پيشنهاد بازنويسی كتاب ادبيات پاكستان

موسی‌ بيدج، مسئول دفتر ترجمه حوزه هنری

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، نشست دبير كل مؤسسه فرهنگی اكو، به همراه جمعی از شاعران و اديبان كشورهای عضو اكو، پيش از ظهر، شنبه، 9 شهريورماه با حضور محسن مؤمنی‌شريف، عليرضا قزوه و محمدحسين جعفريان در رابطه با فعاليت‌های فرهنگی ميان كشورهای عضو اكو برگزار شد.

موسی‌ بيدج، مسئول دفتر ترجمه حوزه هنری با ارائه پيشنهادی مبنی بر ترجمه يك كتاب قطور مربوط به ادبيات پاكستان گفت: سال‌ها پيش از ادبيات پاكستان كتابی به دستم رسيد. كتابی قطور كه حدودا 500 صفحه داشت. كه آن را آكادمی علوم پاكستان منتشر كرده بود و حاوی 20 قصه و شعرهايی از شاعران بود، از آنجا كه از ادبيات اين همسايه چيزی نمی‌دانيم و تنها اشتراكمان علامه اقبال لاهوری است، اما از طريق زبان عربی با فيض‌احمد فيضی و برخی شاعران آشنا شدم.

وی با بيان اينكه ادبيات غرب را بيشتر از ادبيات شرق می‌شناسيم ادامه داد: پيشنهادم اين است اين كتاب بسيار خوب است، اما اين اثر مشكل ترجمه دارد. پيشنهاد می‌كنم اين كتاب را يك نويسنده ايرانی بازنويسی كند. چرا كه منبع خوبی برای ادبيات امروز پاكستان در ايران خواهد بود.

آثار باید به زبان معاصر ترجمه شود

افتخارحسين عارف، دبيركل مؤسسه فرهنگی اكو در پاسخ به اين انتقاد بيان كرد: زمانی كه رئيس آكادمی زبان پاكستان بودم، بنده اين كتاب را منتشر كردم. مشكل ادبيات معاصر ايران اين است كه اگرچه فارسی است اما متفاوت از افغانستان و تاجيكستان است. در شيراز هم عنوان كردم ترجمه‌های بازار به سبك و سياق آكادمی قرن 18 است. اما آنچه لازم است اين كه آثار بايد به زبان معاصر ترجمه شود.

وی ادامه داد: دانستن زبان اصطلاحی خيلی مهم است و اگر ترجمه راحت بود ترجمه‌های متعدد از قرآن را شاهد نبوديم و امام علی(ع) در اين زمينه فرمودند: بايد در هر زمان و هرعصری از روزگار ترجمه جديدی از قرآن انجام شود، چرا كه به آن نياز داريم. اما حوزه هنری بايد جوانانی را تربيت كند كه زبان روز را بدانند و آثار به زبان روز ترجمه شود.

عارف به مشكلات ترجمه آثار ادبی در پاكستان اشاره كرد و افزود: مشكل ما اين است كه در اين سال‌ها افرادی را نداشتيم كه با فرهنگ يكی از كشورهای مبدأ و مقصد آشنا باشد و برخی از ترجمه‌ها به دور از آشنايی مترجم با اصطلاحات زبان مقصد انجام می‌شود. اين مشكل تنها محدود به ترجمه آثار ادبی معاصر نيست، حتی ترجمه‌هايی كه از حافظ در دست داريم مربوط به قرن 18 می‌شود.

وی در ادامه گفت: در ترجمه مسئله اصلی اين است كه مترجم با زبان مبدأ و مقصد آشنايی داشته باشد و از سوی ديگر برای متن ادبی، مترجم بايد اديب باشد.

پیشنهاد برگزاری شب شعر اقبال لاهوری در 15 نوامبر

محمدحسين جعفريان، مدير دفتر ادبيات فارسی زبانان حوزه هنری در اين نشست بيان كرد: در چند روز اخير حوزه هنری با همكاری مؤسسه فرهنگی اكو شب شعری را برگزار كرد كه نويد دلچسبی برای شاعران و اهالی ادب اين كشورها بود. خوشحاليم كه در حال حاضر فردی به عنوان رئيس مؤسسه فرهنگی اكو در اين نشست حضور دارد كه كاربلد است و اين موضوع ابتدا ما را اميدوار می‌كند و از طرف ديگر انتظارات ما را بالا می‌برد.

وی افزود: حوزه هنری بيش از سه دهه است كه در حوزه ادبيات كشورهای فارسی زبان فعاليت می‌كند و می‌تواند تجربيات و توانمندی‌های خود را در اختيار اين مؤسسه قرار دهد، چرا كه برنامه‌های فراوانی هم برگزار كرده و بايد برای بيشتر شدن تعاملات فرهنگی ميان اين كشورها چاره‌انديشی شود.

مدير دفتر ادبيات فارسی زبانان حوزه هنری با ارائه چند پيشنهاد بيان كرد: چند پيشنهاد دارم، كه يكی از آن‌ها برگزاری شب‌های فرهنگی با فاصله‌ای معين ميان كشورهاست كه طی سال‌های اخير كتاب‌های متعددی از كشورهای فارسی زبان در حوزه هنری ترجمه و چاپ شده است كه می‌تواند در اين شب‌ها رونمايی شود.

وی در ادامه گفت: علاوه بر اين به طور خاص اميدوارم كه با همكاری مؤسسه اكو شب‌هايی را برای اديبان از جمله اقبال لاهوری در 15 نوامبر كه سالروز تولد اقبال است را برگزار كنيم و از هم اكنون سه ماه ديگر فرصت كافی برای برنامه‌ريزی وجود دارد. علاوه بر اين می‌توانيم شب شعر ميرسيدعلی همدانی را نيز برگزار كنيم كه شخصيتی فراملی است.

تمرکز بر فرهنگ مشترک و رسیدن به صلح و ثبات

در ادامه اين مراسم قافله‌باشی با تأكيد بر استمرار شب‌های شعر اظهار كرد: متأسفانه كاركرد اكو در سطح كشورهای منطقه شناخته شده نيست. پيمان اكو با محوريت توسعه فعاليت‌های اقتصادی 20 سال پيش ميان كشورهای عضو بسته شده است اما دو سال پس از آن اعضای اين پيمان متوجه ضرورت و اولويت فعاليت‌های فرهنگی و اقتصادی شدند.

وی افزود: با توجه به همين امر مؤسسه فرهنگی اكو راه‌اندازی شد و راه‌اندازی اين مركز نتيجه‌ای جز سرمايه مشترك ميان ملت‌های منطقه نيست. اگر می‌خواهيم در سطح منطقه به صلح، ثبات و امنيت برسيم بايد بر فرهنگ مشترك كه اصلی‌ترين سرمايه ماست تمركز كنيم.