“Məkkə Quranı” hekayəti: Əlyazmadan çapa qədər
“İQNA”-nın “Əl-Riyaz” qəzetinə istinadən verdiyi xəbərə görə, çap məntəqələri bugünkü kimi hər il milyonlarla Quran nüsxəsi çap etmədiyi dövrdə, Məkkədə Səudiyyə Ərəbistanının tarixində və bu ölkənin Quran-a xidmətində dönüş nöqtəsi olan bir layihəyə başlanıldı.
Səudiyyə Ərəbistanı, mərhum padşah Əbdüləziz bin Əbdürrəhman Ali Səud dövründən bəri Quran-a böyük diqqət yetirmiş, onu təhsilin və həyat tərzinin əsası etmişdir.
Bu diqqət çərçivəsində, Səudiyyə Ərəbistanının ilk Quranı olan bu nüsxənin ideyası – Şeyx Məhəmməd Tahir əl-Kürdinin xətti ilə yazılmış Quranın təqdim edilməsindən sonra formalaşmışdır. Şeyx Məhəmməd Tahir əl-Kürdi müasir dövrdə Quran-ın ən görkəmli xəttatlarından biri hesab olunurdu.
Padşah Əbdüləziz Fondundakı sənədlərə əsasən, bu Quranı yoxlamaq və təftiş etmək üçün Məkkədəki qiraət alimlərindən ibarət ixtisaslaşmış dövlət komitəsi yaradılmışdır.
Bu iş, dövrün Elmi Tədqiqatlar, Fətva, Təbliğ və İrşad üzrə Baş İdarəsinin nəzarəti altında ətraflı şəkildə yoxlanılmış, mətnin (Quran mətninin) düzgünlüyünə, xəttatlıq qaydalarının (rəsmül-xətt) dəqiqliyinə və işarələmənin təsdiq edilmiş qaydalara uyğunluğuna əmin olunmuşdur.
Köçürülmə və yoxlama mərhələləri başa çatdıqdan sonra Quran, o zaman Hicaz naibi olan Feysəl bin Əbdüləziz Al Səuda təqdim edildi. Bu layihə onun birbaşa diqqətini qazandı və o, çap işlərinin davam etdirilməsini əmr etdi.
Hicri 1369-cu ildə (miladi 1950) bu Quranın ilk nüsxəsi çap edildi və yayımlandı. Bu, Səudiyyə Krallığında tarixi bir hadisə idi. Həmin nüsxə Padşah Əbdüləzizə hədiyyə edildi, digər nüsxələri isə onun övladları və bir qrup alim arasında paylandı.
Quranın üz qabığında bu mərhələ ilə bağlı izahat yazılmışdır: «Məkkə Quranı, Məkkə Təhsil Baş İdarəsində xəttatlıq müəllimi Məhəmməd Tahir əl-Kürdinin xətti ilə, "Məkkə Müshəfı" Şirkətinin vəsaiti hesabına, Padşah Əbdüləzizin dövründə çap edilmişdir.»
Bu nüsxə sadəcə ənənəvi Quran çap prosesini ifadə etmirdi; o, Səudiyyə Ərəbistanı daxilində Quran-a xidmət tarixində bir dönüş nöqtəsi idi və ölkənin inkişafının ilk mərhələlərində Səudiyyəlilər tərəfindən çap edilmiş ilk Quran oldu.
“Məkkə Quranı”nın həcc və ümrə ziyarətçiləri arasında paylanması illərlə davam etdi və bu, Səudiyyə Ərəbistanının Quranı nəşr etmək və onun çapına diqqət yetirmək sahəsindəki ilk təşəbbüslərinə şahidlik etdi.
Zaman keçdikcə bu səylər daha əhatəli və geniş şəkildə inkişaf etdi və Padşah Fəhdin Quran Çap Kompleksinin yaradılmasına gətirib çıxardı. Həmin kompleks, dünyanın müxtəlif dillərində milyonlarla vəhy nüsxəsini istehsal edərək eyni missiyanı davam etdirir.
Bu gün Padşah Əbdüləziz Quranı Səudiyyə Ərəbistanının müqəddəs kitaba olan bağlılığının tarixi və milli sübutu olaraq qalır və Quran səhifələrinin xüsusi diqqət və qayğı ilə yazılması ilə başlayan və bu gün də davam edən yolu nümayiş etdirir.
4355088
