تجسم آیه قرآنی در نورپردازی ماهتابی «مسجد جامع شیخ زاید»
در قلب معماری باشکوه مسجد جامع شیخ زاید امارات، نور تنها برای روشنایی نیست، بلکه ابزاری برای روایت حقیقت است. نورپردازی جدید این مرکز، با الهام از آیات الهی که بر پیوند میان ماه، منازل و حساب زمان تأکید دارند، دیوارهای مسجد را به صفحهای برای بازگویی داستان آسمان بدل کرده است؛ تجربهای که در آن، تغییر رنگ نور از آبی تیره تا سپیدی بدر، معنای عمیق نور و حساب را به شکلی خیرهکننده تجسم میبخشد.
به گزارش ایکنا به نقل از صحیفة الخلیج، مرکز مسجد جامع شیخ زاید نمایش نوری «ماه داستانی دارد... که نور آن را روایت میکند» را ارائه میدهد؛ تجربهای بصری و نوآورانه که از مراحل مختلف ماه الهام گرفته است. این نمایش، دقت تقویم هجری امارات متحده عربی (تدوینشده توسط همین مرکز) را به تصویر میکشد و بازتابدهنده تلاشهای آن برای بهرهگیری از هنرهای بصری جهت غنیسازی تجربه بازدیدکنندگان مسجد و تقویت پیوند آنان با میراث تمدنی و فرهنگی اسلامی است.
این تجربه شامل نمایشی نوری است که داستان ماه و مراحل آن را از طریق نورپردازی روایت میکند. این جلوه بصری با سبک معماری منحصربهفرد مسجد هماهنگی دارد و پیوند نزدیک میان حرکات نجومی و تقویم هجری را برجسته میسازد؛ تقویمی که این مرکز آن را سالانه و بر اساس بالاترین استانداردهای علمی تدوین و منتشر میکند و بدینوسیله بر اهمیت آن به عنوان مرجعی علمی مبتنی بر محاسبات دقیق نجومی تأکید میورزد.
اهمیت قرآنی
این نمایش بصری، تجسمی از معنای این آیه شریف است: «هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاءً وَالْقَمَرَ نُورًا وَقَدَّرَهُ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسَابَ مَا خَلَقَ اللَّهُ ذَلِكَ إِلَّا بِالْحَقِّ يُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ: اوست که خورشید را فروزان و ماه را تابان قرار داد، و برای ماه منازلی [چون هلال، تربیع، بدر و محاق] مقدّر ساخت تا شمار سال و حساب [ماه، هفته، اوقات امور زندگی و تنظیم برنامه های معیشت] را بدانید. خدا آنها را جز به درستی و راستی نیافریده؛ او نشانهها را برای گروهی که دانایند [بدون هر گونه ابهام] بیان میکند.
این اثر، پیوند میان مراحل ماه، سنجش زمان و تقویم هجری را برجسته میسازد و مفاهیم قرآنی را به تجربهای نوین و مبتنی بر نور بدل میکند؛ تجربهای که زیبایی بصری را با دانش علمی درمیآمیزد و بدینسان، بازتابدهنده بخشی از سهم تمدن اسلامی در زمینه رصد و محاسبه زمان است.
این نمایش نوری، تجربه نورپردازی مبتنی بر چرخه ماه در مسجد را که در واقع یک ماه قمری کامل به طول میانجامد؛ در قالب یک سفر بصری پنجدقیقهای خلاصه میکند. در طول این مدت، رنگ نور از آبی تیره (همزمان با آغاز ماه قمری و پدیدار شدن هلال ماه) تغییر کرده و بهتدریج روشنتر و از شدت آبی آن کاسته میشود تا سرانجام در زمان ماه کامل(بدر) در میانه ماه به رنگ سفید درمیآید؛ سپس نور دوباره بهتدریج به رنگ آبی تیره بازمیگردد که نشاندهنده پایان ماه قمری و آغاز چرخهای تازه است.
نورپردازی ماهتابی «مسجد جامع شیخ زاید» ویژگی متمایز خود را مدیون سیستمی متصل به یک «ساعت قمری» است؛ این سیستم شدت نور تابیده بر دیوارهای بیرونی مسجد را در طول ماه قمری هر دو روز یکبار تنظیم میکند تا بازتابدهنده میزان روشنایی ماه در مراحل مختلف آن باشد.
۸۴۰ واحد روشنایی
این سیستم فراتر از زیباییشناسی صرف است؛ این سیستم بُعدی تمدنی و فرهنگی را در خود جای داده است که ارتباط تمدن اسلامی با چرخه قمری - که به عنوان مبنای محاسبه ماهها و تقویم هجری عمل میکند - را منعکس میکند و بدین ترتیب عنصر مشترکی را که در بسیاری از فرهنگها و تمدنهای جهان یافت میشود، برجسته میکند.
سیستم روشنایی قمری از طریق بیش از ۸۴۰ واحد که در اطراف مسجد توزیع شدهاند، عمل میکند و تابش یکنواختی از پرتوهای نور دقیق را بر روی دیوارهای آن میاندازد. علاوه بر این، ۲۲ برج روشنایی اطراف، هماهنگی بصری بین الگوهای نوری و ابرها را برجسته میکنند و زیبایی معماری منحصر به فرد مسجد را افزایش میدهند و تجربه بصری استثنایی را به بازدیدکنندگان ارائه میدهند.
این برنامه در آغاز هر ماه هجری اجرا میشود. هر نمایش پنجدقیقهای به میهمانانی از فرهنگهای گوناگون فرصت میدهد تا از تماشای نمایشی بصری لذت ببرند که آغاز ماه جدید هجری را گرامی میدارد و از طریق جلوهای هنری و منحصربهفرد، زیباییهای نور و ریتم زمان هجری را به تصویر میکشد.
انتهای پیام
