رئیس مرکز پژوهشهای مجلس:
رسانه در مکتب انقلاب اسلامی وسیلهای برای حقنگاری و کشف حقیقت است
بابک نگاهداری با اشاره به رویکردهای مختلف حاکم بر نظام رسانهای جهان اظهار کرد: در مکتب انقلاب اسلامی، رسانه باید وسیلهای برای حقنگاری و کشف حقیقت باشد. ما به دنبال سلطه نیستیم، بلکه به دنبال کشف حقیقت هستیم و رسانه باید در این مسیر نقشآفرینی کند.
به گزارش خبرنگار ایکنا، بابک نگاهداری، رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، در مراسم تجلیل از خبرنگاران و اصحاب رسانه که صبح امروز، دوشنبه 26 مرداد در این مرکز برگزار شد، با تبریک روز خبرنگار اظهار کرد: هدف از برگزاری این برنامه، تقدیر حضوری از خبرنگاران و اصحاب رسانه و قدردانی از زحمات آنان در یک سال گذشته است. وظیفه ما این است که در چنین روزی ساعاتی را در کنار اصحاب رسانه باشیم و از تلاشهای آنان در عرصه اطلاعرسانی تشکر کنیم.
وی با بیان اینکه قصد ندارد سخنان طولانی در این مراسم داشته باشد، افزود: این نشست بیشتر با هدف گفتوگوی صمیمی و بهرهمندی از دیدگاهها و نظرات خبرنگاران برگزار شده است؛ بهویژه اینکه مرکز پژوهشهای مجلس طرح جدیدی را در حوزه خبرنگاری نهایی کرده و این طرح در اختیار کمیسیون اجتماعی مجلس قرار گرفته است.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس در ادامه با اشاره به اهمیت حرفه خبرنگاری در شرایط کنونی کشور گفت: در شرایط دشواری که کشور با آن مواجه است، نباید اجازه دهیم روزمرگیها ما را از اهمیت رسالت و مأموریتی که بهعنوان خبرنگار، روزنامهنگار و فعال رسانهای بر عهده داریم، غافل کند.
نگاهداری با بیان اینکه مشاغل و حرفهها به میزان ارتباطشان با حق و ناحق از حساسیت متفاوتی برخوردارند، ادامه داد: برای مثال، میزان نوسان میان حق و ناحق در حرفه پزشکی کمتر است و یک پزشک با وجدان، در حال خدمت به سلامت مردم است؛ اما در حرفه خبرنگاری و اطلاعرسانی، امکان نوسان میان حق و ناحق بسیار بیشتر است و خبرنگار متناسب با اینکه وظیفه خود را درست یا نادرست انجام دهد، میتواند در این دوراهی قرار گیرد.
وی تصریح کرد: ارزش انسان، معرفت، عبادت و تربیتی که از خانواده دریافت کرده است، در نهایت در دوراهیهای میان حق و ناحق خود را نشان میدهد. اگر انسان در این دوراهیها بتواند سمت حق بایستد، به مقصد رسیده است. حرفه خبرنگاری و روزنامهنگاری نیز هر روز انسان را در معرض چنین انتخابی قرار میدهد.
رسانه باید وسیلهای برای کشف حقیقت باشد
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به رویکردهای مختلف حاکم بر نظام رسانهای جهان اظهار کرد: در سطح کلان، دو رویکرد و مکتب در عرصه رسانه با یکدیگر مواجه هستند. بخشی از رسانهها در قالب امپراتوری دروغ رسانهای و نظام سلطه، رسانه را ابزاری برای سلطه و پیشبرد اهداف نظامهای استکباری و استعماری میدانند.
وی افزود: در مقابل، در مکتب انقلاب اسلامی، رسانه باید وسیلهای برای حقنگاری و کشف حقیقت باشد. ما به دنبال سلطه نیستیم، بلکه به دنبال کشف حقیقت هستیم و رسانه باید در این مسیر نقشآفرینی کند.
