قرآن، بهترین راه تفقه در دین است

حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالرسول هادیان‌فر، مدرس حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از فارس، به فرا رسیدن ایام ماه رجب اشاره کرد و گفت:‌ ماه رجب ماهی فرخنده و پر از ایام عید است.

وی افزود: در مکتب تشیع اگر دو ماه محرم و صفر، ماه سوگواری و عزا هستند و از سوی دیگر ماه رجب و شعبان، ماه‌های جشن و سرور هستند.

حجت‌الاسلام هادیان‌فر به حدیثی از امام باقر(ع) اشاره کرد و گفت: آنچه که همه انسان‌ها در هر مکتب و مرامی به‌دنبال آن هستند این است که همه خوبی‌ها را برای خود جمع و همه بدی‌ها را رفع کنند اما در میان مصداق آنچه خوب است و آنچه شر است گاهی اختلاف پیش می‌آید.

این مدرس حوزه و دانشگاه ادامه داد: وقتی چنین چیزی رخ دهد انسان به کمال می‌رسد و در واقع کمال انسانیت این است که جذب خوبی‌ها و رفع بدی‌ها را داشته باشد.

تفقه در دین، صبر و تقدیر معیشت؛ عوامل دستیابی به کمال

وی اظهار کرد: در مکتب امام باقر(ع) این را فرا می‌گیریم که  اگر می‌خواهیم این کمالات را کسب کنیم در سه چیز خلاصه می‌شود؛ نخست اندیشه در دین یعنی دین را بفهمیم؛ تفقه هر نوع فهمیدن را بیان نمی‌کند مگر فهمی که با ژرف‌اندیشی همراه باشد و تفقه در دین تنها به معنای آن نیست که بخواهیم آیه‌ای از آیات الهی را ترجمه و یا حفظ کنیم و گمان کنیم که مطالب را فهمیده‌ایم بلکه تفقه در دین یعنی اندیشیدن در آنچه که دین بیان کرده است و آن را در زندگی خود به کار بریم.

حجت‌الاسلام هادیان‌فر ابراز کرد: دین به ما انسان‌ها آنقدر اعتماد دارد که این انسان به‌واسطه تعقل می‌تواند نه فقط خوب و بد را تشخیص دهد که زیبایی‌ها را بشناسد و البته صرف شناخت کافی نیست بلکه آن را در زندگی پیاده کردن نیز شرط است.

این معلم اخلاق با بیان اینکه تفقه در دین یعنی اینکه فقط به سراغ ظاهر و پوسته دین نرویم و باید به محتوا و هسته‌ اصلی آن رسید، گفت: این امر حاصل نمی‌شود مگر به‌وسیله معرفت.

وی بیان کرد: در فعالیت‌های فرهنگی تفقه در دین اقتضا می‌کند که آب را به ریشه‌ها برسانیم تا هم طراوت و تازگی پیدا کنند و هم محصول دهند زیرا خداوند دین را همانند درخت پاکی مثال می‌زند که در زمین ریشه دوانیده و دارای رشد است و محصول می‌دهد.

حجت‌الاسلام هادیان‌فر ادامه داد: در کار فرهنگی باید توجه کنیم که اگر فقط به سراغ پوسته و ظواهر رفتیم شروع خوبی است و طراوت و تازگی دارد اما ریشه ندارد و اینجاست که اقتضا می‌کند زمینه مطالعه، تحقیق، اندیشیدن در علوم قرآن را پیاده کنیم.

این پژوهشگر دینی با بیان اینکه ارزش اندیشیدن از 70 سال عبادت برتر است،‌ گفت: عبادت اگر ریشه نداشته باشد با کمترین لغزشی از بین می‌رود و اگر بخواهیم کسانی را تربیت کنیم که «إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا فَلَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ؛ محققا کسانى که گفتند پروردگار ما خداست‏سپس ایستادگى کردند بیمى بر آنان نیست و غمگین نخواهند شد»، (آیه 13/ سوره احقاف)، این استقامت لازم است که ریشه داونیده باشد و برای آن تفقه در دین لازم است.

وی بهترین راه فهم دین را قرآن دانست و گفت: آیه 6 سوره توبه «وَإِنْ أَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِکِینَ اسْتَجَارَکَ فَأَجِرْهُ حَتَّى یَسْمَعَ کَلاَمَ اللّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لاَّ یَعْلَمُونَ؛ و اگر یکى از مشرکان از تو پناه خواست پناهش ده تا کلام خدا را بشنود سپس او را به مکان امنش برسان چرا که آنان قومى نادانند» این آیه درباره کسانی که است که مشکل علمی دارند و آنچه که در این آیه در مورد بهترین راه برای دین بیان می‌کند، شنیدن کلام خدا که زیباترین سخن را دارد.

حجت‌الاسلام هادیان‌فر دومین راه رسیدن به کمال را صبر دانست و گفت: این چنین نیست که خداوند برای ما همه چیز را آماده و مهیا کند بکه زمینه‌ها را فراهم کرده است و باید برای آن‌ها تلاش کرد و نظام هستی این‌گونه نیست که انسان بنشیند و بقیه کارها را انجام دهند و باید با سختی‌ها انسان تلاش کند.

این مشاور اخلاقی و دینی حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع) ابراز کرد: سومین عامل رسیدن به کمال تقدیر در معیشت است یعنی تمام کارها و فعالیت‌های روزانه از روی حساب و کتاب و با برنامه‌ریزی صورت گیرد و تدبیر در امور، لازمه رسیدن به کمال است.