“İQNA”-nın "Turk Press"-ə istinadən verdiyi məlumata görə, bu tarixi ənənədə hər iki məscidin müəzzini növbə ilə azanın hissələrini ifa edir və dini ölçünü şəhərin tarixi yaddaşı ilə birləşdirən bir mənzərə yaradırlar.

Bu ənənədə bir məscidin müəzzini azanın bir hissəsini başlayır, ardınca digər məscidin müəzzini eyni hissə ilə ona cavab verir; onlar azan bitənə qədər bu qayda ilə davam edirlər. Bu, ahəngdar bir görüntü yaradır və yaxınlıqdakı minarələrdən gələn səslərin nizamsız şəkildə bir-birinə qarışmasının qarşısını alır.

Türkiyənin dini mənbələri bu adəti "qarşılıqlı azan" adlandırır. Bu üslub əsasən iki müəzzin arasında qarşılıqlı ifaya əsaslanır. Bu ənənə hələ də gündəlik beş vaxt namaz zamanı Ayasofya və Sultanəhməd məscidləri arasında icra edilir və müəzzinlərin səsi İstanbulun tarixi yarımadasında əks-səda verir.

Türkiyə mediasının hesabatlarına görə, birinci müəzzin azanın bir hissəsini oxuyur və dərhal qarşı tərəfdəki məscidin müəzzini eyni ifadəni təkrar edir. Bu, Osmanlı dövründən miras qalmış bir adətdir.

Tarixi baxımdan, qarşılıqlı azanın bu forması Osmanlı sultan məscidlərinin, xüsusilə də çoxminarəli olanların ənənələri ilə bağlıdır. Ayasofya və Sultanəhməd məscidləri arasındakı bu qarşılıqlı əlaqə İstanbulun ən məşhur simvollarından birinə çevrilib.

Bu ənənə hər iki məsciddə yaşamaqda davam edir və əsrlər boyu sultan məscidləri ilə bağlı dini irsi qoruyub saxlayır. Bu adət XVII əsrdə Sultanəhməd məscidi Ayasofyanın qarşısında tikildikdən sonra özünəməxsus xüsusiyyət qazanıb.

O vaxtdan bəri bu iki tikili arasında yerləşən meydan İstanbulun vizual və dini kimliyi ilə dərindən bağlı olan bir məkana çevrilib. Azan zamanı bu iki səs bir-biri ilə rəqabət aparmır, əksinə, bir-birini tamamlayır.

Bu bölgə daha əvvəllər qarşılıqlı azanın müxtəlif dini musiqi məqamları - məsələn, "Hüseyni" məqamı ilə ifa edildiyi halların da şahidi olub və beləliklə, Osmanlı azan oxuma ənənəsi qorunub saxlanılıb.

4370622