نماز را از اجبار به اشتیاق تبدیل کنیم
زهرا حاتمی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در ترویج فرهنگ نماز در مدارس گفت: هدف ما این است که نماز از یک تکلیف اجباری به انتخابی عاشقانه برای دانش‌آموزان تبدیل شود و به‌جای آمار نمازگزاران، آمار مشتاقان نماز را ملاک ارزیابی قرار دهیم.
به گزارش ایکنا از همدان، زهرا حاتمی، مدیر دبیرستان دخترانه خوارزمی و مدیر برتر اقامه نماز در بین مدارس کشور، امروز ۲۴ آبان‌ماه در اجلاس استانی نماز که در سالن همایش شهدای استانداری همدان برگزار شد، با تأکید بر ضرورت ایجاد علاقه و باور قلبی به نماز در دانش‌آموزان، اظهار کرد: نماز تنها یک تکلیف دینی نیست، بلکه راه ارتباط انسان با خداوند، سرچشمه آرامش روح، تقویت‌کننده شخصیت و عاملی برای رشد اخلاقی و معنوی انسان است؛ اما مسئله اساسی این است که چگونه می‌توان دانش‌آموزان را به‌گونه‌ای تربیت کرد که نه از روی اجبار، بلکه با علاقه و باور قلبی به نماز روی بیاورند.
وی با اشاره به چهار راهکار محبت، شناخت، الگوبودن و مشارکت برای جذب دانش‌آموزان به نماز، افزود: نخستین و شاید مهم‌ترین راه، محبت است. دانش‌آموز پیش از آنکه به سخنان ما توجه کند، رفتار و احساس ما را درک می‌کند. اگر در مدرسه احساس امنیت، احترام و محبت داشته باشد، پذیرش پیام‌های تربیتی برای او آسان‌تر خواهد بود. نمی‌توان با تحقیر، سرزنش، تهدید و اجبار، عشق به نماز را در دل دانش‌آموزان ایجاد کرد.
حاتمی ادامه داد: به‌جای آنکه مدام از خود بپرسیم چرا دانش‌آموزان نماز نمی‌خوانند و چرا نسل امروز به نماز علاقه ندارد، باید این سؤال را مطرح کنیم که ما چه کرده‌ایم تا دانش‌آموزان به نماز علاقه‌مند شوند؟ باید کاری کنیم که آنان نماز را نه به‌عنوان دستوری تحمیلی، بلکه فرصتی برای آرامش و ارتباط با خداوند بشناسند.
وی با اشاره به اهمیت شناخت فلسفه نماز در ایجاد علاقه به این فریضه دینی، گفت: یکی از مشکلاتی که در بسیاری از مدارس با آن مواجه هستیم، آشنا نبودن دانش‌آموزان با مفهوم و فلسفه نماز است. در همین زمینه، پرسش‌نامه‌هایی در اختیار دانش‌آموزان قرار دادم و از آنان خواستم بدون نگرانی از قضاوت شدن، صادقانه بنویسند که چرا به نماز علاقه ندارند. پاسخ‌ها نشان داد که بسیاری از آنان شناخت کافی از مفهوم و فلسفه نماز ندارند.
مدیر دبیرستان دخترانه خوارزمی با تأکید بر نقش مدرسه در نهادینه‌سازی فرهنگ نماز، خطاب به مسئولان و متولیان اقامه نماز، اظهار کرد: از حضور افراد متخصص در حوزه فلسفه و معارف نماز در مدارس استقبال می‌کنیم. اگر کارشناسانی بتوانند با زبان قابل فهم برای دانش‌آموزان، چرایی نماز، فلسفه رکوع و سجود و زیبایی‌های این فریضه را تبیین کنند، حتماً از حضور آنان در مدارس استفاده خواهیم کرد.
وی افزود: دانش‌آموزان فطرت پاکی دارند و اگر فلسفه نماز را به‌درستی بشناسند، مطمئن باشید بیش از آنچه تصور می‌کنیم به نماز اشتیاق و علاقه نشان خواهند داد. در این مسیر، به افرادی نیاز داریم که توانایی گفت‌وگو با دانش‌آموزان به زبان خودشان را داشته باشند و بتوانند آنان را با استدلال و بیان زیبایی‌های نماز قانع کنند.
