رئیس پژوهشکده اخلاق و روانشناسی اسلامی پژوهشگاه قرآن و حدیث:
شرط پیروزی همیشه مقاومت توکل و صبر است
حجتالاسلام عباس پسندیده گفت: در نبرد حق و باطل، معیار قدرت تجهیزات و عدد نیست؛ بلکه معادله قدرت، صبر و ایمان به خداوند است. تاریخ گواه است که جنگهای حق و باطل همواره وجود داشتهاند و شرط پیروزی همیشه مقاومت، توکل و صبر بوده است.
به گزارش خبرنگار ایکنا از قزوین، حجتالاسلام والمسلمین عباس پسندیده، رئیس پژوهشکده اخلاق و روانشناسی اسلامی پژوهشگاه قرآن و حدیث در تحلیل روانشناختی در وبینار آموزشی ویژه ماه مبارک رمضان که پنجشنبه شب، 14 اسفند، به همت دپارتمان درمان معنوی مرکز طلیعه سلامت و مرکز دانشبنیان گسترش و آزمایش روانشناسی معنوی جانبزرگی برگزار شد، اظهار کرد: در کربلا، آخرین کسی که به شهادت رسید امام حسین(ع) بود؛ اما در جنگ رمضان، رهبر، نخستین فردی بود که به شهادت رسید.
وی در خصوص چرایی وقوع جنگها بیان کرد: هرچه تضاد در جامعه افزایش یابد، درگیری و جنگ نیز بیشتر میشود. گاه جنگها بر سر منافع مادی شکل میگیرند که درگیری ابرقدرتها در عصر حاضر نمونهای از این جنگهاست.
بیشتر بخوانید:
رئیس پژوهشکده اخلاق و روانشناسی اسلامی پژوهشگاه قرآن و حدیث تصریح کرد: گاه جنگ نبرد میان خیر و شر است و هرچه مرز خیر و شر روشنتر شود، شدت درگیری افزایش مییابد. امروز، ما در چنین مرحلهای قرار داریم.
وی تصریح کرد: خداوند در قرآن میفرماید اگر گروهی برای جلوگیری از شر برنخیزند، دین و معنویت از زمین برخواهد خاست. این مقابله، سنت الهی است؛ زیرا اگر شر مهار نشود، معنویت به خطر میافتد.
پسندیده اشاره کرد: همانگونه که هنگام افزایش فساد در بدن، سیستم ایمنی برای نابودی عامل بیماری وارد عمل میشود و بدن تب میکند. دفاع در چنین موقعیتهایی نشانگر فعال بودن سیستم ایمنی جامعه است.
وی گفت: امام خمینی(ره) فرمودند «اسرائیل غده سرطانی است». امروز معنای این تعبیر روشنتر شده است؛ اندیشمندان پیشبینی کرده بودند پس از ایران، رژیم صهیونیستی به دیگر کشورهای منطقه نیز طمع خواهد کرد.
رئیس پژوهشکده اخلاق و روانشناسی اسلامی پژوهشگاه قرآن و حدیث با تأکید بر تقویت روانی جامعه در شرایط جنگ بیان کرد: قرآن کریم هشدار میدهد که گاهی انسان ممکن است در برابر جنگ روانی دشمنان، ناتوان شود.
وی اضافه کرد: خداوند در سوره آلعمران از آیه ۱۲۲ به بعد، درباره جنگ احد سخن میگوید؛ دو گروه از مسلمانان خواستند در برابر دشمنان سستی کنند که خداوند فرمود ولایت و تدبیر امور در دست من است، و همین یاد خدا باعث شد مسلمانان قوت قلب پیدا کنند.
پسندیده مطرح کرد: در جنگ احد، هنگامی که جان پیامبر (ص) در خطر افتاد، خداوند فرمود من صحنهگردانم و بر من توکل کنید. گرچه باید تجهیزات قوی نظامی داشت، اما پیروزی حقیقی با اتکا به خداوند ممکن است.
وی تصریح کرد: اگرچه در جنگ شرایط سخت میشود، اما باید بدانیم در همه حال، خداوند متعال ولی ماست. هرگاه بر او تکیه کنیم، طبق وعده نصرت و پیروزی خداوند خواهد رسید.
رئیس پژوهشکده اخلاق و روانشناسی اسلامی پژوهشگاه قرآن و حدیث اظهار کرد: گاهی در جنگها کار به جایی میرسید که همراهان پیامبر میگفتند پس کی یاری خدا میرسد؟ که خداوند فرمود نصرت من نزدیک است، پس شکیبا باشید.
وی تأکید کرد: در نبرد حق و باطل، معیار قدرت تجهیزات و عدد نیست؛ بلکه معادله قدرت، صبر و ایمان به خداوند است. تاریخ گواه است که جنگهای حق و باطل همواره وجود داشتهاند و شرط پیروزی همیشه مقاومت، توکل و صبر بوده است.
