
حجتالاسلام والمسلمین حسن رضا رضایی، مدیر گروه علوم قرآن و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، با اشاره به آیه 11 سوره ضحی «وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّکَ فَحَدِّثْ؛ و از نعمت پروردگار خویش [با مردم] سخن گوى» گفت: خداوند تأکید میکند که از نعمتهای او برای مردم سخن گوییم و معلمان قرآن نیز نعمات خداوند هستند که برای تربیت قرآنی فرزندان ما تلاش میکنند؛ لذا مردم و مسئولان باید جایگاه آنان را درک کنند و نامگذاری روز معلم قرآن نیز در واقع به نوعی تحقق این آیه از قرآن است.
وی گفت: امروزه مشاهده میشود معلمان قرآن با پیروی از پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) و دانشمندان پرچم آموزش قرآن را به دوش گرفتهاند و فرزندان ما را تعلیم و تربیت میدهند؛ لذا اهمیت کار اینها ما فوق کارهاست.
لزوم توجه دولت و مردم به جایگاه معلمان قرآن
حجتالاسلام رضایی ادامه داد: اینها مفاهیم اصلی قرآن را به دیگران انتقال میدهند؛ لذا باید هم دولت، هم مردم و هم علما به این قشر از جامعه اهمیت داده و جایگاه آنان را برای مردم روشن کنند.
نویسنده کتاب «شگفتیهای پزشکی در قرآن» عنوان کرد: توجه به معیشت معلمان قرآن اصل است تا بتوانند این حرفه مقدس را ادامه دهند؛ لذا به نظر میرسد که همانطوری که در طول سال روز معلم داریم، یک روز معلم قرآن نیز داشته باشیم تا کرامت و جایگاه معلمان قرآن برای مردم معرفی شده و ارزش آنها به دیگران منتقل شود.
حق معلمان قرآن را ادا کنیم
وی با بیان اینکه متأسفانه هنوز در کشور ما جایگاه و ارزش معلمان قرآنی ما شناخته شده نیست، ابراز امیدواری کرد: انشاءالله بتوانیم حق این معلمان قرآن را به وسیله چنین اقداماتی ادا کنیم.
مدیر گروه علوم قرآن و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم در ادامه با تأکید بر اینکه قرآن کلام خداست و باید این کلام الهی را به مردم رسانده، تا هدایت شوند، گفت: خداوند با ابزارهای مختلفی مطالب خود را به مردم ارائه کرده است.
وی افزود: اولین معلم برای آموزش و انتقال گفتار الهی، خود خداوند است یعنی اگر در میان واژه معلم بررسی کنیم مشاهده خواهیم کرد که برترین معلم برای گفتار الهی خود خداوند است اما این خداوند برای اینکه پیام خود را منتقل کند از ابزارهای مختلفی استفاده کرد و نخستین ابزار او جذب نیرو بود یعنی نیروی ثانی اخذ کرد تا وسیله نیروی انسانی مطالب خود را به انسانها منتقل کند مانند پیامبران اولوالعزم و غیراولوالعزم.
حجتالاسلام رضایی ادامه داد: 124 هزار پیامبر از بدو خلقت بشر از آدم تا خاتم آمدند تا مطالب وحی در طی 6 هزار سال به مردم منتقل کنند؛ لذا پیامبران هم معلم بودند و هم مطالب وحیانی را به مردم منتقل میکردند.
مدیر گروه علوم قرآن و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم عنوان کرد: دومین ابزاری که خداوند استفاده کرد تا مطالب خود را به مردم برساند انزال کتب است و 5 کتاب آسمانی را برای مردم نازل کرد تا مردم بتوانند همیشه از این کتابها استفاده کنند یعنی خداوند از طریق نوشتار و بهصورت مکتوب مطالب خود را به مردم منتقل کرد.
بهترین معلمان وحی، مخلوقات الهی هستند
وی گفت: ابزار دیگری که خداوند استفاده کرده تا مطالب وحیانی و الهی را به مردم برساند، نشانهها و آیات آفاق و انفس است یعنی نشانههایی که در کهکشانها و یا در طبیعت بوده است جلوی چشم مردم نهاد تا مردم با استفاده از این نشانهها بتوانند راه هدایت بپیمایند.
حجتالاسلام رضایی با تأکید بر اینکه مخلوق الهی همین آفاق و انفس هستند که بالاترین معلم وحی برای مردم نیز هستند، گفت: بهترین معلمانی که با چشم حسی بتوانیم آنها را ملاحظه کنیم، مخلوق خداوند هستند.