حاتمی با انتقاد از نگاه صرفاً آماری به اقامه نماز در مدارس، تصریح کرد: آمار نمازخواندن دانش‌آموزان به‌تنهایی برای ما کافی نیست؛ آنچه اهمیت دارد، آمار مشتاقان نماز است. ممکن است دانش‌آموزی در زمان حضور در مدرسه در نماز جماعت شرکت کند، اما این حضور لزوماً به معنای نهادینه شدن نماز در وجود او نیست و ممکن است با خروج از مدرسه ادامه پیدا نکند.
وی با اشاره به ضرورت تغییر رویکردهای تربیتی در مدارس، از پیشنهاد اجرای طرحی با عنوان «از اجبار تا اشتیاق» خبر داد و گفت: باید از اجبار فاصله بگیریم و زمینه‌ای فراهم کنیم تا نماز از یک تکلیف اجباری به انتخابی عاشقانه برای دانش‌آموزان تبدیل شود. هدف ما این است که دانش‌آموز با اشتیاق و از روی شناخت و علاقه نماز بخواند، نه اینکه صرفاً به دلیل حضور در مدرسه در نماز جماعت شرکت کند.
مدیر برتر اقامه نماز مدارس کشور با اشاره به تجربه مدرسه خود در زمینه مشارکت خانواده‌ها در ترویج فرهنگ نماز، بیان کرد: در مدرسه خود تلاش کردیم خانواده‌ها را نیز در این مسیر همراه کنیم و والدین دست در دست مدرسه برای تربیت دینی فرزندانشان گام بردارند. اکنون برخی خانواده‌ها از تغییر اخلاق و رفتار دخترانشان ابراز رضایت می‌کنند و معتقدند فرزندانشان به دلیل برقراری ارتباط عاشقانه با خداوند و شناخت فلسفه نماز، در رفتار و اخلاق نیز تغییر کرده‌اند.
وی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به اجرای برخی طرح‌های تربیتی در آموزش‌وپرورش، خواستار حمایت از تداوم طرح‌های موفق سال‌های گذشته شد و اظهار کرد: دو طرح «هر مدرسه، یک معرفت» و «سفیران اربعین» در سال‌های گذشته با استقبال و نتایج خوبی همراه بوده‌اند و دانش‌آموزان فعال در این زمینه مورد تقدیر قرار می‌گرفتند. انتظار داریم از اجرای مجدد این طرح‌ها حمایت شود تا دانش‌آموزان بتوانند در مسیر صحیح تربیتی و دینی قرار بگیرند.
نماز باید در رفتار اجتماعی انسان نمایان شود
در ادامه این اجلاس، طاها عین‌غلایی، رتبه سوم کشوری رشته نهج‌البلاغه در مسابقات قرآن دانش‌آموزی، با اشاره به آثار تربیتی نماز در زندگی انسان، اظهار کرد: اگر قرار است نماز انسان را بسازد، باید دید آثار این سازندگی در کجای زندگی او نمایان می‌شود. امروزه در فضای مجازی نیز باید به این نکته توجه کنیم که نماز انسان را از زشتی‌ها و گناهان بازمی‌دارد؛ بنابراین اگر نماز می‌خوانیم، باید مهربان‌تر و صادق‌تر شویم.
وی افزود: اگر ببینیم فردی نماز می‌خواند، اما دروغ می‌گوید، حقوق دیگران را نادیده می‌گیرد و با اطرافیان خود رفتار نامناسبی دارد، باید در ارتباط او با خداوند و کیفیت نماز خواندنش تجدیدنظر کنیم.
عین‌قلایی با اشاره به آیه ۲۸ سوره مبارکه کهف، بیان کرد: در این آیه به موضوع انتخاب دوستان و همراهان خوب اشاره شده است. در مسیر نماز و بندگی خداوند نیز باید در انتخاب دوستان خود دقت کنیم و اجازه ندهیم جاذبه‌های زودگذر دنیا ما را از مسیر اصلی دور کند.
