ترجمه «بحارالانوار» به فارسی اشتباه است/مخاطب اين اثر متخصصين هستند
ترجمه كردن بحارالانوار به زبان فارسی اشتباه است، زيرا قصد علامه مجلسی در بحارالانوار فقط جمعآوری روايات بوده، نه اينكه تمام روايات آن از نظر اعتبار صحيح و قابل دفاع باشد؛ بر اين اساس اين كتاب بايد فقط در دسترس متخصصين فن قرار بگيرد.
گروه انديشه: ترجمه كردن بحارالانوار به زبان فارسی اشتباه است، زيرا قصد علامه مجلسی در بحارالانوار فقط جمعآوری روايات بوده، نه اينكه تمام روايات آن از نظر اعتبار صحيح و قابل دفاع باشد؛ بر اين اساس اين كتاب بايد فقط در دسترس متخصصين فن قرار بگيرد.
 |
حجتالاسلام و المسلمين سيدكاظم ارفع، مترجم قرآن و نهجالبلاغه در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) به بيان نقش مرحوم علامه مجلسی در جمعآوری روايات پرداخت و در اين رابطه گفت: در ميان علمای شيعه و كسانی كه درباره حديث قلم زدهاند، نام مرحوم ملامحمدباقر مجلسی شهره است و اكثر آنهايی كه با روايات معصومين(ع) سر و كار دارند، معمولا از كتاب «بحارالانوار» و كتب ديگر ايشان كه در مسائل عبادی و اعتقادی مطرح كردهاند، بهرهمند هستند.
وی گفت: اكثر علما و دانشمندان از كتب مرحوم علامه مجلسی به عنوان كتاب مرجع استفاده میكنند، اما پرسش اين است كه در بين علمايی كه در حديث زحمت كشيدهاند و كتب و امالیهايی مانند آثار مرحوم صدوق و مفيد دارند، چرا «بحارالانوار» مرحوم مجلسی زبانزد قرار گرفت كه در پاسخ بايد گفت يكی از علل اين امر جامعيت و دايرهالمعارفی بودن اين كتاب است؛ مرحوم مجلسی تمام موارد اعتقادی، اجتماعی، اخلاقی و سياسی را در كتاب خود جمع كرده است.
هدف مجلسی از نگارش بحارالانوار تنقيح احاديث نبوده
وی افزود: از نظر اسناد بايد به اين نكته اعتراف كرد كه همانطور كه خود مرحوم مجلسی در جلد اول بحارالانوار در بخش بيان مسائل اين نكته را توضيح میدهد، تصريح دارد كه هدف من فقط جمع كردن روايات اهلبيت(ع) بوده است. البته ايشان كتابی به نام «مرآتالعقول» دارد كه خبره بودن ايشان در علم دراية الحديث را مشخص میكند. ايشان در كتاب مرآتالعقول، كتاب كافی را از نظر سندی مورد مداقه خود قرار داده و اين عمل نشانگر تبحر مجلسی در حديثشناسی است.
اين مدرس حوزه در ادامه گفت: اگر كسی مرآتالعقول مرحوم مجلسی را مطالعه كند، اين نكته را متوجه میشود كه قصد علامه مجلسی در بحارالانوار فقط جمعآوری روايات بوده است، نه اينكه تمام روايات آن از نظر حديث صحيح و قابل دفاع باشد. بنابراين كسانی كه با بحارالانوار مرحوم مجلسی انس دارند، بايد به اين نكته توجه داشته باشند كه در ابتدا بايد حديثشناس باشند و اجازه نقل حديث از يك محدث عالیقدر را داشته باشند و بعد به اين كتب مراجعه كنند.
ترجمه بحارالانوار به زبان فارسی اشتباه است
مولف قرآن و نهجالبلاغه افزود: همچنين ترجمه كردن بحارالانوار به زبان فارسی در واقع يكی از اشتباهات است؛ چون بعضی از روايات آن خصوصا رواياتی كه در خصوص امامشناسی در اين كتاب وجود دارد، انسان را به اين نتيجه میرساند كه اين كتاب بايد فقط در دسترس متخصصين فن قرار بگيرد؛ زيرا يكی از مباحثی كه در علوم بلاغی مطرح میشود، همين مبحث مخاطبشناسی است؛ يعنی انسان مقتضا و حال را درنظر بگيرد و وقتی كه میخواهد حديثی را بخواند، طبقات مردم را در نظر بگيرد كه برای چه طبقهای حديث میخواند.
وی افزود: ائمه معصومين(ع) در پاسخ دادن به مسائل، مخاطب خود را میشناختند و در خور فهم و طبقه آن فرد به مسائل پاسخ میدادند و بنابراين به مرحوم علامه مجلسی خرده نگيرند كه چرا ايشان برخی از احاديث ضعيف را نيز در كتاب خود جای داده است، درحالیكه قصد ايشان در اين كتاب جمع آوری احاديث بوده و زحمت گزينش و انتخاب را به خوانندگان و علما واگذار كرده كه خود آنها بروند و با بررسی روايات، روايت مورد نظر خود را نقل كنند.
اين پژوهشگر علوم اسلامی گفت: به هرحال مرحوم علامه مجلسی حق بزرگی بر همه علمای شيعه بلكه علمای اسلام دارند. ايشان در آن زمانی كه امكانات زيادی در دسترس نبود و اكثر كتب بهصورت خطی و دور از دسترس بود، اقدام به جمع اين روايات كرد كه در حال حاضر اين كتاب 110 جلدی را از احاديث اهلبيت(ع) در تمام شئون از جمله عبادی، اخلاقی و تاريخی با ذكر منبع آن در اختيار خود داريم.
ارفع در پايان خاطرنشان كرد: اين عمل مرحوم مجلسی نشانگر اين است كه خداوند متعال يك بركتی را در عمر مرحوم علامه مجلسی قرار داده است كه يكی از مولفات ايشان كتاب ارزشمند بحارالانوار است و يكی از ويژگیهای مرحوم علامه مجلسی اين است كه ايشان كار اهلبيتی(ع) كرد؛ يعنی واقعا احيای حديث اهلبيت(ع) را به انجام رساند و اين عمل را در زمانی انجام داد كه توجه زيادی به روايات نمیشد و اقدام ايشان به احيای امر اهلبيت(ع)، رنج علما و دانشمندان را در دستيابی به منابع حديثی كمتر كرد.
