البرز به دنبال پیوند مدرسه، مسجد و خانواده برای ترویج فرهنگ نماز
مدیر ستاد اقامه نماز استان البرز با تأکید بر ضرورت همافزایی مدرسه، مسجد و خانواده گفت: ترویج فرهنگ نماز در میان نسل نو نیازمند برنامههای مستمر، جذاب و متناسب با دغدغهها و زبان نسل جدید است.
به گزارش ایکنا از البرز؛ حجتالاسلام والمسلمین ابوالفضل مرادی، مدیر ستاد اقامه نماز استان البرز، روز دوشنبه، 26 مرداد در نشست خبری با اصحاب رسانه اظهار کرد: رویکرد ما این است که فعالیتهای مرتبط با نماز در سطح شهرستانهای استان تقویت شود و مجموعههایی که در حوزه فرهنگ و تربیت فعالیت میکنند، به جای حرکتهای پراکنده، در یک مسیر هماهنگ و همافزا قرار گیرند.
وی با بیان اینکه ترویج نماز نیازمند نگاه جامع و مستمر است، گفت: نماز را نمیتوان از مجموعه مسائل تربیتی جامعه جدا کرد. اگر بخواهیم در این حوزه موفق باشیم، باید از ظرفیت مدرسه، مسجد، خانواده، دستگاههای فرهنگی و مجموعههای مردمی در کنار یکدیگر استفاده کنیم و برنامههایی طراحی کنیم که متناسب با نیاز واقعی مخاطب باشد.
مرادی افزود: یکی از مسائل مهم در فعالیتهای فرهنگی این است که برنامهها از حالت مقطعی و مناسبتی فاصله بگیرند. زمانی که یک موضوع فرهنگی به صورت مستمر دنبال شود و مخاطب فرصت ارتباط، پرسشگری و دریافت پاسخ داشته باشد، زمینه اثرگذاری آن بیشتر فراهم میشود. در موضوع نماز نیز باید همین نگاه را دنبال کنیم و آن را به عنوان بخشی از فرآیند تربیتی مورد توجه قرار دهیم.
مدرسه؛ جایی برای شنیدن پرسشهای نسل جدید
مدیر ستاد اقامه نماز استان البرز با اشاره به جایگاه مدارس در برنامههای این ستاد، اظهار کرد: مدرسه یکی از مهمترین محیطهایی است که میتوان در آن با نسل جدید ارتباط برقرار کرد. دانشآموزان در این محیط علاوه بر آموزشهای رسمی، بخش مهمی از تجربههای اجتماعی و تربیتی خود را به دست میآورند و به همین دلیل برنامههای فرهنگی مدرسه میتواند نقش مهمی در شکلگیری نگرش آنان داشته باشد.
این مسئول توضیح داد: اگر قرار است درباره نماز با دانشآموز صحبت کنیم، باید به پرسشهایش نیز توجه داشته باشیم. نوجوان امروز ممکن است درباره موضوعات مختلف سؤال داشته باشد و اگر فضای لازم برای طرح این پرسشها فراهم نشود، نمیتوان انتظار داشت که ارتباط او با مفاهیم دینی به شکل عمیق و پایدار شکل بگیرد.
مرادی با تأکید بر اینکه پرسشگری را باید فرصتی برای تربیت دانست، گفت: برنامههای آموزشی نماز باید به گونهای طراحی شود که دانشآموز در آن احساس مشارکت داشته باشد. ارائه کتاب، محتوا و مجموعه پرسشهای مرتبط با نماز در همین چارچوب قابل ارزیابی است؛ چراکه میتوان از سؤال به عنوان نقطه آغاز یک گفتوگوی تربیتی استفاده کرد.
این مسئول از اجرای طرحهایی در حوزه نماز، کتاب و مجموعه پرسشهای نماز ویژه دانشآموزان خبر داد و افزود: تلاش ما این است که موضوع نماز در فضای آموزشی با روشهایی دنبال شود که برای دانشآموز قابل فهم و جذاب باشد و در عین حال، عمق مفاهیم نیز حفظ شود.
مدیر ستاد اقامه نماز البرز در ادامه به استفاده از ظرفیت سامانه «نورینو» آموزش و پرورش اشاره کرد و گفت: در همین راستا، چهار هزار و ۷۷۷ پرسش مرتبط با نماز در بستر این سامانه برای دانشآموزان مورد استفاده قرار گرفته است.
مرادی این اقدام را فرصتی برای نزدیکتر شدن برنامههای آموزشی به نیازهای واقعی دانشآموزان دانست و اظهار کرد: هر پرسش میتواند زمینهای برای شناخت بیشتر دغدغههای دانشآموزان باشد. مهم این است که پرسشها به عنوان یک فعالیت آماری دیده نشوند، بلکه از آنها برای ایجاد گفتوگو و افزایش شناخت دانشآموزان نسبت به نماز و معارف دینی استفاده شود.
