موقعیت تاریخی ایران و جایگاه آن در تحولات فکری و معنوی جهان، یکی از محورهای گفتوگوهای اندیشمندان علوم انسانی است. برخی بر این باورند که رخدادهای بزرگ اجتماعی، تنها در سطح ظاهر و سیاست قابل فهم نیستند؛ بلکه در لایههای عمیقتری از تاریخ، معنا و جهت خود را آشکار میکنند.
حکمتالله ملاصالحی، پژوهشگر فلسفه تاریخ، در همین چارچوب یادداشتی نوشته که تلاش دارد مشابهتهای باطنی میان دو شخصیت را نشان دهد: سلمان فارسی، که در آغاز تاریخ اسلام از ایرانِ ساسانی به سوی پیامبر هجرت کرد، و محمد لگنهاوزن ، اندیشمند امروزی غربی که انتخاب آگاهانهاش برای مسلمانشدن و زندگی در ایران را نوعی «هجرت معنوی» میداند.
ملاصالحی این قیاس را برای برجستهکردن یک نکته کلیدی طرح میکند؛ اینکه ایران امروز، در نگاه او، تنها یک سرزمین جغرافیایی نیست؛ بلکه محل تلاقی دوباره معنویت و تاریخ و بستری برای «افتتاح افقهای جدید» در جهان معاصر است.