گروه هنر: پايگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتالله العظمی خامنهای، مجموع استفتائاتی درباره موضوعاتی از قبيل نگاهكردن به صورت زن در تلويزيون و مشاهده برنامههای تلويزيونی كه از ماهواره دريافت میشوند، منتشر كرده است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، به نقل از پايگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتاللهالعظمی خامنهای، متن اين پرسشها و پاسخهای مقام معظم رهبری به شرح ذيل است:
س 1183: نگاه كردن به تصوير زن نامحرم و بدون پوشش چه حكمی دارد؟ نگاه كردن به صورت زن در تلويزيون چه حكمی دارد؟ آيا بين زن مسلمان و غيرمسلمان و بين پخش آن بهطور مستقيم و يا غيرمستقيم تفاوتی وجود دارد؟
ج: نگاهكردن به تصوير زن نامحرم، حكم نگاهكردن به خود زن نامحرم را ندارد، بنا بر اين اگر نگاه از روی لذّت نبوده و خوف افتادن به گناه نباشد و تصوير هم متعلّق به زن مسلمانی كه بيننده آن را میشناسد نباشد، اشكال ندارد و بنا بر احتياط واجب نبايد به تصوير زن نامحرم كه بهطور مستقيم از تلويزيون پخش میشود، نگاه كرد ولی در پخش غيرمستقيم تلويزيونی اگر ريبه و خوف افتادن به گناه نباشد، نگاهكردن اشكال ندارد.
س 1184: مشاهده برنامههای تلويزيونی كه از ماهواره دريافت میشوند، چه حكمی دارد؟ اگر ساكنان استانهای مجاور دولتهای خليج فارس برنامههای تلويزيونی آن دولتها را مشاهده كنند، حكم آن چيست؟
ج: از آنجا كه برنامههايی كه توسط ماهوارههای غربی پخش میشوند و همچنين برنامههای تلويزيونی بيشتر دولتهای مجاور، دربردارنده آموزش افكار گمراهكننده و تحريف حقايق و لهو و فساد هستند و غالباً مشاهده آنها باعث گمراهی و فساد و ارتكاب كارهای حرام میگردد، بنا براين دريافت و ديدن آنها جايز نيست.
س 1185: آيا ديدن يا شنيدن برنامههای طنز از راديو و تلويزيون اشكال دارد؟
ج: گوشدادن به برنامههای طنز و نمايشهای فكاهی و ديدن آنها اشكال ندارد مگر آن كه مستلزم اهانت به مؤمنی باشد.
س 1186: هنگام جشن عروسی چند عكس از من گرفته شد كه در آنها حجاب كامل نداشتم، اين عكسها در حال حاضر نزد دوستان و اقوام من هستند. آيا جمعآوری آنها بر من واجب است؟
ج: اگر وجود عكسها نزد ديگران مفسدهای ندارد و يا برفرض ترتّب مفسده، شما در دادن عكسها به ديگران نقشی نداشتهايد يا جمعكردن آنها از ديگران برای شما مشقّت دارد، تكليفی در اينباره نداريد.
س 1187: آيا بوسيدن تصاوير امام(قدّسسرّه) و شهدا برای ما زنان از اين جهت كه به ما نامحرم هستند، اشكال دارد؟
بهطور كلی تصوير شخص حكم خود او را ندارد. لذا بوسيدن تصوير به عنوان احترام و تبرك جستن و اظهار محبت در صورتی كه قصد ريبه و خوف افتادن به گناه نباشد، اشكال ندارد.
س 1188: آيا ديدن تصاوير زنان برهنه و نيمه برهنه در فيلمهای سينمايی و غير آن، در صورتی كه آنان را نشناسيم، جايز است؟
ج: نگاهكردن به فيلمها و تصاوير، حكم نگاهكردن به اجنبی را ندارد و در صورتی كه از روی شهوت و ريبه نباشد و مفسدهای هم بر آن مترتب نشود، شرعاً اشكال ندارد ولی با توجه به اينكه ديدن تصوير برهنهای كه شهوت برانگيز است، غالباً از روی شهوت بوده و به همين دليل مقدمه ارتكاب گناه میباشد، بنا بر اين ديدن آنها حرام است.