این مسئول در بخش دیگری از سخنان خود، توجه به مسائل روحی و روانی دانشآموزان را در کنار برنامههای تربیتی مورد تأکید قرار داد و گفت: نمیتوان برای تربیت نسل جدید تنها به انتقال مفاهیم اکتفا کرد. نوجوان در کنار آموزش، نیازمند توجه، گفتوگو، شنیده شدن و احساس ارتباط با محیط پیرامون خود است.
مرادی افزود: برنامههای معنوی و تربیتی در صورتی میتوانند نقش خود را به خوبی ایفا کنند که متناسب با شرایط مخاطب طراحی شوند. بنابراین باید به این نکته توجه کنیم که نوجوان با چه دغدغههایی مواجه است و چگونه میتوان مفاهیم دینی را به شکلی ارائه کرد که برای او معنا و کاربرد داشته باشد.
وی تأکید کرد: موضوع نماز نیز از همین قاعده پیروی میکند. اگر نماز در قالب یک توصیه یا تکلیف به نوجوان ارائه شود، ممکن است ارتباطش با این مفهوم در سطحی محدود باقی بماند؛ اما اگر فرصت گفتوگو درباره جایگاه نماز، چرایی آن و نسبتش با زندگی فردی و اجتماعی فراهم شود، میتوان مسیر متفاوتی را تجربه کرد.
مدیر ستاد اقامه نماز البرز گفت: یکی از وظایف ما این است که فضای مناسبی برای ارتباط نسل نو با معارف دینی فراهم کنیم و در این مسیر از ظرفیت معلمان، مربیان، روحانیون، فعالان فرهنگی و مجموعههای آموزشی استفاده شود.
مسجد؛ از محل اقامه نماز تا پایگاه ارتباط اجتماعی
مرادی در ادامه با اشاره به نقش مسجد در اجرای برنامههای فرهنگی و تربیتی اظهار کرد: مسجد یکی از مهمترین ظرفیتهایی است که برای ترویج فرهنگ نماز در اختیار جامعه قرار دارد، اما این ظرفیت زمانی به شکل کامل مورد استفاده قرار میگیرد که مسجد بتواند در کنار اقامه نماز، نقش فرهنگی و تربیتی خود را نیز ایفا کند.
وی ادامه داد: مسجد میتواند محل ارتباط میان نسلها باشد؛ محلی که نوجوان، جوان، خانواده و دیگر اقشار جامعه در آن حضور داشته باشند و احساس کنند که مسجد محل حضور در زمان اقامه نماز نیست، بلکه فضایی برای گفتوگو، یادگیری، ارتباط و مشارکت اجتماعی نیز محسوب میشود.
مدیر ستاد اقامه نماز استان البرز با تأکید بر ضرورت تقویت برنامههای فرهنگی مساجد گفت: یکی از برنامههای ما این است که ظرفیت مساجد در سطح استان بیشتر مورد استفاده قرار گیرد و در هر منطقه متناسب با ظرفیت و شرایط همان مسجد، برنامههای فرهنگی و تربیتی دنبال شود.
مرادی با اشاره به اهمیت حضور نسل جوان در مساجد افزود: اگر مسجد بخواهد ارتباط خود را با نسل جدید حفظ کند، باید برای این ارتباط برنامه داشته باشد. نمیتوان انتظار داشت نوجوان و جوان بدون فراهم شدن زمینه مناسب، خودبهخود با فضای مسجد ارتباط مستمر برقرار کند.
این مسئول تصریح کرد: برنامهریزی برای نسل نو به معنای تغییر در اصول نیست؛ بلکه به معنای پیدا کردن روشهای مناسب برای انتقال همان مفاهیم ارزشمند است. باید بتوانیم محتوای دینی را به گونهای عرضه کنیم که نوجوان آن را بفهمد، درباره آن سؤال کند و در نهایت بتواند ارتباطی شخصی و درونی با آن برقرار کند.
مرادی همچنین به ظرفیت مساجد بینراهی اشاره کرد و گفت: این مساجد نیز میتوانند در کنار کارکرد اصلی خود، محل ارائه برنامههای فرهنگی و تربیتی باشند. افرادی که از مسیرهای استان عبور میکنند، خانوادههایی که در سفر هستند و مسافرانی که برای استراحت یا اقامه نماز در این مساجد حضور پیدا میکنند، میتوانند مخاطب برنامههای فرهنگی باشند.
وی افزود: نگاه ما این است که ظرفیتهای موجود را شناسایی و فعال کنیم. مسجد بینراهی میتواند در کنار فراهم کردن امکان اقامه نماز، با ارائه محتوای فرهنگی مناسب، فضای ارتباطی متفاوتی برای مسافران و خانوادهها ایجاد کند.
