گسترش ریا به خاطر فاصله گرفتن از امام(ره) است/ تقدم اخلاق در سلوک امام راحل

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، نشست صمیمی اصحاب فرهنگ با موضوع بازشناسی اندیشه فرهنگی حضرت امام خمینی‌(ره) و رونمایی از دو جلد کتاب «خاندان امام خمینی به روایت اسناد» و «خاندان امام خمینی» با حضور حجت‌الاسلام و المسلمین سیدحسن خمینی و اهالی فرهنگ در سالن همایش‌های کتابخانه ملی برگزار شد.
صالحی امیری، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی در این مراسم گفت: آنچه باعث خوشحالی و مسرت همه ماست، این است که برای نسل برآمده از انقلاب بعد از گذشت دو دهه هنوز یاد آن عزیز سفر کرده مایه عزت و شرف است و ما خداوند را شاکریم که هم‌عصر این بزرگ تاریخ هستیم و در فضایی تنفس می‌کنیم که مدیون آن بزرگوار هستیم.

انسجام‌ و هویت‌بخشی فرهنگ
وی افزود: از مجموعه مطالعاتم معتقد هستم فرهنگ چهار کارکرد اصلی دارد؛ یکی انسجام‌بخشی به معنی حرکت هماهنگ در راستای اهداف معین و مشخص است که برخی به انسجام مکانیکی معتقد هستند که اجباری بوده و ناشی از زور است و انسجام ارگانیکی نیز ناشی از باورها و اعتقادات است. انسجام فرهنگی پس از انقلاب اسلامی ارگانیک است که مبتنی بر اندیشه‌های امام خمینی، اخلاق، کرامت و رضایت است و جامعه ایران براساس باورها و ریشه‌های که از امام به یادگار مانده، منسجم است.
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ادامه داد: کارکرد دیگر فرهنگ هویت‌بخشی است ما هویت دینی، هویت ملی، ایرانی و اسلامی خود را مدیون امام هستیم چرا که قبل از انقلاب هویت ایرانی و اسلامی مخدوش شده و هویت غربی جایگزین آن شده بود. همچنین کارکرد دیگر فرهنگ سازگاری است؛ یعنی همه نحله‌های فکری و اندیشه‌ها در کنار هم و با زندگی مسالمت‌آمیز تعامل خواهند داشت تا همه حول یک مدار حرکت کنند و این سازگاری را مدیون امام راحل هستیم.
صالحی امیری در ادامه گفت: تنها راه نجات کشور تلاش برای باز کردن فضای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی است تا همگان امکان زیست داشته باشند و اعم از مسلمان و غیرمسلمان و شیعه و سنی زیر چتر امام خمینی زیست سازگار داشته باشند.

هنر امام(ره) زیست اخلاقی بود
رئیس سازمان اسناد کتابخانه ملی با بیان اینکه امام(ره) فرهنگساز و شخصیت‌ساز بود، بیان کرد: ما هنوز با شناخت واقعی اندیشه‌های فرهنگی امام فاصله داریم و در این اندیشه حضور فرهنگ محسوس است و تقدم اخلاق در آن برجسته بود. همچنین تأکید بر ساخت انسان فرهنگی در اندیشه امام واضح بود و بر حضور نخبگان فرهنگی در تمام عرصه‌ها تأکید شده است.
وی با بیان اینکه فرهنگ یک جامعه براساس هویت آن شکل می‌گیرد، تصریح کرد: ما نیازمند بازاندیشی و بازخوانی اندیشه‌های فرهنگی امام(ره) هستیم و اگر امروز باورها و مشارکت‌های عمومی کمرنگ و تظاهر و ریا در جامعه پررنگتر می‌شود، ناشی از فاصله گرفتن از اندیشه‌های امام است. در جامعه امروز انسانها با یکدیگر بیگانه، نامهربان، بی‌احساس و کم عاطفه شده‌اند و روابط بین افراد براساس منفعت تعریف می‌شود و آسیب‌های موجود در جامعه نشان از افول اخلاق در آن است؛ از این رو سیره و اخلاق امام خمینی(ره) اسوه مهم مردم ایران است و هنر امام زیست اخلاقی بود.