س 1189: آيا جايز است زن در جشنهای عروسی بدون اجازه شوهرش عكس بيندازد؟ و بر فرض جواز، آيا مراعات حجاب كامل در آن واجب است؟
ج: اصل عكس گرفتن منوط به اجازه شوهر نيست ولی اگر احتمال بدهد كه اجنبی عكس او را ببيند و عدم رعايت حجاب كامل منجر به مفسدهای شود، مراعات آن واجب است.
س 1190: آيا برای زنان، ديدن كشتی مردان جايز است؟
ج: اگر مشاهده آن باحضور در ميدان كشتی و بهطور مستقيم باشد و يا آن را بهطور زنده و مستقيم از تلويزيون ببينند و يا به قصد لذت و ريبه بوده و يا در آن خوف ارتكاب گناه و فساد وجود داشته باشد، جايز نيست و در غير اين صورت اشكال ندارد.
س 1191: اگر عروس درشب جشن عروسی روپوش روشن و نازكی برسرش بيندازد، آيا جايز است مرد اجنبی از او عكس بگيرد؟
ج: اگر مستلزم نگاه حرام به زن اجنبی باشد جايز نيست، وگرنه اشكال ندارد.
س 1192: گرفتن عكس زن غيرمحجّبه در بين محارمش چه حكمی دارد؟ اگر احتمال داده شود كه مرد اجنبی آن عكسها را هنگام ظاهر كردن ببيند، حكم آن چيست؟
ج: اگر عكاسی كه به او نگاه میكند و عكس وی را میگيرد، از محارم او باشد، عكس گرفتن از او اشكال ندارد و ظاهر كردن آن هم نزد عكاسی كه او را نمیشناسد اشكال ندارد.
س 1193: بعضی از جوانان به تصاوير مستهجن نگاه میكنند و برای كار خود توجيهات ساختگی ارائه میدهند، حكم آن چيست؟ و اگر ديدن اين تصاوير مقداری از شهوت انسان را تسكين دهد و در جلوگيری از ارتكاب حرام مؤثر باشد، چه حكمی دارد؟
ج: اگر نگاهكردن به آن تصاوير به قصد ريبه باشد و يا انسان بداند كه منجر به تحريك شهوت او میشود و يا خوف ارتكاب گناه و مفسده باشد، در اينصورت نگاهكردن به آنها حرام است و اين كه به خاطر آن انسان به حرام ديگری نمیافتد، مجوّز ارتكاب فعلی كه شرعاً حرام است، نميباشد.
س 1194: حضور در جشنهايی كه موسيقی در آنها نواخته میشود و افراد مبادرت به رقص میكنند، برای فيلمبرداری چه حكمی دارد؟ فيلمبرداری مرد از مجالس مردان و زن از مجالس زنان چه حكمی دارد؟ ظاهر كردن فيلمهای جشنهای عروسی توسط مرد، چه آن خانواده را بشناسد و چه آن خانواده را نشناسد، دارای چه حكمی است؟ و همچنين ظاهر كردن آن توسط زن چه حكمی دارد؟ و آيا استفاده از موسيقی در آن فيلمها جايز است؟
ج: حضور در جشنهای شادی و فيلمبرداری مردان از مجالس مردان و زنان از مجالس زنان در صورتی كه مستلزم گوشدادن به غنا يا موسيقی حرام و يا ارتكاب هر عمل حرام ديگری نباشد، اشكال ندارد. ولی فيلمبرداری مردان از مجالس زنان يا زنان از مجالس مردان اگر مستلزم نظر كردن به ريبه يا مفاسد ديگری باشد، جايز نيست و همچنين بكارگيری موسيقی مطرب لهوی كه مناسب با مجالس لهو و گناه باشد در فيلمها نيز حرام است.
س 1195: با توجه به كيفيت فيلمها (خارجی يا داخلی) و موسيقی كه از تلويزيون جمهوری اسلامی پخش میشود، ديدن و گوشدادن به آنها چه حكمی دارد.
