ویژگیهایی که پیشتر درباره آنها صحبت کردم، یعنی برخورداری از مبانی فکری و معنویت، در اینجا خود را در یک کنشگری عینی نشان داد. ایشان گفت که من بهجای اینکه صرفاً به فلان شورا یا نهاد امنیتی نگاه کنم، خدا را میبینم و خون پاک شهدا را میبینم. شهید مطهری، امام خمینی(ره) و دیگر شخصیتهایی که برای انقلاب زحمت کشیدند، برای من معیار هستند.
یادگار شهید لاریجانی ادامه داد: ایشان تأکید داشت که اگر در بخشی از ساختار، اشتباهی رخ داده است، باید آن را اصلاح کرد، اما من هیچگاه در مقابل انقلاب قرار نمیگیرم. بنابراین رفتار ایشان این نبود که در واکنش به یک کنش منفی، خود نیز رفتار منفی داشته باشد یا از انقلاب قهر کند.
وی با بیان اینکه برخی رجال سیاسی ممکن است در مواجهه با چنین حوادثی مسیر فاصله گرفتن از نظام را انتخاب کنند، اظهار کرد: شهید لاریجانی میتوانست در برابر انقلاب موضع منفی بگیرد یا حتی قهر کند، اما چنین رویکردی را انتخاب نکرد. از سوی دیگر، منفعلانه نیز برخورد نکرد و تصمیم دیگری گرفت.
لاریجانی تصریح کرد: انتخاب ایشان این بود که از ظرفیتهای خود نظام برای اصلاح اشکال موجود استفاده کند. از همین رو، اعتراض خود را نسبت به روش غلطی که رخ داده بود، از مسیرهای قانونی پیگیری کرد؛ به رهبری نامه نوشت، با شورای نگهبان مکاتبه کرد، به قوه قضائیه نامه نوشت و از نهادهای مربوط شکایت کرد تا از ظرفیتهای نظام برای اصلاح این مشکل استفاده شود.
وی ادامه داد: به یاد دارم که ایشان میگفتند مسئله صرفاً مربوط به یک فرد نیست؛ مسئله مهمتر این است که در بخشی از دستگاه، فرآیند به درستی کار نمیکند و باید همین نقطه را اصلاح و درمان کرد.
یادگار شهید لاریجانی افزود: ایشان موضوع را از نهادهای مختلف پیگیری کرد و در قوه قضائیه نیز این مسئله دنبال شد. آقای اژهای در این زمینه با جدیت ایستاد و شخصاً موضوع را پیگیری کرد. در نهایت حکم صادر شد، ابعاد موضوع مشخص شد و افرادی که در این اتفاق نقش داشتند، شناسایی شدند.
وی با اشاره به مکاتبه شهید لاریجانی با رهبر شهید اظهار کرد: در ادامه نیز نامهای به رهبر شهید ارسال شد و این مسیر پیگیری شد.
لاریجانی با تأکید بر اهمیت این نوع کنشگری در سطح یک سیاستمدار گفت: اگر به انتخابهای یک سیاستمدار در چنین سطحی نگاه کنیم، میبینیم که رفتار ایشان متمایز بود. شهید لاریجانی نه مسیر قطع ارتباط را انتخاب کرد، نه به مقابله و رویارویی روی آورد و نه منفعل شد؛ بلکه از ظرفیتهای خود نظام برای اصلاح نقطهای که دچار اختلال شده بود، استفاده کرد.
اعتقاد شهید لاریجانی به خاصیت خودترمیمی نظام جمهوری اسلامی
وی افزود: این رفتار به مردم نشان داد که نظام جمهوری اسلامی از خاصیت خودترمیمی برخوردار است و میتواند از ظرفیتهای درونی خود برای اصلاح خطاها و رفع اختلالها استفاده کند. تفاوت و ویژگیهای کنشگری شهید لاریجانی در چنین بزنگاههایی خود را بهخوبی نشان میداد.
لاریجانی در ادامه با اشاره به رویکرد شهید لاریجانی در زمینه کاهش شکافهای اجتماعی و تقویت وفاق عمومی گفت: ایشان معتقد بود باید تلاش کنیم شکافهای موجود در جامعه کاهش پیدا کند و وفاقی را که میان مردم در جریان جنگ ۱۲ روزه شکل گرفته است، حفظ کنیم. از نظر ایشان، برای تحقق این هدف باید مردم را اقناع کرد و برای جامعه توضیح داد که در کشور چه میگذرد.
