کشورهای منطقه فهمیدهاند که امنیت کالای خریدنی نیست
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به تفاهمنامه سهجانبه امنیتی پاکستان، ترکیه و عربستان گفت: کشورهای منطقه با توجه به تحولات دو، سه سال اخیر به این جمعبندی رسیدهاند که امنیت کالای قابل خریداری از دلالان امنیتی نیست و باید برای تأمین امنیت، بدون حضور و دخالت بازیگران خارج از منطقه همکاری کنند.
به گزارش خبرنگار ایکنا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه صبح امروز، دوشنبه ۱۹ مرداد در نشست خبری با اصحاب رسانه، با گرامیداشت یاد و خاطره دیپلماتهای جمهوری اسلامی ایران و شهید محمود صارمی، خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا)، اظهار کرد: نامگذاری روز خبرنگار در کنار یاد و خاطره شهدای دیپلمات، به نظرم معنادار است؛ چراکه خبرنگاران و دیپلماتها در دو جبهه برای تأمین منافع ملی تلاش میکنند.
وی افزود: در یکی، دو سال گذشته تعداد زیادی از همکاران رسانهای شما، چه در ایران و چه در منطقه، بهویژه در فلسطین و لبنان، جان خود را از دست دادند. جمعی از این عزیزان از فعالان عرصه فرهنگ و خبر بودند و یاد و خاطره همه شهدای عزیزی را که در این مسیر تلاش کردند، گرامی میداریم.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به حادثه مزارشریف در سال ۱۳۷۷، تصریح کرد: شهید محمود صارمی، خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا)، در جریان حمله تروریستی به مزارشریف به شهادت رسید و در کنار دیپلماتهای جمهوری اسلامی ایران جان خود را از دست داد. از این منظر، نامگذاری روز خبرنگار در کنار یاد و خاطره شهدای دیپلمات، معنادار است.
بقایی همچنین رحلت حضرت رسول اکرم(ص)، شهادت حضرت امام حسن مجتبی(ع) و شهادت حضرت امام رضا(ع) را تسلیت گفت.
وی در ادامه در پاسخ به پرسشی درباره تفاهمنامه سهجانبه امنیتی پاکستان، ترکیه و عربستان و ارزیابیهای متفاوت درباره این تفاهمنامه، اظهار کرد: نگاه وزارت امور خارجه به این موضوع، نشانه تغییر در ادراک کشورهای منطقه است.
بقایی ادامه داد: کشورهای منطقه با توجه به تحولات دو، سه سال اخیر دریافتند که امنیت کالای قابل خریداری از دلالان امنیتی نیست. سیاست جمهوری اسلامی ایران نیز همواره همکاری کشورهای منطقه برای تأمین امنیت، بدون حضور و دخالت بازیگران خارج از منطقه بوده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با بیان اینکه این موضوع باید مورد توجه قرار گیرد، گفت: کشورهای منطقه بعد از هفت اکتبر، آغاز طرح استعماری رژیم صهیونیستی در فلسطین اشغالی و غزه و همچنین حملات رژیم اشغالگر به لبنان و دیگر کشورهای منطقه، بیش از پیش به این جمعبندی رسیدند که بزرگترین تهدید علیه ثبات، امنیت و همکاری کشورهای منطقه و حتی کل جامعه جهانی، جاهطلبیهای صهیونیستی است.
وی تصریح کرد: اکنون دیگر نمیتوان گفت که طرحهای صهیونیستی محدود است؛ طرح موهوم «اسرائیل بزرگ» بهطور رسمی حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی تعداد قابل توجهی از کشورهای منطقه، از جمله سوریه، را تهدید میکند و تهدیدهایی نیز علیه بسیاری از کشورهای منطقه صورت گرفته است.
بقایی افزود: همه اینها نشان میدهد کشورهای منطقه، در کنار اینکه آمریکا را بخشی از مشکل میدانند، واقعیتهای منطقه را نیز بهدرستی درک کردهاند.
وی تأکید کرد: اگر پوشش سیاسی و تبلیغاتی برای نادیده گرفتن واقعیتهای منطقه وجود داشته باشد، شناسایی درست دشمن میتواند به تأمین امنیت، جلوگیری از بیثباتی و مقابله با سوءاستفادههای دشمن و متحدان آن در منطقه کمک کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اخبار منتشرشده پیرامون اقدامات دولت کویت برای تعطیلی مدرسه ایرانیان و همچنین بازداشت چهار تبعه ایرانی در این کشور، گفت: پیگیری وضعیت این اتباع بهصورت مستمر ادامه دارد.