ج: اگر افراد شنونده و بيننده تشخيص دهند موسيقی كه از راديو و تلويزيون پخش میشود از نوع موسيقی مطرب لهوی مناسب با مجالس لهو و گناه است و يا ديدن فيلمی كه از تلويزيون پخش میشود، مفسده دارد، ديدن و شنيدنِ آنها برای آنان جايز نيست و مجرّد پخش از راديو و تلويزيون حجّت شرعی برای جواز محسوب نمیشود.
س 1196: تهيه و فروش تصاوير منسوب به پيامبر اكرم(صلی الله عليه وآله) و اميرالمومنين و امام حسين(عليهماالسلام) برای نصب آنها در مراكز دولتی چه حكمی دارد؟
ج: اين كار فینفسه از نظر شرعی اشكال ندارد به شرط اينكه مشتمل بر اموری كه از نظر عرف، اهانت و بیاحترامی محسوب میشود نبوده و با شأن آن بزرگان منافات نداشته باشد.
س 1197: خواندن كتابها و اشعار مبتذل كه باعث تحريك شهوت میشوند، چه حكمی دارد؟ ج: بايد از آنها اجتناب شود.
س 1198: تلويزيونها يا كانالهای پخش مستقيم ماهوارهای يك سلسله برنامههای اجتماعی را به نمايش میگذارند كه بيانگر مسائل اجتماعی جامعه غربی است و به ترويج افكار فاسدی از قبيل تشويق به اختلاط زن و مرد و ترويج روابط نامشروع ميپردازند، بهطوری كه اين برنامهها بعضی از مؤمنين را نيز تحتتأثير قرار داده است. ديدن آنها برای كسی كه احتمال تأثيرپذيری او میرود، چه حكمی دارد؟ آيا اين حكم نسبت به كسی كه آن برنامهها را به قصد نقد و بيان نكات منفی آنها و نصيحت مردم به نديدن آنها، میبيند، تفاوت دارد؟
ج: نگاه به اين برنامهها اگر از روی لذّت بوده و يا خوف تأثيرپذيری و فساد، وجود داشته باشد، جايز نيست. ولی مشاهده به قصد نقد و آگاه كردن مردم از خطرات و نكات منفی آنها برای كسی كه اهلیّت آن را دارد و مطمئن است كه از آن برنامهها تأثير نمیپذيرد و به فساد نمیافتد، اشكال ندارد، البته اگر مقرّراتی باشد بايد رعايت شود.
س 1199: آيا نگاهكردن به موی گوينده تلويزيون كه آرايش كرده و سر و سينهاش پوششی ندارد، جايز است؟
ج: مجرّد نگاهكردن چنانچه از روی لذّت نبوده و خوف ارتكاب حرام و فساد در آن نباشد و بهصورت پخش مستقيم هم نباشد، اشكال ندارد.
س 1200: آيا ديدن فيلمهای شهوتانگيز برای فرد متأهل جايز است؟
ج: اگر ديدن آنها به قصد تحريك شهوت باشد و يا موجب تحريك آن شود، جايز نيست.
س 1201: ديدن فيلمهايی كه راه صحيح نزديكی با زن باردار را آموزش میدهند، برای مردان متأهل، با توجه به اينكه باعث به حرام افتادن آنان نمیشود، چه حكمی دارد؟
ج: ديدن اين فيلمها كه هميشه با نگاه شهوتبرانگيز همراه است، جايز نيست.
س 1202: نظارت كارمندان وزارت ارشاد بر انواع فيلمها و مجلات و نشريات و نوارها برای تشخيص موارد مجاز آنها، با توجه اينكه نظارت، مستلزم مشاهده عينی و گوشدادن به آنهاست، چه حكمی دارد؟
ج: ديدن و گوش دادن به آنها توسط مأمورين نظارت، در مقام انجام وظيفه قانونی به مقدار ضرورت اشكال ندارد، ولی بايد از قصد لذت و ريبه احتراز كنند و واجب است افرادی كه برای نظارت و بررسی گمارده میشوند از جهت فكری و روحی زير نظر و راهنمايی مسئولين باشند.