وی افزود: به همین دلیل، جلسات متعددی در دبیرخانه برگزار میشد و اصحاب رسانه به این جلسات دعوت میشدند. خود ایشان نیز در این نشستها حضور پیدا میکرد و شرایط کشور را برای خبرنگاران توضیح میداد. معتقد بود این روش بسیار بهتر از آن است که بخواهیم با برخوردهای سلبی و ایجاد فضای «بگیر و ببند» با مسائل مواجه شویم.
یادگار شهید لاریجانی ادامه داد: ایشان گاهی یک، دو یا حتی سه ساعت با اصحاب رسانه گفتوگو میکرد، شرایط کشور و آخرین رویدادها را برای آنها توضیح میداد و تلاش میکرد نوعی اقناع عمومی شکل بگیرد.
تأکید شهید لاریجانی بر ضرورت اقناع افکار عمومی در شرایط جنگی
وی با اشاره به تأکید شهید لاریجانی بر ضرورت اقناع افکار عمومی در شرایط جنگی اظهار کرد: در جنگ رمضان نیز ایشان بهطور مؤکد بر این مسئله تأکید داشت که باید اقناع عمومی صورت گیرد و یکی از مسئولان برای مردم شرایط کشور را توضیح دهد. معتقد بود نباید جامعه را در ابهام نگه داشت.
لاریجانی افزود: اگر به خاطر داشته باشید، هم در جریان جنگ ۱۲ روزه و هم در جنگ رمضان، ایشان تا زمان شهادت، در فاصلههای حدود یک هفته تا ۱۰ روز، در شرایطی که حتی کشور زیر بمباران بود، نشست و مصاحبه برگزار میکرد و آخرین وضعیت و شرایط کشور را برای مردم توضیح میداد.
وی تصریح کرد: نمیتوان مردم را به حضور در خیابان و مشارکت دعوت کرد، اما برای آنها توضیح نداد که چه اتفاقی در حال رخ دادن است. مردم باید در جریان شرایط قرار بگیرند و اقناع شوند.
حفظ وحدت و انسجام جامعه؛ دال مرکزی کنشگری شهید لاریجانی
یادگار شهید لاریجانی در ادامه به تلاشهای وی برای کاهش شکاف میان جامعه و برخی گروههای اجتماعی اشاره کرد و گفت: درباره مجریان و برخی هنرمندانی که از صداوسیما فاصله گرفته بودند، چه بهدلیل تصمیم خودشان و چه به دلایل دیگر، ایشان پیگیری میکرد. اگر پیامی از سوی آنها دریافت میشد یا موضوع از طریق صداوسیما پیگیری میشد، تلاش میکرد زمینه بازگشت آنها فراهم شود تا این بدنه اجتماعی دوباره ترمیم شود و شکافهای موجود کاهش پیدا کند.
وی افزود: در مسائل سیاسی نیز وقتی برخی سیاسیون اظهارنظری میکردند، ایشان با آنها تماس میگرفت و ضمن پذیرش حق آنها برای اظهارنظر، درخواست میکرد با توجه به شرایط کشور، فعلاً از برخی اقدامات و اظهاراتی که میتواند موجب ایجاد شکاف در جامعه شود، پرهیز کنند.
لاریجانی ادامه داد: ایشان گاهی به این افراد میگفت «میدانم الان حق شماست که اظهارنظر کنید، اما خواهش میکنم با توجه به شرایط کشور، فعلاً این موضوع را مطرح نکنید» و حتی پیشنهاد میداد شخصاً با آنها دیدار و گفتوگو کند تا در این شرایط شکاف بیشتری در جامعه ایجاد نشود.
وی تأکید کرد: دال مرکزی رفتار و کنشگری شهید لاریجانی در این ایام، حفظ وحدت و انسجام جامعه بود و تلاش میکرد با اقناع، گفتوگو و ترمیم شکافهای اجتماعی، این وحدت را حفظ کند.
یادگار شهید لاریجانی در پایان این بخش از سخنان خود گفت: امیدوارم فرصت باشد تا در ادامه، روش و رویکرد ایشان را بهصورت عینیتر و با ارائه نمونههای مشخص برای شما توضیح دهم.
