موانع تحقق اخلاق كاری از ديدگاه امام علی(ع)
لقمهانگاری كار، فقدان انگيزه يا موانع انگيزشی، دنيا محوری، فضای كاری اخلاق ستيز، بزرگانگاری كارها، محيط كاری نامناسب، رابطهمداری وبیقانونی و فقدان آموزش هشت مانعی است كه از ديدگاه امام علی (ع) باعث كمرنگ شدن گرايش انسان به اخلاق كاری میشود.
گروه اقتصاد: لقمهانگاری كار، فقدان انگيزه يا موانع انگيزشی، دنيا محوری، فضای كاری اخلاق ستيز، بزرگانگاری كارها، محيط كاری نامناسب، رابطهمداری وبیقانونی و فقدان آموزش هشت مانعی است كه از ديدگاه امام علی (ع) باعث كمرنگ شدن گرايش انسان به اخلاق كاری میشود.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، اخلاق كار به عنوان يكی از حوزههای اخلاق كاربردی، دارای جايگاه ويژهای است. بنابراين امام علی(ع) با علم به قرآن كريم و سنت مطهر نبوی، آموزههای باارزشی را در زمينههای مختلف از جمله كار و كارورزی ارائه فرموده است.
بر اساس اين گزارش، محمود واعظی، عبدالهادی فقهیزاده و محمدعلی مشايخیپور در مقالهای با عنوان «عوامل اخلاقگريزی در كار از ديدگاه امام علی(ع)» به تفصيل به طرح و بيان مسائلی پيرامون آن بخش از اخلاق كه مربوط به مبحث كار و اشتغال است و موانع تحقق آن از ديدگاه مولای متقيان میپردازند.
مؤلفين اين مقاله، اخلاق را يكی از مهمترين هدفهای پيامبران در نظر قرآن كريم و شخص پيامبر اكرم(ص) دانسته و نتيجه میگيرند كه اخلاق كار به عنوان يكی از حوزههای اخلاق كاربردی، دارای جايگاه ويژهای است. بنابراين امام علی(ع) با علم به قرآن كريم و سنت مطهر نبوی، آموزههای باارزشی را در زمينههای مختلف از جمله كار و كارورزی ارائه فرموده است.
در بخش بعدی مقاله، مؤلفين به بيان معناشناسی اخلاق و كار پرداخته و نظرات و تعبيرات علمای اخلاق از اين واژه را مورد توجه قرار دادهاند. در ادامه اين بخش به چند تعريف از كار و از جمله تعريف امام علی(ع) از كار اشاره شده و آمده كه از ديدگاه ايشان در جامعه انسانی، يكی از حقوق اوليه مردم حق اشتغال است و همه مردم حق دارند شاغل باشند.
مبحث بعدی در اين مقاله مبحث اخلاق كار است كه به عقيده مؤلفين يكی از زمينههای دانش مديريت به شمار میرود و در سه دهه اخير بيشتر از جانب متفكران غربی مطرح شده است. سپس به بيان چند تعريف از اخلاق كار به طور خاص میپردازد و وجه مشترك همه اين تعاريف را به ميدان عمل آوردن اخلاقياتی كه برخاسته از فطرت پاك انسانی است میداند و بر لزوم بهرهگيری از كلمات گهربار امام علی(ع) در اين زمينه تأكيد میكند.
در ادامه ارتباط اخلاق با كار مورد توجه قرار گرفته و با آوردن احاديثی از پيامبر اكرم(ص) و امام علی(ع)، نهادينه كردن اخلاق و تكامل خویهای نيك و ارزشهای انسانی از هدفهای اصلی و اساسی نبوت و رسالت پيامبران راستين دانسته شده است. در احاديث ذكر شده فضائل اخلاقی نه تنها سبب نجات در قيامت است، بلكه زندگی دنيوی نيز بدون آن سامان نمیيابد و اين فضائل محدود به حوزه خاصی نيست.
در مفصلترين بخش مقاله، بحث موانع اخلاق كاری مطرح شده است و با برشمردن هشت شاخصه با عناوين: لقمهانگاری كار، فقدان انگيزه يا موانع انگيزشی، دنيا محوری، فضای كاری اخلاق ستيز، بزرگانگاری كارها، محيط كاری نامناسب، رابطهمداری وبیقانونی و فقدان آموزش به بيان موانع و مشكلاتی كه باعث كمرنگ شدن گرايش انسان به بررسی اخلاق كاری از ديدگاه امام علی(ع) میپردازد و هركدام را با نقل احاديث و جملاتی از ايشان به تفصيل مورد نقد و بررسی قرار میدهد.
اين مقاله در پايان نتيجه میگيرد عواملی كه به عنوان موانع اخلاق كاری از ديدگاه مولای متقيان علی(ع) مطرح شد، زمينه اخلاقگريزی در كار را فراهم مینمايد و اگر به دنبال تقويت روحيه اخلاقگرايی در كار هستيم، میبايست اين موانع برداشته و عوامل و زمينههای رشددهنده اخلاق كار تقويت گردد.
يادآور میشود، مقاله «عوامل اخلاقگريزی در كار از ديدگاه امام علی (ع)» به قلم محمود واعظی استاديار دانشگاه تهران، عبدالهادی فقهیزاده دانشيار دانشگاه تهران و محمدعلی مشايخیپور دانشجوی دكتری قرآن وحديث در چهاردمين شماره فصلنامه «معارف قرآن كريم» به صاحبامتيازی دانشگاه علوم و معارف قرآن كريم، مديرمسئولی احمد عابدی و سردبيری محمدعلی رضايی اصفهانی منتشر شده است.