نویسنده کتاب «قرآن و فرهنگ زمانه» با بیان اینکه کلام خداوند قول اوست، اما مخلوقات فعل خدا هستند لذا بهترین معلم برای مردم هستند، گفت: معلمان برخی اوقات با گفتار و برخی دیگر با فعل خود مطلب را به مردم میرسانند لذا نشانههای آفاق و انفس بهترین معلمانی هستند که فعل خدا را به مردم انتقال میدهند.
وی ابراز کرد: بعد از خداوند، پیامبر اکرم(ص) نخستین معلم قرآن بود و قرآن کریم و آخرین کتاب الهی که بعد از این کتاب، کتابی نخواهد آمد کتابی است که تحریف نمیپذیرد، عزیز، نفوذناپذیر و برای ابد نازل شده است.
پیامبر(ص)؛ بهترین معلم قرآن
حجتالاسلام رضایی پیامبر(ص) را بهترین معلم قرآن دانست و گفت: پیامبر(ص) به چند صورت توانست قرآن را انتقال دهد؛ صورت اول اینکه قرآن را بهصورت تدریجی برای مردم قرائت کرد یعنی بهصورت دفعی این کار را انجام نداد که این خود الگویی برای معلمان قرآن است.
وی ادامه داد: دیگر اینکه پیامبر(ص) توجه به حفظ و حفاظ داشت و سعی میکرد در تعلیم قرآن به مردم، آنان این آیات الهی را حفظ کنند و به حفاظ نیز احترام گذارند و سوم اینکه توجه به ضبط و ثبت آیات الهی داشت برای مثال هر آیهای که بر ایشان نازل میشود علاوه بر آموزش، آن را ثبت و ضبط و مکتوب میکردند و به مکتوبات اهمیت میدادند.
مدیر گروه علوم قرآن و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم تأکید کرد: معلمان قرآن نیز باید این الگو را از پیامبر(ص) فراگیرند که زمانی که مطالب را به دیگران انتقال میدهند، ثبت و ضبط شود.
احادیث اهل بیت(ع) جهت آموزش و فهم قرآن است
حجتالاسلام رضایی بیان کرد: بعد از پیامبر(ص)، اهل بیت(ع) معلمان قرآن بودند و هزاران احادیثی که از آنان به دست ما رسیده است برای آموزش و فهم قرآن است و از مسائل اخلاقی تا اعتقادی تمامی اینها برگرفته از آیات قرآن است و اینان معلمان واقعی بودند که به آموزش و تفسیر قرآن اهمیت فراوانی میدادند.
این فعال قرآنی با طرح این سؤال که چرا پیامبر(ص) و ائمه اطهار بهصورت تدریجی برای مردم قرآن را قرائت میکردند، گفت: این امر موجب میشد که یادگیری و حفظ مردم افزایش یابد و مردم عاشق و حافظ قرآن شوند ضمن اینکه فهم مخاطب را از آیات قرآن افزایش میدادند و تدریجی قرائت کردن سبب افزایش ایمان مردم میشود و مردم بدان رغبت پیدا میکردند.
قرآن عامل تغییر فرهنگ مردم است
وی با تأکید بر اینکه همچنین این امر جهت آمادهسازی مردم برای تغییر فرهنگها بوده است، گفت: پیامبر(ص) آیات قرآن را تدریجی قرائت میکرد تا فکرهای مردم را تغییر دهد و فرهنگ باطل را از بین برد.
مدیر گروه علوم قرآن و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم گفت: در طول قرنهای متمادی نیز بعد از پیامبر(ص) و ائمه اطهار، دانشمندان اسلامی به تأسی از آنان معلمان قرآن بودند.
حجتالاسلام رضایی افزود: زمانی که در کشورهای اروپایی حرف از علم و دانش و پرورش عالم نبود هزاران سال پیش در کشورهای اسلامی و در روستاهای دور افتاده به علوم و خواندن و نوشتن اهمیت میدادند لذا مشاهده میکنیم که تمام مردم به سمت قرائت و آموختن قرآن حرکت میکنند.
وی با یادآوری اینکه نخستین سوره و نخستین کلمهای که نازل شد، علق و «اقْرَأْ» بود، گفت: این نشاندهنده اهمیت قرآن به خواندن علوم است؛ لذا دانشمندان به این مقوله به تأسی از پیامبر(ص) اهمیت میدادند.