وی اظهار کرد: متأسفانه دولت کویت بدون توجه به تعهدات حقوقی و بینالمللی خود که در اسناد بینالمللی نیز تصریح شده است، از فراهم کردن دسترسی کنسولی به اتباع ایرانی خودداری کرده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: درخواست جمهوری اسلامی ایران برای دسترسی کنسولی، درخواستی مشروع است و امیدواریم مقامات کویت در این تصمیم خود تجدیدنظر کنند و شرایط آزادی شهروندان ایرانی را فراهم آورند.
بقایی درباره موضوع مدرسه ایرانیان در کویت نیز گفت: این اقدام دیگری است که از سوی کویت صورت گرفته و به نظر میرسد اقدامی عجیب باشد. انتقامگیری از معصومترین اقشاری که از امکانات آموزشی برای علمآموزی استفاده میکنند، قابل توجیه نیست.
وی ادامه داد: این مدرسه قدمت طولانی دارد و به نظر میرسد این اقدام، تصمیمی سیاسی باشد. سفارت جمهوری اسلامی ایران در کویت نیز پیگیریهای لازم را برای حل این موضوع انجام میدهد.
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین با اشاره به تحولات منطقه اظهار کرد: از کشورهای منطقه انتظار داریم از در اختیار قرار دادن سرزمین خود برای اقدامات تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی و آمریکا خودداری کنند.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره درخواست چاد و ونزوئلا برای خروج از دیوان کیفری بینالمللی نیز تصریح کرد: پیش از این نیز پنج کشور اقدام مشابهی انجام داده بودند و این موضوع خود نشانهای قابل تأمل است.
وی افزود: دیوان کیفری بینالمللی با هدف ممانعت از بیکیفرمانی جنایات تأسیس شد، اما این محکمه در آزمونهای چند سال اخیر، به دلیل فشارهای آمریکا و متحدانش، نتوانست از این فشارها فائق آید.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: تهدیدهایی که دولت آمریکا علیه دادستان دیوان کیفری بینالمللی انجام داد، بسیاری از کشورها را به این نتیجه رساند که قرار است با «عدالتگزینی» مواجه باشیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: ظاهراً در مواردی که منافع برخی قدرتها اقتضا میکند، به دیوان کیفری بینالمللی مأموریت رسیدگی به عدالت را دادهاند. این وضعیت عملاً طرح چند دههای را که پس از جنگ جهانی اول و دوم برای مقابله با شدیدترین جنایات بینالمللی ایجاد شد، با عقبگرد مواجه میکند.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، پیرامون توافق سهجانبه پاکستان، عربستان و ترکیه و اینکه آیا ایران در جریان شکلگیری این توافق قرار گرفته است، گفت: بله، کمابیش در جریان این موضوع قرار گرفتهایم.
وی درباره احتمال جهتگیری این توافق علیه جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: دلیلی ندارد نگران پیمان میان سه کشور همسایه، یعنی ترکیه، پاکستان و عربستان باشیم؛ کشورهایی که پیوندهای عمیق دینی، تاریخی و تمدنی با آنها داریم و امیدواریم این پیمان علیه ایران نباشد.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: این تحول نشانه مهمی است از اینکه کشورهای منطقه به این نتیجه رسیدهاند که نمیتوانند به ادعای تأمین امنیت از سوی آمریکا و برخی دیگر از بازیگران خارج از منطقه اتکا و اعتماد کنند و درصدد هستند روش دیگری را از طریق اتکا به توانمندیهای خود و با نگاهی مستقل از مداخلات مخرب طرفهای خارجی بیازمایند.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره انتقادها نسبت به زمانبندی ارسال کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر از دولت به مجلس، همزمان با شرایط جنگی، اظهار کرد: هر زمانی را که برای تصویب یک سند بینالمللی انتخاب کنید، میتوان درباره مناسب یا نامناسب بودن آن زمان تردید کرد، اما این سند از سال ۱۳۹۷ که به امضا رسیده، تاکنون ابعاد مختلف آن در نهادهای ذیربط مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران درباره منافع و مصالح خود بهصورت مستقل تصمیم میگیرد و نشان دادهایم که تصمیمگیری درباره عضویت در اسناد بینالمللی صرفاً با در نظر گرفتن منافع کشور انجام میشود.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: از پنج عضو این سند، چهار کشور آن را تصویب کردهاند، اما مادامی که هر پنج کشور به آن ملحق نشوند، امکان اجرای آن وجود ندارد. کشورهایی که برای تأمین منافع مشترک و رفع نگرانیهای مشترک خود تصمیم به تدوین یک سند میگیرند، طبیعتاً علاقهمند هستند آن سند لازمالاجرا شود و چهار کشور دیگر نیز تمایل دارند این سند اجرایی شود.