دریافت رحمت الهی با دعا کردن
حجتالاسلام پسندیده در تحلیل فراز دوم دعای ابوحمزه ثمالی گفت: «بِكَ عَرَفْتُكَ وَأَنْتَ دَلَلْتَنِى عَلَيْكَ وَدَعَوْتَنِى إِلَيْكَ، وَلَوْلا أَنْتَ لَمْ أَدْرِ مَا أَنْتَ. الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِى أَدْعُوهُ فَيُجِيبُنِى وَ إِنْ كُنْتُ بَطِيئاً حِينَ يَدْعُونِى؛ تو را به تو شناختم و تو مرا بر هستی خود راهنمایی کردی و بهسوی خود خواندی و اگر راهنمایی تو نبود، من نمیدانستم تو که هستی» در این فراز گویی کسی آسیب دیده و با دل شکسته از خدا درخواست دارد.
وی افزود: این فراز را میتوان مرحله «آشنایی دادن» نامید. زمانی که انسان مضطرب است و میخواهد ارتباط برقرار کند، خود را معرفی میکند تا رابطهای نزدیکتر و صمیمیتر شکل گیرد.
رئیس پژوهشکده اخلاق و روانشناسی اسلامی پژوهشگاه قرآن و حدیث تصریح کرد: از دیدگاه روانی، پرسش مهمی مطرح میشود، وقتی خداوند ما را میشناسد، چرا باید خود را معرفی کنیم؟ در پاسخ باید بگوییم که برای دریافت لطف، باید مسیر ارتباط و دریافت باز شود. اگر ارتباطی نباشد، دریافت لطف ممکن نیست.
وی با بیان اینکه انسان دارای دو بعد مادی و معنوی است بیان کرد: در بُعد مادی انسان، ارتباط ارگانیک و اجباری است؛ همانگونه که در دعای ماه رجب آمده «یا من یعطی من لم یسأله» رزق جسمی، حتی بدون درخواست هم از خدا میرسد.
پسندیده افزود: در بُعد معنوی انسان، ارتباط اختیاری است؛ خدا در همهجا حضور دارد، اما انسان باید آگاهانه اتصال برقرار کند تا فیض جاری شود.
وی تأکید کرد: در دریافت لطف معنوی، همسویی روح انسان با منبع الهی اهمیت دارد، هرچه هماهنگی بیشتر باشد، فیض خدا بهتر دریافت میشود. هر بخشی از وجود انسان که با جلوهای از ذات خدا همسو شود، لطف همان جلوه را تجربه میکند.
رئیس پژوهشکده اخلاق و روانشناسی اسلامی پژوهشگاه قرآن و حدیث تشریح کرد: در دعا هر زمان که فهم و معرفت حاصل شود، ارتباط برقرار میشود. معرفت دو نوع خودپایه و دگرپایه است که برترین آن، معرفت خودپایه است؛ وقتی «بک عرفتک» میگوییم یعنی خدا را با خداشناسی باید شناخت. امام سجاد(ع) در فراز دوم ویژگیهای خدا را بیان کرده و سپس ستایش میکنند.
پسندیده در پایان سخنان خود یادآور شد: «خواندن» معادل اجابت است؛ اگر دعا انجام شود، اجابت در دل آن نهفته است. در مقابل، دستور دادن به خدا بیمعناست؛ خداوند به فرمان ما نیاز ندارد ما با دعا کردن، فرودگاه رحمت الهی را در وجود خود میسازیم تا لطف خدا فرود آید.
رابطه ایمن مسیر سعادت را میگشاید
مسعود جانبزرگی، استاد روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه نیز در این وبینار گفت: از دست دادن برخی نعمتها سیستم ایمنی روانی و اجتماعی را تقویت میکند.
وی افزود: یکی از نظریهپردازان مطرح میگوید که اگر رابطهای ناایمن شکل گیرد تأثیر آن تا آخر عمر باقی میماند. بنابراین اگر از ابتدا رابطهای ایمن و رشددهنده شکل گیرد، مسیر سعادت را میگشاید؛ اما رابطه ناایمن، انسان را در اضطراب نگه میدارد.
استاد روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه اشاره کرد: از آغاز زندگی، ما منی را پیدا میکنیم که میل دارد همه چیز را به خود بچسباند؛ این ویژگی جذب، هم خواستههای مثبت و هم منفی را در برمیگیرد.
وی تصریح کرد: امام سجاد(ع) در دعای ابوحمزه، هویت نفس را به زیبایی ترسیم کردهاند «خدایا، تو مرا راهنمایی کردی و هدایت نمودی، ولی من به کارهای پوچ و بیهوده مشغول شدم».
جانبزرگی بیان کرد: این دعا با جمله «خدایا شر دشمن را از سر من کم کن» آغاز میشود؛ و در پایان میفرمایند که وسیله اتصال ما به تو، توحید است. حال توحید به چه معناست؟ توحید به معنای دور ریختن افکار زائد و همسویی کامل با خداوند است، بنابراین اگر بتوانیم از نگرانیها و خواستههای زائد بگذریم، به توحید نزدیک میشویم.
وی تصریح کرد: از دست دادنها، دلکَندنها و رنجها انسان را رشد میدهد، ایمان را محکمتر و انسجام روانی را بیشتر میکند. گاهی حتی از دست دادن مادر برای کودک، زمینه رشد و بلوغ درونی میشود.
استاد روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در پایان سخنان خود اظهار کرد: وقتی حجم خواستهای خود را زیاد میکنیم، از فاز توحید خارج میشویم و وابستگی ایجاد میکنیم؛ بنابراین، همسویی درونی با خداوند بسیار مهم است.
انتهای پیام مطالب مرتبط