نگاهداری ادامه داد: خبرنگار اگر میخواهد وظیفه خود را بهدرستی انجام دهد، باید همواره مراقب باشد که در اختیار نظام سلطه جهانی یا حتی کانونهای قدرت و ثروت در داخل کشور قرار نگیرد و جریان رسانهای و خبری را خارج از مدار حقیقت به سمت دیگری سوق ندهد.
وی با بیان اینکه ارزش وجودی خبرنگار به میزان پایبندی او به حقیقت بستگی دارد، گفت: اگر خبرنگار بخواهد وجدان راحتی داشته باشد، هیچ چیز جز انجام درست وظیفه نمیتواند او را به این آرامش برساند. وجدان راحت، شادی و بهجت دائمی است و خبرنگاری که در دوراهیها مسیر حق را انتخاب کند، میتواند به چنین آرامشی دست پیدا کند.
روایت امروز خبرنگاران، آینده ایران را میسازد
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به شرایط کنونی کشور و تحولات منطقهای و بینالمللی اظهار کرد: امروز کشور ما درگیر یک جنگ با بزرگترین و جنایتکارترین قدرتهاست و در چنین شرایطی حقمداری خبرنگاران و اصحاب رسانه جلوههای ویژهای پیدا میکند.
نگاهداری افزود: هرچقدر هرکدام از ما در هر شغلی که هستیم به ارتقای اعتماد عمومی در جامعه و متحدشدن ملت کمک کنیم، به همان میزان در سمت حق و مسیر درست تاریخ کشور عزیز ایران قرار گرفتهایم.
وی با تأکید بر اهمیت نقش خبرنگاران در شرایط فعلی گفت: کار شما اهمیت زیادی دارد؛ چراکه روایت امروز شما، آینده ایران را میسازد. خبرنگاران نهتنها در امروز جامعه تأثیرگذار هستند، بلکه واقعیتهای آینده کشور نیز تا حد زیادی همان روایتهایی است که امروز از شرایط کشور تولید و به نسلهای آینده منتقل میشود.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس ادامه داد: بسیاری از استراتژیستها معتقدند آنچه امروز در حال وقوع است میتواند تا دهها سال سرنوشت ایران را در منطقه و جهان تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین اهمیت رسالت روایتپردازی صحیح خبرنگاران دوچندان میشود؛ زیرا روایتسازی آنان هم بر امروز ایران و هم بر فردای کشور تأثیرگذار خواهد بود.
نگاهداری در ادامه ضمن قدردانی از تلاشهای خبرنگاران گفت: امیدوارم خداوند این توفیق را به اصحاب رسانه بدهد که حقمدارانه به روایتسازی از جامعه امروز ایران و شرایطی که در آن قرار داریم، بپردازند.
جزئیات طرح سازمان نظام خبرنگاری
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به طرح سازمان نظام خبرنگاری که در مرکز پژوهشهای مجلس تهیه شده است، اظهار کرد: این طرح پس از انجام مطالعات تطبیقی درباره وضعیت خبرنگاری و خبر در کشورهای مختلف و تعامل با اصحاب رسانه و جمعآوری نظرات کارشناسی آنان، در مرکز پژوهشها نهایی شد.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس افزود: در نهایت یک گزارش تخصصی از سوی دفتر فرهنگ و آموزش مرکز پژوهشها درباره مسائل و موضوعات مرتبط با حرفه خبرنگاری منتشر شد و این مطالعات به تدوین طرح سازمان نظام خبرنگاری منجر شد.
وی با بیان اینکه این طرح اکنون در دستور کار کمیسیون اجتماعی مجلس قرار دارد، گفت: کمیسیون اجتماعی نیز جلساتی را در این زمینه برگزار کرده و از مرکز پژوهشها برای همکاری در مراحل مختلف بررسی این طرح دعوت کرده است. امیدواریم با همکاری کمیسیون اجتماعی و مرکز پژوهشها این طرح به نتیجه لازم برسد.
نگاهداری ادامه داد: در این طرح موضوعات مختلفی از جمله جنبههای هویتی و شغلی خبرنگاران، مسائل حمایتی و رفاهی، رسیدگی به تخلفات خبرنگاران، منشور اخلاقی و شناسه حرفهای مورد توجه قرار گرفته و برای آنها تدابیری اندیشیده شده است.
وی هدف اصلی این طرح را ایجاد یک نهاد عمومی غیردولتی و مرجع تخصصی برای رسیدگی به مسائل خبرنگاران عنوان کرد و گفت: تلاش شده است در این طرح، یک مرجع تخصصی ایجاد شود که بتواند به مسائل حمایتی، معیشتی، حرفهای، هویتی، اخلاقی و قضایی مرتبط با خبرنگاران با رویکردی تخصصی رسیدگی کند.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به استفاده از تجربیات کشورهای مختلف در تدوین این طرح اظهار کرد: یکی از نقاط قوت این طرح، عملیاتیبودن آن است و موادی در آن گنجانده شده که امیدواریم بتواند مشکلات حوزه خبرنگاری را بهتر از گذشته حل کند.
نگاهداری تأکید کرد: در این طرح قصد نداریم نقش سیاستگذاری و نظارت عالی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را زیر سؤال ببریم. این نقش همچنان در جای خود باقی است و ما در واقع به دنبال ایجاد یک نهاد عمومی غیردولتی و تخصصی هستیم که بتواند در رسیدگی به مسائل حرفهای و تخصصی حوزه خبرنگاری، کمککار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باشد.
وی از خبرنگاران خواست دیدگاهها و ملاحظات خود درباره طرح سازمان نظام خبرنگاری را مطرح کنند و گفت: اگر نکاتی وجود دارد که باید در این طرح دیده شود، حتماً مطرح کنید تا در ادامه بررسیها مورد استفاده قرار گیرد. خبرنگاران نخستین گروهی هستند که باید درباره این طرح اظهارنظر کنند و ما آماده شنیدن دیدگاهها و پیشنهادهای آنان هستیم.
ارائه بیش از 250 گزارش از سوی مرکز پژوهشهای مجلس در شرایط جنگی
در ادامه این نشست، رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره اقدامات پژوهشی این مرکز در حوزه امنیت غذایی، هزینههای جنگ و ساماندهی اتباع افغانستانی اظهار کرد: مرکز پژوهشهای مجلس در شرایط جنگی، گزارشهای متعددی در زمینههای مختلف از جمله امنیت غذایی، هزینهها و خسارتهای جنگ، مسیرهای جایگزین، تحریمها، مذاکرات و مسائل مرتبط با تنگه هرمز تهیه و در اختیار نهادهای تصمیمگیر قرار داده است.
وی با اشاره به احتمال بروز مشکلاتی در روند واردات و صادرات به دلیل شرایط تنگه هرمز گفت: در زمینه مسیرهای جایگزین، مطالعات و بررسیهای مختلفی انجام شده و مسیرهای گوناگون استخراج و پیشنهادهای لازم ارائه شده است. همکاران مرکز پژوهشها نیز در جلسات مرتبط با این موضوع حضور داشتهاند.
نگاهداری با بیان اینکه بخشی از این مطالعات به دلیل شرایط جنگی و ملاحظات امنیتی قابلیت انتشار عمومی ندارد، افزود: بسیاری از گزارشهایی که مرکز پژوهشها در دوران تحریم و جنگ تهیه میکند، طبقهبندی شده است و امکان رسانهایکردن جزئیات آنها وجود ندارد.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس ادامه داد: مرکز پژوهشها در شرایط جنگی بیش از ۲۵۰ گزارش تخصصی در اختیار نهادهای تصمیمگیر در حوزههای مختلف قرار داده است که موضوعاتی همچون امنیت غذایی، هزینههای جنگ، خسارتهای واردشده، مسیرهای جایگزین، تحریمها، مذاکرات و تنگه هرمز را دربرمیگیرد.
نگاهداری در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره اقدامات مرکز پژوهشها در حوزه مدیریت شهری از جمله آلودگی هوا و ترافیک اظهار کرد: در این زمینه نهتنها گزارشهای تخصصی متعددی تهیه کردهایم، بلکه در برخی موارد راهبری موضوع را نیز بر عهده داشتهایم.
وی افزود: برای نمونه، در موضوع ترافیک، طرحی را در مرکز پژوهشها تهیه و در شورای اسلامی شهر تهران ارائه کردیم و توضیحات لازم را درباره آن ارائه دادیم.
نگاهداری با بیان اینکه مرکز پژوهشهای مجلس تا حد مشخصی میتواند موضوعات را پیش ببرد، گفت: ما بستههای پیشنهادی عملیاتی تهیه میکنیم و در صورت نیاز، بهصورت حضوری در دستگاههای مربوطه حضور پیدا کرده و توضیحات لازم را ارائه میدهیم؛ اما تصمیمگیری برای اجرا و عملیات بر عهده دستگاههای اجرایی و مدیریت شهری است.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به تعدد مطالعات این مرکز در حوزههای مختلف گفت: با یک جستوجوی ساده در سامانه مرکز پژوهشهای مجلس میتوان دهها گزارش تخصصی در حوزههای مختلف از جمله امنیت غذایی و مسائل مدیریت شهری را مشاهده کرد.
وی همچنین به فعالیت اندیشکدهها و نشستهای تخصصی مرکز پژوهشها اشاره کرد و افزود: در حوزههای مختلف، از جمله مسائل مرتبط با جنگ، اندیشکدههای متعددی فعال هستند و نشستهای تخصصی برگزار میکنند. همچنین در سامانه «سیمرغ» تاکنون حدود 30 هزار ایده و پیشنهاد ثبت شده است.
نگاهداری در پاسخ به پرسشی درباره میزان تأثیرگذاری گزارشها و پیشنهادهای مرکز پژوهشها بر تصمیمات دستگاههای اجرایی اظهار کرد: انتظار نداریم صددرصد پیشنهادهای مرکز پژوهشها مورد عمل و اجرا قرار گیرد، اما بخش قابلتوجهی از این پیشنهادها تأثیرگذار است و روند پیگیری آنها در دستگاههای مربوطه ادامه پیدا میکند.
وی ادامه داد: برای مثال، در طول هفته ممکن است سه یا چهار نامه از سوی رئیسجمهور یا معاون اول رئیسجمهور دریافت کنیم که در آنها یکی از گزارشها یا پیشنهادهای مرکز پژوهشها به وزارتخانه یا دستگاه ذیربط ارجاع شده و آن دستگاه در حال پیگیری موضوع است.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس افزود: گاهی نیز وزارتخانهها در پی گزارشهای مرکز پژوهشها اقدامی انجام داده و نتیجه یا تدابیر اتخاذشده را در پاسخ به نامه مرکز اعلام میکنند.
نگاهداری با بیان اینکه این روند نشاندهنده اثرگذاری بخشی از مطالعات مرکز پژوهشهاست، گفت: خوشبختانه در دولت نیز پیگیری این موضوعات در حال انجام است و ما نسبت به تأثیرگذاری گزارشها و پیشنهادهای کارشناسی مرکز پژوهشها امیدوار هستیم.
محسنیان: ۱۲ اقدام عملیاتی برای حمایت از حقوق خبرنگاران پیشبینی شده است
سپس محسنیان، مدیر گروه رسانه مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، به عنوان دیگر سخنران این نشست با اشاره به طرح حمایت از حقوق خبرنگاران گفت: در این طرح ۱۲ اقدام عملیاتی پیشبینی شده است که زیرساخت حقوقی آن میتواند به الگویی برای پروژههای مشابه در حوزه رسانه تبدیل شود و به توسعه زیستبوم رسانهای کشور کمک کند.
وی افزود: این بخش از طرح بهطور مشخص بر حوزه خبرنگاران متمرکز است و هدف آن ایجاد یک زیرساخت حقوقی پایدار، امن و بالغ برای حمایت از خبرنگاران است.
مدیر گروه رسانه مرکز پژوهشهای مجلس ادامه داد: ایده اصلی این طرح در دو بخش دنبال میشود که بخش نخست آن، بازتعریف وظایف عملیاتی دستگاههای اجرایی مرتبط از جمله وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان صداوسیما، سازمان تأمین اجتماعی و وزارت راه و شهرسازی است.
محسنیان بیان کرد: نمایندگان این دستگاهها روز گذشته در جلسه کمیسیون اجتماعی مجلس حضور داشتند و مباحث کارشناسی درباره این موضوع انجام شد.
وی با اشاره به عزم جدی رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس برای پیگیری این طرح اظهار کرد: مقرر شده است کمیته مربوطه ظرف یک ماه، یعنی تا ۲۵ شهریورماه، ایدهها و پیشنهادهای خود را بهصورت کامل آماده کند تا در جلسه بعدی، موضوع برای قرار گرفتن در دستور کار مجلس مورد بررسی قرار گیرد.
وی همچنین از ایجاد «سازمان نظام خبرنگاری» بهعنوان یکی از ایدههای مطرحشده در طرح حمایت از حقوق خبرنگاران یاد کرد و گفت: این پیشنهاد با هدف ایجاد زیرساخت حقوقی پایدار و تقویت جایگاه حرفهای خبرنگاران در کشور مطرح شده است.
افراسیابی: تلاش میکنیم ایدههای نخبگان را به راهکارهای عملی تبدیل کنیم
در ادامه هادی افراسیابی، مشاور رئیس و مدیرکل حوزه ریاست، روابط عمومی و امور بینالملل، در سخنانی اظهار کرد: رسانه، عرصهای برای حل مسائل کشور است و ما این کار را با هدف دریافت ایدهها و راهکارهای نخبگان آغاز کردهایم.
وی افزود: در این طرح، ۲۵ محور و اولویت اصلی تعریف شده است که کشور در شرایط جنگ و پساجنگ با آنها مواجه است. طبیعی است که برخی مسائل به دلیل شرایط جنگ ابعاد جدیدی پیدا کرده باشند، اما در کنار این مسائل، فرصتهای جدیدی نیز ایجاد شده است که باید از ظرفیت و انرژی موجود در جامعه برای حل آنها بهره گرفت.
افراسیابی با اشاره به دغدغه نخبگان برای مشارکت در حل مسائل کشور گفت: سامانهای برای دریافت ایدهها و طرحهای نخبگان در نظر گرفته شده است و از همه صاحبنظران و نخبگان دعوت میکنیم ایدهها و راهکارهای خود را در این سامانه ثبت کنند تا در عرصههای فرهنگی، اجتماعی و سایر حوزههای مورد نیاز مورد استفاده قرار گیرد.
مشاور رئیس و مدیرکل حوزه ریاست، روابط عمومی و امور بینالملل با بیان اینکه یکی از ابعاد مهم این طرح، فراخوان و جریانسازی است، ادامه داد: این طرح با مشارکت چند دستگاه حاکمیتی و علمی از جمله ریاست جمهوری، وزارت علوم، معاونت علمی، وزارت بهداشت، قوه قضاییه و مرکز تحقیقات استراتژیک در قالب یک کنسرسیوم در حال پیگیری است و به صورت مشارکتی پیش میرود.
وی از رسانهها خواست در جریانسازی این طرح مشارکت کنند و گفت: هرچه بتوانیم این فراخوان را در میان نخبگان بیشتر ترویج کنیم و دعوت از آنها برای مشارکت را جدیتر دنبال کنیم، امیدواریم دستاوردهای بهتری حاصل شود و راهکارهای مؤثری برای حل مسائل کشور استخراج کنیم.
افراسیابی با تأکید بر نقش رسانه در این زمینه اظهار کرد: ابزارهایی که رسانهها در اختیار دارند میتواند به این جریان کمک کند. اصل موضوع، جریانسازی و اطلاعرسانی عمومی است و رسانهها میتوانند نقش مؤثری در معرفی این طرح و ترغیب نخبگان به مشارکت داشته باشند.
وی افزود: ما نیز اقدامات مختلفی را در این زمینه آغاز کردهایم؛ از جمله برای اعضای هیئت علمی سراسر کشور دعوتنامه ارسال شده و در شهرهای مختلف نیز تلاش کردهایم از ظرفیت تبلیغات محیطی استفاده کنیم. همچنین در صداوسیما برنامههایی در این زمینه در نظر گرفته شده است.
مشاور رئیس و مدیرکل حوزه ریاست، روابط عمومی و امور بینالملل ادامه داد: از اصحاب رسانه نیز میخواهیم هرکدام از منظر تخصصی و حوزهای که در آن فعالیت میکنند، در این عرصه مشارکت داشته باشند؛ هم ایدهها و طرحهای خود را ارائه کنند و هم در جریانسازی این فراخوان نقشآفرینی کنند تا این طرح به بهترین شکل پیش برود.
افراسیابی با بیان اینکه هدف این طرح صرفاً دریافت ایدهها نیست، تصریح کرد: تلاش ما این است که ایدهها را پرورش دهیم و آنها را به سمت راهکارهایی هدایت کنیم که قابلیت کمک به حل مسائل کشور را داشته باشند. همه باید دست به دست هم دهیم و از ظرفیتهای موجود برای حل مسائل کشور استفاده کنیم.
وی همچنین از پیشبینی جوایز و حمایتهای ویژه برای برگزیدگان این طرح خبر داد و گفت: جوایز نفیسی برای افرادی که در این طرح مشارکت میکنند و در سطوح مختلف برگزیده میشوند، در نظر گرفته شده است. با تأمین مالی معاونت علمی ریاست جمهوری و وزارتخانههای مختلف، تلاش شده است حمایت مناسبی از برگزیدگان صورت گیرد.
افراسیابی افزود: حمایت از برگزیدگان صرفاً به اعطای جایزه محدود نمیشود، بلکه تلاش خواهیم کرد طرحهای برتر را به دستگاههای مربوط معرفی کنیم تا امکان اجرای آنها فراهم شود. در صورتی که برای پیشبرد طرحی به بودجه و اعتبار نیاز باشد، تلاش میکنیم حمایت لازم را جلب کنیم. همچنین در صورت امکان، طرحها را برای بررسی و پیگیری به کمیسیونهای مجلس معرفی خواهیم کرد و از ظرفیت مرکز پژوهشها و سایر دستگاههای همکار نیز استفاده میکنیم.
وی در پایان با تأکید بر ظرفیت علمی و نخبگانی کشور اظهار کرد: در جامعه، خرد جمعی و انباشت بزرگی از دانش وجود دارد و در کنار آن، با مسائلی مواجه هستیم که در برخی موارد عمیق و پیچیده شدهاند. اگر بتوانیم از این خرد و دانش به شکل مناسب استفاده کنیم، قطعاً میتوانیم گامهای مؤثری برای حل مسائل کشور برداریم. از اصحاب رسانه میخواهم در این عرصه ما را یاری کنند و در حد توان خود در پیشبرد این طرح مشارکت داشته باشند.