بقایی افزود: ما منافع خود را در نظر میگیریم و ارتباط دادن این موضوع به تحولات جنگ تحمیلی چندان وجهی ندارد. دیدگاهها در این زمینه مختلف است و در نهایت تصمیمگیری بر عهده مجلس شورای اسلامی است. ما نیز بهعنوان دستگاه دیپلماسی وظایف خود را انجام دادهایم.
وی در پاسخ به پرسشی درباره اعلام مقامات پاکستان و ترکیه مبنی بر امکان پیوستن سایر کشورهای منطقه به پیمان مکه، همچنین اینکه آیا ایران علاقهای به پیوستن به این پیمان دارد و چرا طرحهایی مانند طرح هرمز به نتیجه نرسیده است، گفت: ایران خود پیشگام در تأکید بر پیگیری سازوکارهای امنیتی مبتنی بر همکاری میان کشورهای منطقه بوده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: ما بر امنیتی تأکید داریم که درونزا و عاری از اعمال نفوذ و مداخله مخرب بازیگران خارج از منطقه باشد. آن طرحها همچنان وجود دارند و متناسب با تحولات میتوانند بهروزرسانی شوند.
بقایی ادامه داد: در تماس نزدیک با کشورهای منطقه هستیم و امیدواریم کشورهای منطقه با درس گرفتن از تحولات اخیر، بهترین مسیر را برای تقویت امنیت جمعی منطقه اتخاذ کنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره برنامه حضور رئیسجمهور در مجمع عمومی سازمان ملل متحد گفت: هنوز تصمیم قطعی در این زمینه گرفته نشده است.
وی افزود: معمولاً هر سال هیئت ایران در سطح رئیسجمهور در نشست مجمع عمومی سازمان ملل که مهمترین نشست این سازمان است، شرکت میکند. امسال نیز در نظر داریم از این فرصت استفاده کنیم، اما این موضوع به شرایط بستگی دارد و ظرف هفتههای آینده در این خصوص اطلاعرسانی خواهیم کرد.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره مذاکرات سیاسی و فنی ایران و عمان درباره تنگه هرمز و اینکه آیا این مذاکرات برای بازگشایی تنگه کافی نیست و شروط بازگشایی آن چیست، اظهار کرد: تنگه هرمز به دلیل اختلاف نظر میان ایران و عمان بسته نشده است؛ بلکه دلیل بسته شدن آن، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و استفاده از پایگاههای کشورهای کرانه جنوبی خلیج فارس علیه ایران بود.
وی ادامه داد: مذاکرات ایران و عمان برای تعیین مسیر تردد کشتیرانی، موضوعی دوجانبه است، اما فینفسه مذاکرهای میان دو دولت ساحلی است که هدف آن توافق بر سر مسیر تردد ایمن کشتیرانی در تنگه هرمز است.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: باز شدن تنگه هرمز منوط به تحقق شرایطی است که به دلیل تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی بر ایران و این آبراه تحمیل شده است.
بقایی تصریح کرد: ما هنوز در جنگ هستیم و مادامی که محاصره دریایی آمریکا ادامه داشته باشد که خود مصداق اقدام تجاوزکارانه است، و مادامی که سایر اقدامات ناقض حقوق ایران از سوی آمریکا تداوم داشته باشد، شرایط لازم برای اینکه بگوییم تنگه هرمز به یک آبراه امن تبدیل شده، وجود ندارد.
وی تأکید کرد: بر عهده آمریکا است که اقدامات مخرب خود را جبران کند تا بتوان درباره گامهای بعدی صحبت کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره موضوع عوارض عبور در مذاکرات ایران و عمان درباره تنگه هرمز، گفت: در این مرحله درباره این جزئیات بحث نمیکنیم و مذاکرات همچنان ادامه دارد.
وی افزود: درباره نقشه تردد تفاهم حاصل شده و درباره بیانیه مشترک نیز همچنان برخی نکات فنی در حال بررسی است. مذاکرات بهصورت روان و سازنده در حال انجام است.
