كرسیهای آزادانديشی؛ بهترين گزينه در ايجاد گفتمان دينی
كرسیهای آزادانديشی يكی از راهكارهايی بهشمار میرود كه در بحث ايجاد گفتمان دينی مطرح است؛ چراكه در شرايط كنونی، اذهان پرسشگر بهدنبال تأويلهای نو از مباحث دينی هستند.
 |
محمد اجلی، پژوهشگر علوم قرآنی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه زنجان، گفت: كرسیهای آزادانديشی يكی از راهكارهايی بهشمار میرود كه در بحث ايجاد گفتمان دينی مطرح است؛ چراكه در شرايط كنونی، اذهان پرسشگر بهدنبال تأويلهای نو از مباحث دينی هستند و با توجه به گسترش رسانهها و وسعت اطلاعات، نوع آموزشها بايد متناسب با شرايط و زمان باشد.
وی با اشاره به اينكه بسياری از كتب دينی دارای تفاسير كامل بوده و نگاه همهجانبه به موضوعات گوناگون دينی داشتهاند، امروزی كردن اين مفاهيم را ضروری ذكر كرد و ادامه داد: كتب تفسير قديمی، تأويلهای گوناگون از مباحث ضروری دين را در خود جای دادهاند اما پژوهشگران بايد آنها را متناسب با فهم امروزی به نگارش درآورند؛ همچنين در تفاسير شيعه تمام پرسشهای وارده بر قرآن وجود دارد و بايد اين تفاسير امروزی شود.
اين پژوهشگر علوم قرآنی فرهنگ خودسانسوری را يكی عوامل مؤثر در خوانده نشدن متون دينی دانست و ابراز كرد: متأسفانه خودسانسوری در جامعه ما بهصورت فرهنگ درآمده است و اين امر متوجه سانسور دولتی نيست بلكه به خود مردم برمیگردد؛ چراكه مردم خود را برای پژوهشهای همهجانبه در علوم دينی و مباحث مربوط به آن تربيت نكردهاند و اين امر تنها شامل حال افراد جامعه نيست بلكه دامنگير برخی اساتيد حوزههای علميه نيز شده است.
اجلی ناتوانی برخی از اساتيد در پاسخگويی به پرسشهای دينی را يكی از دلايلی ذكر كرد كه سبب خودسانسوری برخی اساتيد شده است و عنوان كرد: عدم توانايی علمی و دينی برخی اساتيد حوزوی سبب شده است كه به اين خودسانسوری دامن زده شود؛ چراكه برای سر باز زدن از پاسخگويی به پرسشهايی كه در توانايیهای دانش آنها نيست، ترجيح میدهند از بروز اين پرسشها جلوگيری كنند.
وجود تأویلهای شاخص در حوزه آموزش قرآن
وی به تأويلهايی كه در سطح حوزه و دانشگاه در مورد علوم دينی و مباحث قرآنی صورت میگيرد اشاره و اضافه كرد: در حال حاضر در حوزه قرآن و در بحث آموزش آن، تأويلهای شاخصی داريم؛ چراكه آنچه به دانشگاهيان آموزش داده و تفسير میشود، متفاوت از آنچه كه در حوزه تدريس میشود، است به طوریكه ممكن است از يك مبحث يكسان 2 برداشت متفاوت ارائه شود.
اجلی كمبود استقبال از كتب دينی میان جوانان را به نوع گفتمان اين كتابها نسبت داد و تصريح كرد: اگر میخواهيم كتب دينی با مضامين قرآن و اسلام میان پرفروشترين كتابها قرار گيرد، بايد نوع گفتمان اين كتابها را تغيير دهيم و امری و دستوری بودن گزارههای كتاب را به شفافسازی تبديل كنيم و اين مباحث را بهسوی استدلال پيش ببريم.
وی در پايان لزوم حركت زيربنايی در مباحث دينی را متذكر شد و تأكيد كرد: بايد كرسیهای آزادانديشی را بهصورت پايهای در حوزهها بسط و گسترش دهيم و انديشمندان بزرگ مطالب زيربنايی را طرح كرده و برای آيندگان و جوانان آثار مفيدی را به جا بگذارند.