س 1203: ديدن فيلمهای ويدئويی كه گاهی تصاوير منحرف كنندهای دارند، به قصد نظارت و حذف بخشهای فاسد آنها برای ارائه به ديگران چه حكمی دارد؟
ج: ديدن اين فيلمها اگر به منظور اصلاح فيلم و حذف تصاوير فاسد و گمراهكننده آنها باشد اشكال ندارد بشرط اينكه كسی كه اقدام به اين كار میكند مصون از افتادن به حرام باشد.
س 1204: آيا برای زن و شوهر ديدن فيلمهای ويدئويی جنسی در خانه، جايز است؟ آيا برای فرد مبتلا به قطع نخاع، ديدن اين فيلمها به قصد تحريك شهوت و تمكن از نزديكی با همسرش، جايز است؟
ج: برانگيختن شهوت توسط فيلمهای ويدئويی جنسی جايز نيست.
س 1205: مشاهده پنهانی فيلمها و تصاويری كه طبق قانون دولت اسلامی ممنوع هستند، اگر مفسدهای نداشته باشند، چه حكمی دارد؟ حكم آنها نسبت به زن و شوهرهای جوان چيست؟
ج: با فرض ممنوع بودن، اشكال دارد.
س 1206: مشاهده فيلمهايی كه گاهی در بردارنده اهانت به مقدسات جمهوری اسلامی و مقام معظم رهبری هستند، چه حكمی دارد؟
ج: واجب است از آنها اجتناب شود.
س 1207: ديدن فيلمهای ايرانی كه بعد از انقلاب توليد شدهاند و در آنها زنان با حجاب ناقص ظاهر میشوند و گاهی بدآموزیهايی نيز دارند، چه حكمی دارد؟
ج: اصل مشاهده اين فيلمها اگر به قصد لذت و ريبه نباشد و موجب وقوع در مفسده هم نگردد، فینفسه اشكال ندارد ولی فيلمسازان بايد از تهيه و توليد فيلمهايی كه با تعاليم ارزشمند اسلامی منافات دارد، خودداری كنند.
س 1208: توزيع و عرضه فيلمهايی كه مورد تأييد وزارت ارشاد هستند، چه حكمی دارد؟ همچنين توزيع نوارهای موسيقی كه مورد تأييد وزارت ارشاد هستند، در دانشگاهها چه حكمی دارد؟
ج: اگر فيلمها يا نوارها به نظر مكلّف عرفاً مشتمل برغنا يا موسيقی مطرب و لهوی مناسبِ با مجالس لهو و گناه باشد، توزيع و عرضه آنها و همچنين ديدن و گوشدادن به آنها برای او جايز نيست و مجرّد تأييد بعضی از ادارات مربوطه تا زمانی كه نظر مكلّف در تشخيص موضوع با نظر تأييدكنندگان مخالف است، دليل شرعی برای جواز محسوب نمیشود.
س 1209: خريد و فروش و نگهداری مجلاّت لباسهای زنانه كه عكس زنان اجنبی در آنها وجود دارد و برای انتخاب لباس بكار میروند، چه حكمی دارد؟
ج: مجرّد وجود عكسهای زنان اجنبی در اين مجلاّت مانع جواز خريد و فروش و بهرهبرداری از آنها برای انتخاب لباس نيست مگر آن كه عكسها، به گونهای باشد كه موجب مفسده شود.
س 1210: آيا خريد و فروش دوربين فيلمبرداری جايز است؟
ج: خريد و فروش دوربين فيلمبرداری تا زمانی كه به قصد استفاده در امور حرام نباشد، اشكال ندارد.
س 1211: خريد و فروش و اجاره فيلمهای ويدئويی مبتذل و همچنين ويدئو چه حكمی دارد؟
ج: اگر فيلمها دربردارنده تصاوير زنندهای كه شهوت را تحريك كرده و موجب انحراف و فساد میشوند و يا مشتمل بر غنا و موسيقی مطرب و لهوی و مناسب با مجالس لهو و گناه باشند، توليد و خريد و فروش و اجاره فيلمها و همچنين اجاره ويدئو برای استفاده از آن در اين امور، جايز نيست.
س 1212: آيا گوشدادن به اخبار و برنامههای علمی و فرهنگی راديوهای خارجی جايز است؟
ج: در صورتی كه موجب انحراف و فساد نشود، جايز است.