
Tehran Universitetinin Quran və İtrət Tələbə Məktəbinin elmi heyətinin üzvü Hani Çitçianın “Tövbə” surəsində tədəbbür ilə bağlı mülahizələr silsiləsinin otuz üçüncüsü keçirilib. O, burada "Tövbə" surəsində "İslam cəmiyyətinin birliyini artırmaq və onu qorumaq strategiyaları" haqqında danışıb. Onun mətnini aşağıda oxuya bilərsiniz:
Allah "Tövbə" surəsində təqribən 12 və 13 qrupları tanıtdırır və pisləyir. Bu qrupların hamısı müsəlmandır və İslam cəmiyyətində qınanırlar. Bu qruplar üç kateqoriyaya bölünür: daha əvvəl izah etdiyimiz kimi “müxaliflər, ərəblər və münafiqlər”. Surə bunları təqdim edir. Bunları təqdim etmək vacibdir ki, insanlar bu zərərə məruz qalmasınlar.
Bu qrupların hər biri haqqında əvvəllər danışdıq. Amma bir neçə ayə var ki, “ey iman gətirənlər” dairəsinə daxil olmayan auditoriyaya ünvanlanır. Biz xüsusi olaraq bu ayələri düşmənlərə nifrət etməyi həyat keçirmək və cəmiyyətin birliyini qoruyub saxlamaq üçün bir sıra strateji tədbirlər kimi araşdırmaq istəyirik.
Bu surə Məkkənin fəthindən iki il sonra nazil olmuşdur: “Siz Allahı aciz qoya bilməzsiniz (Allahın əzabından qaçıb canınızı qurtara bilməzsiniz). Allah kafirləri (dünyada və axirətdə) rüsvay edəcəkdir!” (ayə 2). Bu ayə müşriklərə aiddir. Deyir onlar belə düşünürdülər ki, əgər davam etsələr bu yolda Allahı aciz edərdilər. "Allahdan və Onun Peyğəmbərindən böyük həcc günü (zülhiccə ayında vacib, fərz olan həcc; qurban bayramı və ya Ərəfə günü) insanlara bir bildiriş! Allahın və Onun Peyğəmbərinin müşriklərlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Əgər (küfrdən və şirkdən) tövbə etsəniz, bu sizin üçün xeyirli olar. Əgər (imandan) üz döndərsəniz, bilin ki, Allahın əzabından qaçıb canınızı qurtara bilməzsiniz. (Ey Peyğəmbərim!) Kafir olanları şiddətli bir əzabla müjdələ!” (3-cü ayə).
Görünən odur ki, həm də bütün müsəlmanların toplaşdığı sonuncu Həcc ziyarəti olan böyük həcc mərasimində hamıya deyin ki, Allah və Rəsulu müşriklərdən bəraət (nifrət) edirlər. Yəni bu ikisi nə əqidə, nə də həyat yolunda eyni yolda ola bilməzlər.
Daha sonra ayə müşriklərə müraciət edir ki, əgər tövbə etsələr, onlar üçün daha xeyirli olar. Əgər istəməsələr və üz çevirsələr, bilməlidirlər ki, onlar heç vaxt Allaha qalib gələ bilməzlər. Bəzi möminlər elə düşünürdülər ki, müşriklərlə qarşılaşmaq istəsələr, onlar möminlərə dəhşətli zərbələr vura bilərlər. Amma Quran buyurur ki, niyə onlarla qarşılaşmaqdan qorxursunuz?
Quran açıq-aydın buyurur: “Müqavilə bağlandıqdan sonra sizə qarşı bir əskiklik etməmiş (onun şərtlərini pozmamış) və sizin əleyhinizə heç kəsə yardım göstərməmiş müşriklər istisnadır. Onlarla əhdinizə axıra qədər (müddəti bitənədək) vəfa edin. Şübhəsiz ki, Allah müttəqiləri (əhdi nahaq yerə pozmaqdan çəkinənləri) sevər!” (4-cü ayə). Bu, İslam cəmiyyətinin üzvlərinə ünvanlanan ilk yerdir. Surənin qalan ünvanları müşriklərə aiddir.
Allah təqvalıları sevər, hətta təqva kafirə qarşı əhd-peymanı qorumaq həddində olsa belə. Möminlərə verdiyi ilk əmr odur ki, müşriklərə dörd ay vaxt verir, lakin möminlərə üz tutduqda deyir ki, əgər onlardan bəziləri əhd-peymanlarına sadiq olsalar, hətta qarşı tərəf müşrik olsa belə siz də əhd-peymanlarınıza sadiq qalın. Bu dörd ay keçdikdən və müşriklər əhd-peymanlarını pozduqdan sonra Quranda buyurulur ki, bizim əhd-peymanı pozanlara hörmətimiz yoxdur: “Müşrikləri gördüyünüz yerdə öldürün” (5-ci ayə). Onlarla vuruşun və onları əsir götürün, yaxud da nəzarətdə saxlayın ki, sizə qarşı səhv edə bilmesinler.
Əgər tövbə etsələr: "Lakin əgər tövbə etsələr, namaz qılıb zəkat versələr, onları sərbəst buraxın (işiniz olmasın)" (5-ci ayə). Bizim döyüşümüz bu insanların şərik qoşmaları ilədir, bizim döyüşümüz onun fərdləri ilə deyil; Bunun göstəricisi odur ki, tövbə edən kimi Allah tərəfindən bağışlanacaqlar.
4111249