چارچوب بسيج، برگرفته از گفتمان ايثار و شهادت است

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، عليرضا مزيدی، عضو هيئت علمی دانشگاه آزاد علی‌آباد در اولين همايش بين‌المللی «ايثار و شهادت» كه در سالن همايش‌های علوم پزشكی تهران در حال برگزاری است، به بررسی مؤلفه‌های ايثار و شهادت در شعار انقلاب اسلامی پرداخت.

وی با اشاره به اينكه ايدئولوژی انقلاب اسلامی در فرآيند انقلاب، معمولاً به صورت شعارهای انقلاب مطرح می‌شود كه هسته‌ اصلی ايدئولوژی ارزش‌های اساسی انقلاب است، گفت: مطالعه‌ شعارهای انقلاب، يكی از منابع مهم شناخت آرمان‌های انقلاب است.

وی ادامه داد: انقلاب اسلامی ايران دارای شعارهای زيادی است كه حاوی ايدئولوژی انقلاب بوده و موضوع‌های مهمی از جمله چگونگی بسيج مردم و سرنگون كردن رژيم طاغوت، ارزش‌ها و اهداف انقلاب، ديدگاه مردم انقلابی نسبت به جامعه آرمانی و چگونگی تحقق آن را محقق می‌كند.

مزيدی اظهار كرد: يكی از مضامين مهمی كه در شعار انقلاب اسلامی وجود دارد، ارزش‌هايی همانند ايثار و شهادت است كه اغلب در مفاهيمی مختلفی چون شهادت، جهاد، فداكاری، جانبازی و از خود گذشتگی قرار گرفته است و كاركردهای مهمی را در فرآيند انقلاب اسلامی ايفا كرده است. از جمله اين كاركردها می‌توان به زمينه‌سازی بسيج فراگير توده‌ها و آماده كردن مردم جهت فداكاری و جانبازی برای انقلاب و اسلام اشاره كرد.

وی، بخش اصلی سخنان خود را با دو سؤال اينكه چه تعداد و تا چه نسبت شعارهای انقلاب اسلامی حاوی شعارهای مربوط به ايثار و شهادت است و ثانياً ارزش‌های شهادت و جهاد چگونه مطرح شده‌اند آغاز كرد و گفت: عموماً برای تغيير در نظام‌های سياسی نياز به يك بسيج فراگير است تا منابع مادی و معنوی لازم برای تغيير نظام حاكم فراهم شود؛ به طوری كه هر چه ضرورت بسيج فراگيرتر شود، ضرورت تكيه بر روی اين عوامل نيز افزو‌ن‌تر می‌شود.

وی ادامه داد: ما سعی كرده‌ايم با استفاده از روش‌های تحليل محتوا و با استفاده از واژگان مربوط به جهاد و شهادت، شعارهای حاوی مضمون‌های مربوط را از بين شعارهای انقلاب اسلامی استخراج كنيم، بر اين اساس 350 شعار از سه هزار و 575 شعار انقلاب اسلامی حاوی چنين مضمون‌هايی بوده‌اند.

مزيدی اظهار كرد: در چارچوب مفهومی اين بررسی نشان داده شده كه تأكيد بر اهميت باورها، ارزش‌ها و ايدئولوژی در مطالعه مربوط به شكل‌گيری بسيج مردمی روز به روز بيشتر شده است. به طوری كه اكنون تحليل‌گران پسامدرنيسم، قائل به چرخ فرهنگی در نظريه‌پردازی علوم اجتماعی و در جنبش‌های اجتماعی هستند. نظريه‌پردازان مدعی هستند كه مشاركت در جنبش اجتماعی مستلزم درك و فهم جنبش، اهداف و فرآيند در چارچوب فرهنگ جامعه و وجود يا شكل‌گيری هويت جمعی مشترك بر مردم است.

اين مدرس دانشگاه افزود: نه تنها فرهنگ اسلامی و شيعی در فرآيند بسيج انقلاب اسلامی نقش اساسی داشته، بلكه گفتمان ايثار و شهادت و اگر بهتر بگوييم گفتمان قيام امام حسين(ع)، كربلا و عاشورا، چارچوب فرهنگی فرآيند بسيج انقلاب اسلامی را تشكيل داده است.

وی در ادامه به نقش رهبری در ترسيم انقلاب اسلامی و ترويج الگوهای ايثار و شهادت در جامعه پرداخت و اظهار كرد: در دفاع مقدس، نه تنها همانندسازی نقش رهبری اتفاق می‌افتد، بلكه در كل قيام انقلاب اسلامی با تأسی از قيام امام حسين(ع) نيز اين موضوع مهمتر و اساسی‌تر است و فراتر از نظريه‌پردازی‌ها در جنبش‌های انقلابی است.

مزيدی ادامه داد: به طور كلی مضامين يافته شده در شعار‌های جهاد و شهادت، مطابقت بالايی با ايدئولوژی و ارزش‌های اسلامی دارد. چگونگی توزيع‌ها مضمون‌ها در مقوله‌ها و زيرمقوله‌های مربوط نشان می‌دهد كه مردم مسلمان ايران برای ايجاد يك نظام اسلامی و برقراری جامعه‌ای مبتنی بر ارزش‌های اسلامی، براساس باورهای شيعی و با همانندسازی انقلاب با قيام امام حسين(ع) حاضر بودند با شور و شوق پذيرای شهادت شوند تا جامعه اسلامی را برپا كنند و يا به فيض عظيم شهادت نائل شده و به زندگی سعادتمندانه ابدی در جوار حق مشرف شوند.