تحول در علوم انسانی با برگزاری همايش ميسر نمیشود
تنها راه تحول مطلوب در علوم انسانی فعال كردن مراكز تحقيقاتی و خصوصاً درگير كردن متفكران و متخصصان است و با برگزاری همايشها در اين زمينه نمیتوان به اين تحول رسيد؛ بايد محققان و متخصصان را به كار گرفت كه با اختصاص تمام وقت خود به توليد آثار علمی مناسب بپردازند.
حجتالاسلام و المسلمين عليرضا قائمینيا، عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، به بيان نكاتی در باب روند اسلامیسازی علوم انسانی پرداخت و با بيان اين مطلب كه به نظر میرسد مسئله تحول علوم انسانی آن گونه كه انتظار میرود دنبال نمیشود، عنوان كرد: در اين زمينه هنوز اراده و اجماعی صورت نگرفته است كه ببينيم كه محققان و متخصصان هم به دنبال اين قضيه هستند.
تحول در علوم انسانی در نهایت وابسته به تلاش محققان و متفکران است
قائمینيا بيان كرد: گرچه زياد بر ضرورت اين تحول تأكيد میشود و خيلی از مراكز برنامههايی دارند و راجع به اهميت اين تغيير و تحول بحث میكنند و نكاتی را يادآوری میكنند، اما اينها بيشتر جنبههای تبليغی و وجه اظهار نياز و روشن كردن وجدان جمعی را دارد و كار علمی عميق محسوب نمیشود و آن چيزی كه میتواند زمينهساز تغيير و تحول در علوم انسانی شود تنها پشتكار و همتی است كه در مراكز تحقيقاتی صورت میگيرد و در نهايت، اين امر كاملاً وابسته به تلاشی است كه متفكران و محققان انجام میدهند.
| قائمینيا: |
| اگر انتظار داشته باشيد كه بيرون از مراكز علمی و پژوهشی كاری انجام شود و سالها هم اين جريان ادامه پيدا كند، كار چندان تخصصی نخواهد بود و تحول مطلوب در علوم انسانی صورت نخواهد گرفت. بايد آن مراكز را از طريق سياستگذاری و تعيين بودجه و مسائل ديگر فعال كنيد |
عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی افزود: البته نياز به يك سری سياستگذاریها هم هست و برای مثال بايد پروژههای پژوهشی در مراكز مختلف فعال شوند؛ هر چند تا آنجايی كه ما اطلاع داريم پروژههايی هم كه در اين مراكز انجام میشوند چندان پروژههای عميق و مشكلگشايی نيستند. اما با اين وجود تنها راه مسئله، در يك سطح، فعال كردن مراكز تحقيقاتی و خصوصاً درگير كردن متفكران و متخصصان است.
قائمینيا با بيان اين كه تحول با برگزاری همايش و اعلام فراخوان و ... انجام شدنی نيست، اظهار كرد: اساساً اينها راه تغيير و تحول در علوم انسانی نيست. تنها راه آن اين است كه مراكز مورد نظر محققانی را كه در اين زمينه كار میكنند شناسايی كرده و با آنها قراردادهايی ببندند كه بقيه كارهای خود را تعطيل كنند و تمام وقت خود را به اين اختصاص بدهند كه روی مسائل علمی تخصصیای كه مد نظر قرار دارد كار كنند تا بتوانند آثار علمی مناسبی توليد كنند. تنها راه مسئله به اعتقاد بنده اين است و در اين راه بايد سياستگذاریهايی صورت بگيرد.
نيازمند كار علمی عميق هستيم
سردبير مجله «ذهن» در پاسخ به اين پرسش كه آيا برگزاری همايشها و فعاليتهای جاری نمیتواند به درگير كردن پژوهشگران منجر شود، بيان كرد: اين برنامهها يك سری برنامههای عمومی است كه آن را نفی نمیكنيم اما كار علمی محسوب نمیشود و نمیتوانيد با اين كارهايی كه صورت میگيرد به عنوان مثال در جامعهشناسیای كه در غرب بيش از 4، 5 قرن زمينه رشد و پيشرفت داشته است تغيير ايجاد كنيد.
قائمینيا با بيان اين كه ما نيازمند كار علمی عميق هستيم افزود: با سرعت سرسامآوری كه علوم انسانی در غرب در حال پيشرفت هستند شما نمیتوانيد به يك باره بنيانهای آن را زير و رو كنيد و به جای آنها چيز ديگری بياوريد؛ بلكه بايد كاری كرد كه از قافله عقب نمانيم و در عين حال تدريجاً مباحث دينی را در ساختار و در محتوای اين علوم در نظر بگيريم.
اگر وزیر علوم دغدغه تحول نداشته باشد سیاستها به نفع این جریان نخواهد بود
عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی تصريح كرد: از سوی ديگر هم البته اگر به عنوان مثال از شورای عالی انقلاب فرهنگی گرفته تا وزير علوم و آن كه مشخصاً مد نظر ماست يعنی وزير علوم، دغدغه تحول در علوم انسانی را نداشته باشد شما نبايد هيچگاه انتظار داشته باشيد كه سياستهايی كه در وزارت علوم تصويب میشود به نفع اين جريان باشد.
وی افزود: بنابراين برای تغيير و تحول در علوم انسانی بايد بخشهای مختلف مراكز آموزشی، دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و مراكز تحقيقاتی، فعال و درگير اين ماجرا شوند و پروژههايی برای آنها تعريف و بودجههايی به آنها اختصاص داده شود؛ والا اگر انتظار داشته باشيد كه بيرون از اين مراكز علمی و پژوهشی كاری انجام شود و سالها هم اين جريان ادامه پيدا كند، كار چندان تخصصی نخواهد بود و تحول مطلوب در علوم انسانی صورت نخواهد گرفت. بايد آن مراكز را از طريق سياستگذاری و تعيين بودجه و مسائل ديگر فعال كنيد.
ادامه دارد ...