این دانش‌آموز با اشاره به ویژگی‌های بندگان صالح خداوند در آیات مربوط به عبادالرحمن، گفت: تواضع در جامعه، آرامش و برخورد مناسب با افراد نادان از جمله ویژگی‌های بندگان صالح خداوند است. به‌طور کلی، انسانی که نماز می‌خواند باید در جامعه نیز رفتار شایسته‌ای داشته باشد و بداند که خداوند از تمامی اعمال و گناهان او آگاه است.
وی یکی دیگر از آثار نماز را توکل بر خداوند دانست و اظهار کرد: عبارت مبارک «حسبی‌الله» بر نگین انگشتر بسیاری از علمای اسلام، به‌ویژه رهبر شهید، نقش بسته بود که نشان‌دهنده این حقیقت است که تنها تکیه‌گاه انسان خداوند است و اتکا به چنین پشتیبان محکم و قدرتمندی، مایه قوت و استقامت انسان خواهد بود.
عین‌غلایی با اشاره به جایگاه نماز در سیره امام علی(ع) و سایر ائمه معصومین(ع)، تصریح کرد: نماز در سیره ائمه(ع) به‌عنوان پشتوانه‌ای عظیم معنوی مطرح بوده است؛ چراکه پیروزی تنها با قدرت نظامی، امکانات و فناوری محقق نمی‌شود، بلکه ایمان، نماز و استقامت نیز در تحقق پیروزی نقش دارند. نتیجه این ایمان و استقامت را می‌توان در حماسه عظیمی که در خیابان‌ها آفریده شده است، مشاهده کرد.
وی ادامه داد: در دوران جنگ نیز شاهد بودیم که سربازان وطن در برابر دشمن ایستادگی کردند و حاضر نشدند حتی یک وجب از خاک کشور را واگذار کنند. از این موضوع درمی‌یابیم که نماز و ایمان چه نقش مهمی در تقویت روحیه ایستادگی و مقاومت دارند.
رونق نماز با بخشنامه و دستورالعمل محقق نمی‌شود
همچنین ملیسا رضیئی، دانش‌آموز فعال در حوزه نماز، با تأکید بر ضرورت توجه به ترویج فرهنگ نماز در جامعه، اظهار کرد: سرمایه اصلی فردای این سرزمین، دانش‌آموزانی هستند که پیشانی نیازشان تنها بر آستان خالق هستی سایه می‌گستراند.
وی افزود: به‌عنوان فردی دغدغه‌مند معتقدم رونق واقعی نماز در جامعه با بخشنامه و دستورالعمل محقق نمی‌شود. نماز فراتر از یک فریضه عبادی، هدایت‌گر انسان در پیچیدگی‌های تصمیم‌گیری‌های کلان است.
رضیئی با اشاره به فعالیت‌های انجام‌شده برای ترویج فرهنگ قرآن و نماز در استان و شهرستان‌ها، بیان کرد: این فعالیت‌ها با هدف آشنایی و تعمیق شناخت دانش‌آموزان و با محوریت برنامه‌هایی همچون مسابقات، مراسم‌ها و اردوهای مرتبط با نماز برگزار می‌شود.
این دانش‌آموز با بیان اینکه نماز چکیده فضیلت‌ها و نقشه راه کمال انسان و جامعه است، تصریح کرد: میدان دادن به این فریضه در ساختار مدیریتی کشور تعارف نیست، بلکه یک ضرورت است. امروز مدیران و تصمیم‌سازان در هر جایگاهی، بیش از آنکه پاسخگوی شاخص‌های آماری باشند، باید پاسخ دهند که تا چه اندازه جامعه را با سرچشمه زلال معنویت و ارزش‌های نماز آشنا کرده‌اند.
وی تأکید کرد: وقت آن رسیده است که نماز از حاشیه گزارش‌های عملکردی خارج شود و در متن برنامه‌ها و تصمیم‌گیری‌های کلان کشور قرار گیرد.
رضیئی در پایان با اشاره به سخنی از امام علی(ع) درباره نماز، گفت: «نماز، مایه تقرب هر پرهیزکاری به خداوند مهربان و وسیله راندن شیطان است.»
انتهای پیام