بقایی ادامه داد: سازوکارهایی ایجاد خواهد شد که ضمن نظارت بر تردد ایمن کشتیرانی در تنگه هرمز، موضوعات مرتبط با محیط زیست، ارائه خدمات دریایی و مقابله با جرایم دریایی نیز در آن مورد توجه قرار گیرد. وقتی خدمات دریایی ارائه میشود، طبیعتاً باید در ازای آن نیز هزینهای دریافت شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره استفاده وی از حکایتی از عبید زاکانی در یکی از اظهارات اخیر خود و اینکه آیا این موضوع با تأکید همیشگی وی بر استفاده از «زبان فاخر» و ضرورت ایرانی رفتار کردن در برابر دشمنان مغایرت دارد، گفت: در مصاف با دشمن از همه داشتهها و گنجینه ادبی و تمدنی خود استفاده میکنیم و از رویکرد همیشگی خود عدول نکردهایم.
وی افزود: این بار از جورج برنارد شاو کمک میگیرم که میگوید «وقتی با خوکها کشتی میگیرید، نباید انتظار داشته باشید گلآلود نشوید.» گلآلود شدن، بخشی از کشتیگیری است که بر شما تحمیل شده است.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا شورای عالی امنیت ملی باید درباره مذاکرات ایران و عمان در خصوص تنگه هرمز تصمیمگیری کند، اظهار کرد: روند تصمیمگیری مشخص است. هر مذاکرهای که از سوی وزارت امور خارجه انجام میشود، تحت نظر شورای عالی امنیت ملی است و فرآیند گزارشدهی نیز انجام میشود. در این مورد نیز به همین شکل عمل خواهد شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا مبتنی بر یادداشت تفاهم اسلامآباد گفت: درباره ازسرگیری تبادل پیام، طبیعی است که این ارتباط از طریق میانجیها صورت بگیرد، اما در حال حاضر مذاکرهای با آمریکا نداریم.
وی افزود: اینکه گام بعدی چه باشد، بستگی به شرایط دارد. فعلاً تمرکز ما بر مذاکرات با عمان است.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال درخواست ایران از سایر کشورها برای کمک به مینروبی تنگه هرمز، اظهار کرد: در بند پنجم یادداشت تفاهم، نقش ایران تصریح شده بود و مسئولیت مدیریت آتی تنگه هرمز و تأمین امنیت آن بر عهده ایران بود.
وی ادامه داد: مسیر شمالی و جنوبی پس از تفاهم ایران و عمان، به مسیر میانه امن تبدیل میشود. هیچگاه مسیر جنوبی، مسیر امن و مجاز نبوده است. با ردیاب خاموش، کشتیها را از مسیر جنوبی عبور دادند و هدف از این مذاکرات آن است که ایران و عمان به یک مسیر میانی موقت برسند تا تفاهم درباره TSS جدید نهایی شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر تغییر دبیر شورای عالی امنیت ملی بر روند مذاکرات ایران و آمریکا و اینکه مسئول مذاکرات فعلی ایران دکتر عراقچی است یا دکتر قالیباف، گفت: کشور ما کشور نهادهاست، نه اشخاص و این راز ماندگاری جمهوری اسلامی ایران در این شرایط است.
وی افزود: تصمیمگیری در قالب مجموعه نهادها صورت میگیرد و نهادها درباره موضوعات مهم کشور، از جمله مذاکرات، تصمیمگیری میکنند. وزارت امور خارجه نیز تلاش خود را در هماهنگی با شورای عالی امنیت ملی برای پیشبرد منافع ایران انجام میدهد.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره تشکیل تیم حقوقی مشترک از سوی قوه قضائیه و وزارت امور خارجه و پیگیری حقوقی جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی تصریح کرد: مهمترین کاری که باید انجام دهیم، تشکیل پرونده و صدور کیفرخواست برای عاملان جنایات در هر دو جنگ تحمیلی علیه ایران است و باید این کار را انجام دهیم، چراکه طرح موضوع در محاکم بینالمللی مستلزم طی مراحل در محاکم داخلی است.
وی ادامه داد: مستندسازی بهصورت مداوم در حال انجام است. سندی که اخیراً وزارت بهداشت درباره جنایت لامرد و استفاده از سلاح ممنوعه توسط آمریکا اعلام کرد، سند مهمی است که آن را به مراجع بینالمللی منعکس کردهایم.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره طرح مجلس برای ممنوعیت تردد کشتیهای آمریکایی و صهیونیستی از تنگه هرمز و تأثیر آن بر مذاکرات ایران با عمان و آمریکا و اینکه آیا مجلس به دیپلماسی ایران اعتماد ندارد، گفت: خیر، چنین چیزی نیست.