مدیر ستاد اقامه نماز البرز خاطرنشان کرد: این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم مسجد میتواند یکی از نخستین فضاهایی باشد که مسافر در مسیر سفر با آن مواجه میشود و بنابراین کیفیت فعالیت فرهنگی و اجتماعی آن میتواند در تجربه مخاطب از مسجد نیز اثرگذار باشد.
مرادی در ادامه به اجرای طرح «سجادهنوا» در مسجد قائم عظیمیه همزمان با برنامههای دهه نماز و با محوریت شهید تمامزاده اشاره کرد و گفت: این طرح از جمله برنامههایی است که ظرفیت توسعه در دیگر مساجد را نیز دارد و اجرای برنامههای مشابه در چند مسجد دیگر مطرح شده است.
وی با بیان اینکه تجربههای موفق باید امکان توسعه پیدا کنند، اظهار کرد: هر برنامهای که در یک مسجد اجرا میشود، اگر بتواند ارتباط مناسبی با مخاطب برقرار کند، میتواند به عنوان یک تجربه مورد بررسی قرار گیرد. البته قرار نیست همان برنامه بدون توجه به شرایط در مسجد دیگری تکرار شود، بلکه باید نقاط قوت آن شناسایی و متناسب با مخاطبان و فضای هر مسجد بازطراحی شود.
مرادی افزود: هدف از اجرای چنین برنامههایی این است که فعالیتهای مربوط به نماز در کنار سایر فعالیتهای فرهنگی مسجد قرار گیرد و مخاطب با یک مجموعه منسجم مواجه شود؛ مجموعهای که بتواند هم جنبه معنوی داشته باشد و هم به نیازهای فرهنگی و اجتماعی مخاطب توجه کند.
وی با تأکید بر اهمیت محوریت شهدا در فعالیتهای فرهنگی گفت: استفاده از ظرفیت شهید تمامزاده در این برنامه نیز میتواند پیوندی میان فرهنگ ایثار و شهادت و فعالیتهای فرهنگی و معنوی ایجاد کند.
مدیر ستاد اقامه نماز البرز در بخش دیگری از سخنان خود از برگزاری دوره آموزشی برای فعالان عرصه تبلیغ خبر داد و گفت: با دعوت از معاون آموزش ستاد تفسیر کشور، دورهای آموزشی برای افرادی که در حوزه تبلیغ فعالیت میکنند برگزار میشود و استادان دانشگاه نیز در این برنامه حضور خواهند داشت.
وی بر ضرورت توانمندسازی فعالان فرهنگی و تبلیغی تأکید کرد و افزود: امروز فعال فرهنگی با مخاطبی مواجه است که دسترسی گستردهای به اطلاعات دارد و در معرض پیامهای متنوع فرهنگی قرار گرفته است. بنابراین روش ارتباط با این مخاطب باید دقیق، عمیق و متناسب با شرایط روز باشد.
مرادی اظهار کرد: کسی که قرار است با نوجوان و جوان درباره قرآن، نماز و معارف دینی گفتوگو کند، باید علاوه بر دانش و توانمندی علمی، مهارت ارتباط با این نسل را نیز داشته باشد. زبان ارتباطی، شیوه پاسخ به پرسشها و توانایی ایجاد فضای گفتوگو از موضوعاتی است که باید در برنامههای آموزشی فعالان فرهنگی مورد توجه قرار گیرد.
وی ادامه داد: هدف از برگزاری دورههای آموزشی برای فعالان تبلیغی این است که کیفیت فعالیتهای فرهنگی ارتقا پیدا کند و افرادی که در این عرصه حضور دارند، با آمادگی و شناخت بیشتری به سراغ مخاطب بروند.
مرادی با اشاره به ضرورت بازنگری در شیوههای آموزش قرآن و معارف دینی گفت: باید شیوه آموزش و ترویج قرآن و معارف دینی را متناسب با ویژگیهای نسل جدید دنبال کنیم. این موضوع به معنای فاصله گرفتن از اصول و محتوا نیست، بلکه به معنای پیدا کردن قالب و زبان مناسب برای انتقال مفاهیم است.
این مسئول توضیح داد: اگر مخاطب احساس کند که یک مفهوم دینی با زندگیاش بیگانه است، طبیعی است که ارتباط با آن دشوارتر شود. بنابراین باید از روشهایی استفاده کنیم که مفاهیم دینی را برای نوجوان و جوان قابل فهم، ملموس و جذاب کند.
مدیر ستاد اقامه نماز البرز ادامه داد: در این مسیر، گفتوگو اهمیت زیادی دارد. نسل جدید باید فرصت داشته باشد سؤال کند و پاسخ بگیرد. باید بتوانیم از پرسش به عنوان یک فرصت تربیتی استفاده کنیم، نه اینکه آن را صرفاً یک چالش تلقی کنیم.
