منشأ نصر الهی عزت و حکمت است

به گزارش ایکنا، قرآن کریم منشأ اصلی پیروزی و یاری را تنها خداوند می‌داند و انسان را از تکیه صرف بر اسباب ظاهری باز می‌دارد. هر چند عوامل مادی مانند قدرت، برنامه‌ریزی و همکاری انسان‌ها در تحقق پیروزی نقش دارند، اما قرآن تأکید می‌کند سرچشمه و نتیجه نهایی در دست خداوند است. در این شماره به این موضوع پرداخته می‌شود.

آیه شریفه «ومَا النَّصرُ إلاّ مِن عِندِ اللهِ العَزیزِ الحَکیم» در قالب حصر و استثناء هر نوع نصرت و پیروزی را صرفاً از جانب خداوند می‌داند و پشتوانه آن را عزت و حکمت معرفی می‌کند.

خداوند متعال در آیات متعددی وعده پیروزی و نصرت قطعی پیامبران می‌دهد: «وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا الْمُرْسَلِينَ إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنْصُورُونَ» (صافات: 171-172). این نصرت علاوه بر رسولان، شامل حال اهل ایمان هم می‌شود:‌ «إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُوا» (غافر: 51). نکته قابل توجه در این آیات استفاده مکرر از ادوات تأکید است. 

برای نمونه خداوند متعال در آیه «كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَ رُسُلِي إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ» (حج: 40)، بدون هیچ قید و شرطی، خود و پیامبران را پیروز قطعی میدان معرفی می‌کند و پشتوانه آن را قدرت و عزت الهی برمی‌شمرد. علاوه بر «كَتَبَ اللَّهُ» (یعنی خدا لازم و مقرّر کرده است)، «لام تأکید»؛ «نون تاكيد ثقليه»، «إِنَّ» و جمله اسمیه همگی بر قطعیت این غلبه اشاره دارد.

در آیه شریفه «وَلَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ» (حج: 40) با تأکیدات فراوانی از نصرت قطعی الهی سخن به میان آمده است. در این آیه نیز پشتوانه امداد الهی قدرت و عزت او معرفی شده است. امدادی که پس از حركت و تلاش مؤمنان شامل حال آنان می‌شود.

یکی دیگر از آیات که در کلام سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء(ص) مکرر مورد اشاره قرار گرفت، آیه شریفه «ومَا النَّصرُ إلاّ مِن عِندِ اللهِ العَزیزِ الحَکیم» (آل عمران: 126) است که سطح بالاتری از نگرش توحیدی را مطرح می‌کند؛ این آیه همانند آیه 10 سوره انفال، در قالب حصر و استثناء، هر نوع نصرت و پیروزی را صرفاً از جانب خداوند ذکر می‌کنند. خدايى كه همه امور و اوامر به او منتهى مى‌شود و تمام مقدمات نظامی، علمی، روانى و انسانى، بدون اراده او كارى از پيش نمى‌برند.

پایان آیه نیز دلیل انحصار را تبیین و منشأ نصر الهی دو عنصر عزت و حکمت معرفی می‌کند؛ عزت و نفوذناپذیری الهی موجب اقتدار و غلبه ابدی او شده است. همچنین پشتیبان اراده و افعال او نیز حکمتی است که خطاناپذیری او را در پی داشته است. بنابراین تنها خداى عزيز و حکیم است كه نصرت و اراده او تا ابد مغلوب كسى واقع نمى‌شود و براساس سنت او حق پیروز می‌شود.

محمد پارسائیان؛ عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی