شيخ صفی‌الدين شريعت، طريقت و حقيقت را با تفكر علوی گره زد

گروه ادب: رئيس سازمان اسناد و كتابخانه ملی در مراسم رونمايی از كتاب «عرفان‌الثقلين» درباره شيخ صفی‌الدين اردبيلی گفت: شيخ صفی‌الدين كسی بود كه شريعت، طريقت و حقيقت را با تفكر علوی و فاطمی گره زد.

اسحاق صلاحی، رئيس سازمان اسناد و كتابخانه ملی

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، مراسم افتتاح دبيرخانه دائمی شيخ صفی‌الدين اردبيلی، رونمايی از كتاب «عرفان‌الثقلين» و امضای تفاهم‌نامه ميان سازمان اسناد و كتابخانه ملی و مركز مطالعات و تحقيقات شيخ صفی‌الدين اردبيلی ظهر سه‌شنبه، 25 تيرماه با حضور اسحاق صلاحی و نويسنده اثر در مركز همايش‌های مركز اسناد برگزار شد.

اسحاق صلاحی، رئيس سازمان اسناد و كتابخانه ملی در اين مراسم با اشاره به انديشه‌های شيخ صفی‌الدين اردبيلی گفت: انديشه‌های شخصيت‌هايی همچون شيخ صفی بايد در مجالس و محافل نقد و نظر شود و در اين راستا حجت‌الاسلام و المسلمين سيدسلمان صفوی، تلاش‌های بسياری در ايران و لندن در زمينه شخصيت و انديشه شيخ صفی‌الدين اردبيلی و عرفان عملی و نظری وی داشته‌اند.

وی افزود: نتيجه اين تلاش‌ها راه‌اندازی دبيرخانه دائمی شيخ صفی‌الدين اردبيلی است كه در اين دبيرخانه مباحث علمی و گراميداشت‌ها در داخل و خارج از كشور پيگيری می‌شود و اولين همايشی است كه در ماه ربيع در استان اردبيل با همكاری امام جمعه، استاندار و دانشگاه اردبيل انجام می‌شود.

صلاحی ادامه داد: شيخ صفی‌الدين اردبيلی، در سال 735 هجری، 12 محرم رحلت كرد كه امسال هفتصدمين سال رحلت وی است و اين همايش هم مصادف با جشن‌های ربيع برگزار می‌شود كه نشست مقدماتی برگزاری اين همايش در لندن انجام شده و ادامه نشست‌ها در تهران دنبال می‌شود؛ از اين رو تلاش می‌كنيم تا همه آنچه كه در كتابخانه ملی ايران است و در مورد اين شخصيت برگزار می‌شود، در سايتی در اختيار علاقه‌مندان قرار گيرد و همه آنچه در خارج از كشور درباره شيخ صفی‌الدين اردبيلی اتفاق می‌افتد در لندن در سايتی به صورت متمركز نمايش داده شود.

وی با اشاره به كتاب «عرفان‌الثقلين» گفت: اين اثر با ابتكاری مناسب تأليف شده و دارای ويژگی‌هايی است كه با نگرشی نو به عرفان و تصوف پرداخته است و می‌تواند در مقابله با عرفان‌های كاذب، جوانان تشنه معنويت را از سرچشمه اصلی سيراب كند.

صلاحی، مقطع تاريخی زمان شيخ صفی‌الدين اردبيلی را به سه مقطع تقسيم و تصريح كرد: قبل از شيخ صفی‌الدين اردبيلی، همزمان با حيات ايشان و پس از رحلت سه مقطعی است كه تا استقرار حكومت صفوی می‌توان تقسيم‌بندی كرد كه قبل از شيخ صفی، حكومت‌های متقارنی همچون آل‌بويه در شيراز و آل‌زيار در مازنداران و ... وجود داشتند كه نشان می‌دهد كه حكومت‌های مستقلی بر ايران حكومت می‌كردند و به غير از تعداد معدودی، بقيه اهل سنت بودند و كمتر زمانی تفكر و انديشه شيعی بر ايران حكومت می‌كرد؛ از اين رو با تشكيل حكومت صفوی، تفكر و انديشه عرفانی و شيعی شيخ صفی گسترش يافت.

وی ادامه داد: بعد از سلجوقيان ايران در شرايط خاصی قرار گرفته و دولت‌های متقارنی تشكيل می‌شود و تا تشكيل دولت صفوی، اتفاقات مهمی می‌افتد كه يكی از آنها گره خوردن عرفان با سياست است و شيخ جنيد و شيخ حيدر از خاندان شيخ صفوی كه مجاهد و فرمانده لشكر بودند و آرامگاه آنها در كشور آذربايجان است. مسلك صوفی‌گری، عزلت و انزوا و روحانيت به دور از سياست و قضاوت تبليغ شده است، در حالی كه خاندان شيخ صفی در اين موارد ورود پيدا می‌كنند.

صلاحی با اشاره به فرمايشات مقام معظم رهبری درباره شيخ صفی گفت: آنچه كه مقام معظم رهبری در بيان رسمی درباره شيخ صفی فرموده‌اند، كمتر به آن توجه شده است؛ در حالی كه ايشان شيخ صفی را عارف، علامه، مفسر و محدث ناميد و به تعبيری وی را در حد علامه سيدبن طاووس و علامه حلی دانسته‌اند.

وی با بيان اينكه شيخ صفی يك صوفی مسلك صرف نبود، بيان كرد: وی كسی بود كه شريعت، طريقت و حقيقت را با تفكر علوی و فاطمی گره زد و اين رويكرد كم اتفاق می‌افتد و بايد گفت، وجه تمايز شخصيت شيخ صفی با ديگران در اين است و من حسرت می‌خورم كه چرا دير اقدام به اين كار شد.

صلاحی با اشاره به وجود عرفان‌های كاذب در جامعه گفت: عرفانی كه امثال شيخ صفی‌الدين اردبيلی معرفی می‌كند، می‌تواند جايگزين عرفان‌های كاذبی شود كه هم‌اكنون برخی از جوانان به آن گرايش دارند. در اين راستا نيازمند يك پالايش عرفانی هستيم، هنر هنرمندان ما در اين حوزه بايد اين باشد. امروز گمراهی در جامعه بسيار است كه با جمع شدن 10 نفر كنار همديگر حلقه مراد و مريدی شكل می‌گيرد. بايد در اين مسير جوانان را با انديشه‌های ناب شيخ صفی‌الدين‌ها گره بزنيم.

وی افزود: برای اسلامی كردن انديشه علمی ناب، طبيعت به خلقت بايد تبديل شود و با تغيير نام علوم نمی‌توان آنها را اسلامی كرد؛ از اين رو بايد به دنبال خالق بود كه در اين راستا در مركز مطالعات و تحقيقات شيخ صفی‌الدين اردبيلی هشت عنوان كتاب از شيخ صفی كه در كتابخانه ملی وجود دارد به نمايش گذاشته شده و اين آثار در زمينه‌های عقايد، اشعار و مناقب ايشان است.

صلاحی ادامه داد: تاكنون 26 جلد كتاب در ايران، 9 پايان‌نامه، 48 مقاله، 61 منابع صوتی و تصويری، پنج نسخه چاپ خطی و چهار نسخه چاپ سنگی و 14 سند درباره شيخ صفی توليد شده است.