مرادی خاطرنشان کرد: ارتباط با نسل نو زمانی شکل میگیرد که میان برنامه فرهنگی و زندگی واقعی مخاطب فاصلهای وجود نداشته باشد. اگر بتوانیم این ارتباط را ایجاد کنیم، نماز و قرآن نیز از موضوعاتی صرفاً آموزشی به بخشی از تجربه معنوی و فکری نوجوان تبدیل خواهند شد.
همافزایی دستگاهها؛ ضرورت یک حرکت مشترک
وی در ادامه با تأکید بر ضرورت همکاری دستگاهها گفت: ستاد اقامه نماز به تنهایی نمیتواند همه ابعاد موضوع را پوشش دهد. برای آنکه برنامههای ترویج نماز و فعالیتهای تربیتی به نتیجه برسد، باید از ظرفیت آموزش و پرورش، مساجد، دستگاههای فرهنگی، فعالان تبلیغی، استادان دانشگاه و مجموعههای مردمی استفاده شود.
مرادی افزود: یکی از اهداف ما این است که ظرفیتهای موجود در شهرستانها نیز بیش از گذشته فعال شود. هر منطقه امکانات و نیروهای توانمندی دارد که اگر این ظرفیتها در کنار یکدیگر قرار بگیرند، میتوانند برنامههای مؤثرتری را شکل دهند.
وی تصریح کرد: همافزایی به این معنا نیست که همه مجموعهها یک کار را انجام دهند؛ بلکه باید هر مجموعه بخشی از توان خود را در یک مسیر مشترک قرار دهد تا نتیجه نهایی از مجموع فعالیتهای پراکنده، اثرگذارتر باشد.
مدیر ستاد اقامه نماز استان البرز گفت: آنچه برای ما اهمیت دارد، این است که برنامههای فرهنگی از مرحله اجرا عبور کرده و به ارتباط واقعی با مخاطب برسند. در حوزه نماز، کیفیت ارتباط با نوجوان و جوان، استمرار برنامهها و توانایی پاسخگویی به پرسشهای آنان، از جمله موضوعاتی است که باید به صورت جدی دنبال شود.
مرادی در پایان با اشاره دوباره به ثبت چهار هزار و ۷۷۷ پرسش مرتبط با نماز در بستر سامانه «نورینو» گفت: این تعداد پرسش میتواند نشان دهد که وقتی زمینه برای طرح سؤال فراهم شود، دانشآموزان نیز وارد فرآیند گفتوگو میشوند. مهم این است که این پرسشها را بشنویم و از آنها برای طراحی برنامههای بعدی استفاده کنیم.
وی افزود: شاید مهمترین مسئله در فعالیت فرهنگی این باشد که ابتدا مخاطب را بشناسیم و بعد برای او برنامه طراحی کنیم. اگر سؤالها و دغدغههای نسل جدید را نشنویم، ممکن است برنامههای ما از نظر اجرا کامل باشند، اما از نظر ارتباط با مخاطب به نتیجه مطلوب نرسند. باید به سمتی حرکت کنیم که مدرسه، مسجد و خانواده در یک زنجیره تربیتی قرار بگیرند و هر کدام بخشی از فرآیند ارتباط نسل نو با نماز و معارف دینی را بر عهده بگیرند.
وی ادامه داد: مسجد میتواند پایگاه این ارتباط باشد، مدرسه میتواند زمینه آموزش و پرسشگری را فراهم کند و خانواده نیز در تداوم این مسیر نقش اساسی دارد. وقتی این مجموعهها در کنار یکدیگر قرار بگیرند، فعالیت فرهنگی از یک برنامه محدود فراتر میرود و به یک فرآیند مستمر تبدیل میشود.
مدیر ستاد اقامه نماز البرز خاطرنشان کرد: تلاش ما این است که با استفاده از ظرفیت مساجد، مدارس و دستگاههای فرهنگی، زمینه اجرای برنامههایی را فراهم کنیم که هم به نماز توجه داشته باشند و هم بتوانند با مسائل و نیازهای نسل جدید ارتباط برقرار کنند.
مرادی در پایان گفت: هدف این است که مسجد و مدرسه هر دو به محیطهایی برای گفتوگو، تربیت و ارتباط با نسل نو تبدیل شوند؛ محیطهایی که نوجوان و جوان در آنها احساس کند پرسشهایش شنیده میشود و برای یافتن پاسخ، با یک فضای فرهنگی زنده و پویا مواجه است. اگر بتوانیم چنین فضایی ایجاد کنیم، ترویج نماز نیز از یک فعالیت مقطعی عبور کرده و به بخشی از یک جریان تربیتی ماندگار تبدیل خواهد شد.
انتهای پیام
