رضا شکرانی، عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان در حاشیه همایش علمی ـ پژوهشی خانواده مطلوب در فرهنگ رضوی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) شعبه همدان، گفت: نقش ادعیه در جهتدهی افراد و جامعه به سبک زندگی مطلوب اسلامی باید تبیین شود و در این راستا نظام حاکم بر ادعیه برای ترسیم خطمشی سبک زندگی اسلامی کشف شود.
وی افزود: تحلیل کلام امام معصوم(ع) بیانگر مبانی و اصولی است که راهگشای جامعه اسلامی برای نیل به سبک زندگی اسلامی و در نهایت سعادت و کمال محسوب میشود. در کتاب صحیفه رضویه 104 دعای اصلی و 70 دعای فرعی وجود دارد که بر نقش و جایگاه امامان(ع) به عنوان ترسیمکننده اصول و مبانی سبک زندگی اسلامی تأکید دارند.
ائمه(ع) در ادعيه خود به مسائل خانواده و نقش تربيتی آن توجه ويژه نمودهاند
شکرانی با بیان اینکه بسیاری از دعاها در نگاه اول در خصوص شفا و طلب مغفرت است، اظهار کرد: با نگاهی دقیق میبینیم که، ائمه(ع) بهویژه امام رضا(ع) در ادعیه خود به صورت ویژه به مسائل خانواده و نقش تربیتی آن توجه کرده اند.
عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان تصریح کرد: جایگاه خانواده و کارکردهای آن نیز نقش بسزایی در ادعیه رضوی دارد، همچنین تجلیل و توصیف در ادعیه رضوی بیشتر رویکرد آموزشی دارد، به طور مثال بخش ششم از این ادعیه به طور ویژه به ازدواج، نحوه اجرای دعای عقد و فرزنددار شدن اشاره دارد.
وی به ویژگیهای ادعیه رضوی اشاره کرد و ادامه داد: در این ادعیه بر مروت و جوانمردی، عقلانیت، شایستگی اخلاقی، داشتن نیت صالح، فضیلت و برتری در امور اجتماعی تأکید شده است و کرامت خانوادگی، تمایل به تشکیل خانواده و زندگی مشترک، همچنین مقام والای والدین نزد خداوند جایگاه ویژهای دارد.
بسياری از دعاهای رضوی مستقيما به آيات قرآن اشاره دارد
شکرانی از اشاره مستقیم ادعیه رضوی به آیات قرآن خبر داد و گفت: در این ادعیه به طور مستقیم 300 و غیر مستقیم حدود 540 مرتبه به آیات قرآن کریم اشاره شده و بر نقش مادر برای پایهگذاری خانواده، تبعیت از دستوارت خداوند در تولد نسلها، محبت به والدین، مسئولیتپذیری نسبت به خانواده تأکید شده است.
شکرانی ابراز کرد: نخستین گام در اصلاح فرد در جامعه اقدام برای تشکیل خانواده و ازدواج است، همچنین اولویت در خدمترسانی به خانواده برآورده ساختن احتیاجات مادی اهل خانه است که تربیت و حفاظت همهجانبه از اعضای خانواده و ترویج فرهنگ دعا برای خانواده نیز ضروری است.
دانشیار دانشگاه اصفهان دعای توسل را دعای 23 صحیفه رضویه برشمرد و گفت: با سنجش فراوانی ادعیه رضویه مشخص شد 41.87 درصد از ادعیه در خصوص توسل به اهل بیت(ع)، 25 درصد درباره اطاعت از پروردگار، 20.8 درصد شکرگزاری و 12.5 درصد نیز توبه است. تبیین جایگاه و کارکردهای تربیتی خانواده مطلوب بر مبنای تحلیل محتوای ادعیه رضویه نشان میدهد روح غالب در ادعیه رضوی آموزشی و تربیتی است.