حقوق بشر غرب جهانشمول نیست
گروه اندیشه: مسعود شجره مشکل اصلی حقوق بشر غربی را عدم پرداختن به مسئله وظایف افراد نسبت به هم دانست و تأکید کرد: این حقوق بشر جهانشمول نیست و نمیتواند همه نیازهای انسان را برآورده کند.
مسعود شجره، رئیس کمیسیون حقوق بشر اسلامی لندن در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، در رابطه با حقوق بشر سازمان ملل گفت: وقتی حقوق بشر سازمان ملل بعد از جنگ جهانی دوم ارائه شد و بهعنوان یک نهاد بینالمللی جا افتاد، اشکالش این بود که وقتی چیزی بینالمللی میشود باید تمام دنیا در تأسیس و برنامهریزیاش دست داشته باشند ولی در این خصوص اینگونه نبود.
وی افزود: در رابطه با تنظیم حقوق بشر، یک عده از غربیها و شرقیها از جمله روسیه و... جمع شدند و دولتها این برنامهریزی را کردند و در همین راستا این پایگاه حقوق بشر را راه انداختند و بیان کردند که این، یک اصل بینالمللی است.
رئیس کمیسیون حقوق بشر اسلامی لندن یادآور شد: اشکالاتش از نظر گروههای دیگر از جمله کشورهای آفریقایی، فقیر، حقوق خاص زنان، گروههای دیگر و ... این بود که آنها هم مسائلی دارند که باید در این متن گنجانده شود؛ متأسفانه این متن ناقص به یک دین الهی برای غربیها تبدیل شده و کسی که انتقادی از آن کند، گویی مرتد شده است.
حقوق بشر باید مورد قبول و موافقت همه مردم باشد
وی گفت: وقتی که یک اصولنامه تنظیم میشود و قرار است رفتار و خط حق و باطل همه جهانیان شود، باید با هماهنگی همه ادیان، کشورها و گروههای مختلف باشد؛ در واقع حقوق بشر، باید مورد قبول و موافقت همه مردم باشد نه با طرز تفکر یک گروه خاص؛ به این ترتیب قطعاً این ابزار حقوقی به ابزار ضد حق تبدیل میشود.
شجره بیان کرد: مسئله بعدی این است که به نظر من که سالهای زیادی در زمینه حقوق بشر و حقوق بشر اسلامی در لندن (17 سال) فعالیت دارم، نمیشود گفت که ما میتوانیم دو نوع حقوق بشر داشته باشیم؛ یکی برای اسلام و یکی برای جهان؛ قطعاً حقوق یکی است و دومی ندارد.
وی افزود: توضیح این سخن آن است که حقوق برگرفته از یک اصول است که در همه جا صدق میکند؛ در واقع نمیتوان گفت که در تهران، حقوق یک معنی دارد و در شهرستان و کشورهای دیگر، معنی دیگر. پس وقتی که حقوق بشر و حقوق انسان ثابت است باید روشی اتخاذ شود تا همه جا این الگوی حقوقی را با جان و دل بپذیرند.
این فعال حقوق بشر اسلامی بیان کرد: معتقد هستیم که بهترین الگوی حقوق را اسلام ارائه کرده است و باید برای ارائه این الگوی جهانی نیز تلاش کنیم؛ متأسفانه هنوز نتوانستهایم این پایگاه را پایهگذاری کنیم و مروج این الگو باشیم.
وی گفت: وقتی که این حقوق هنوز با اجماع سراسری مسلمانان از متن کتاب، سنت و روایات تنظیم نشده است نمیتوانیم انتظار داشته باشیم که جهانیان نیز به این حقوق آگاهی پیدا کنند؛ یک سند حقوق بشر اسلامی در قاهره به امضا رسید ولی آن سند در راستای این سند حقوق بشر فعلی بود.
شجره بیان کرد: در حقوق بشر اسلامی موارد بسیار زیادی در نظر گرفته شده است که این حقوق صرفاً به رابطه انسان با انسان ختم نمیشود؛ در حقوق بشر اسلامی حقوق خداوند، حق نفس، حقوق والدین، حقوق متقابل، حقوق حیوان و... بیان شده که از این حیث کاملتر از این متن موجود حقوق بشری است.
وی گفت: حقوق بشر سازمان ملل بیشتر به حقوق شخصی پرداخته است و کاری به سایر جوانب حقوقی ندارد؛ در این متن حقوق بشری از حق صحبت میشود ولی سخنی از وظایف به میان نمیآید؛ اگر همه از حق بگویند و سخنی از وظایف نباشد، دنیا جای سختی برای زندگی انسان خواهد بود.
