600 illik sənət əsəri: Taylandda Məhərrəm ayinlərin qədimliyinə dair sübut
"İQNA"nın "iraaqi"-yə istinadən verdiyi məlumata görə, Taylandın cənubunda saxlanılan bu tarixi sənət əsəri bölgədəki Hüseyni ayinlərinin tarixinə dair mühüm bir aspekti üzə çıxarıb. Bu əsər ölkədə Məhərrəm ayının təxminən altı əsr əvvəl qeyd olunduğuna dair ən qədim sübutlardan biri hesab edilir və Cənub-Şərqi Asiyanın bəzi bölgələrində İslam mədəniyyətinin və imamlara olan bağlılığın dərin tarixi köklərə malik olduğunu göstərir.
Taylanddakı İslam irsi həvəskarlarının dediyinə görə, bu sənət əsəri şiə əhalisinin qonşu bölgələrə köçməsi səbəbindən mülkiyyəti dəyişməmişdən əvvəl Hüseyni iclaslarına və ayinlərinə ev sahibliyi edən qədim hüseyniyyələrdən birində tapılıb. Bu sənət əsəri sonradan tarixi, dini və mədəni dəyərinə görə rəsmi olaraq Tayland şiələrinin irsinin bir hissəsi kimi qeydiyyata alınıb.
Bu rəsm əsəri Aşuranın qeyd olunması ilə bağlı bir sıra əzadarlıq ayinlərini təsvir edir. Bunların arasında Şərqi Asiyanın bəzi bölgələrində tanınmış bir adət olan "Tabuik"in və ya İmam Hüseynin (ə) tabutunun qaldırılması yer alır. Rəsmdə həmçinin İmam Hüseynin (ə) müsibətinə kədər və başsağlığı ifadəsi kimi başlarında və bədənlərində yara izləri olan əzadarlar təsvir edilib.
Rəsmdə həmçinin yerli dildə "Pənc-təni Ali-Əba"nın əli kimi tanınan "Abbasın (ə) əli" (ələm) kimi görkəmli dini simvollar və bayraqlar, həmçinin Zülfüqar qılıncının qaldırılması və İmam Əli (ə) məktəbinə bağlılıq səhnələri yer alır.
Bu rəsm əsəri həmçinin Aşura günü İmam Hüseynin (ə) şəhadətindən sonra atının qayıtmasının simvolu olan və üzərində süvari olmayan "Zülcənah"ı da sənədləşdirir. Bu ayin hələ də bir çox İslam ölkəsində, xüsusilə Hindistan, Pakistan və Şərqi Asiyanın bəzi yerlərində icra olunur.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, rəsmdə yerli Tayland sakinləri ilə yanaşı, Yaxın Şərq kökənli olduğu güman edilən saqqallı və fərqli görünüşlü əzadarlar da təsvir olunub. Bu da həmin tarixi dövrdə bölgənin şahidi olduğu mədəni və dini qarşılıqlı təsirin təbiətini əks etdirir.
Taylanddakı İslam irsi həvəskarları vurğulayırlar ki, bu rəsmin şiə irsinə daxil edilməsi Tayland Mədəniyyət Nazirliyi ilə özlərini şiə icmasının tarixi irsinin qorunmasına həsr etmiş bir qrup tədqiqatçı və fəalın birgə səyinin nəticəsidir. Bu addım sözügedən irsin Cənub-Şərqi Asiyada Hüseyni ayinlərinin davamlılığına və qədim tarixinə dair bir şahid olaraq qalmasını təmin edib.
4359936