دو تلقی اشتباه از امام(ره)
رجبی دوانی رئیس کتابخانه مجلس شورای اسلامی، درباره امام خمینی(ره) گفت: در مورد امام(ره) دو تفسیر وجود داشت که بهتر است بگویم دو برداشت، و هر دو نیز اشتباه بوده است و منجر به بروز مشکلاتی شد؛ یکی برداشت قرون وسطایی بود که تصور می‌کردند که امام(ره) با انقلاب اسلامی می‌خواهد به قرون گذشته بازگشته و مذاهب جدید باید از بین برود. این گروه دو عده بودند که یک عده به این دلیل با انقلاب اسلامی مخالفت کردند و گروه دیگر تصور کردند انقلاب امام خمینی(ره) با دیدی مبتنی بر مدرنیته است. از این رو زمانی که دیدند هویت انقلاب اسلامی با روح مدرنیته تعارض پیدا می‌کند، مخالفت کردند.
وی افزود: آنچه مغفول مانده این است که انقلاب امام خمینی(ره) به دیروز و امروز تعلق نداشته بلکه به فردا و پس‌فردا تعلق داشت و نگاهش به این افق بود و از سوی دیگر با امروز و دیروز بیگانه نیست.
رجبی دوانی ادامه داد: امام خمینی(ره) را باید با یک دید آینده‌نگر و افق فرانگر درک و معنا کنیم. وقتی امام خمینی(ره) با زبانی سخن می‌گوید که قابل برگشت به آیات قرآن است و به سهولت قابل تطبیق با آیات وحی است و این امر ناشی از همین موضوع است که سخنان امام(ره) فراتاریخی است.
رئیس کتابخانه مجلس شورای اسلامی در ادامه بیان کرد: امام خمینی(ره) در تفسیر سوره حمد در مورد دنیا می‌فرماید: در کتابهای امروزی دنیا را براساس فلسفه اسکندرانی تفسیر می‌کنند؛ در حالی که این عالم، عالم طبیعت دنیا نیست و دنیا محضر خداست؛ دنیا در درون ماست نه بیرون از ما و اگر ما از پشت عالم نفسانیت به دنیا بنگریم، نگاه ما به دنیا تغییر می‌یابد.

برخی درخشش آفتاب را برنمی‌تابند
ناصر مهدوی سخنران دیگر این مراسم گفت: می‌خواهم نکته‌ای را اشاره کنم که شاید با سخنان سایر دوستان کمی متفاوت باشد و از سوی دیگر سخنانی که بیان می‌کنم از شخص من است و هیچ ارتباطی به کتابخانه ملی ندارد. از اقای سید حسن خمینی سپاسگزارم که در روزهای سخت در کنار مردم ایستادند و کسانی که دلشان شکست و به آنها بی‌احترامی شد، صدایشان واقعاً شنیده نشد و این مرد بزرگ دردمندانه کنار آنها ایستاد و آنها را نوازش کرد.
وی افزود: اینجا یکی از بزرگان از یکی از استانها حضور داشت که چشمهایش اشک‌الود بود و به من گفت وقتی پشت تریبون می‌روید بگویید کسانی که جسارت و بی‌احترامی می‌کردند، مردم بروجرد، خرم آباد،خوزستان، آذربایجان و غیره نبودند؛ همه کسانی که کنار مردم هستند و از حقیقت دفاع می‌کنند؛ مردم به آنها احترام می‌گذارند اما افرادی که بی‌احترامی می‌کنند، کسانی هستند که چشم دیدن حقیقت را ندارند.
برخی اهل آفتاب نیستند و رنگ درخشش را برنمی‌تابند و تحمل آن را ندارند و طبیعی است که جسارت می‌کنند و در اینجا مهم مردان بزرگی هستند که از این جسارتها نمی‌هراسند.
مهدوی ادامه داد: وقتی آدمی در جاده حقیقت حرکت می‌کند، باید تاوان آن را نیز بپردازد و سختی‌ها را  تحمل کند اما شاید خداوند به برخی از انسانها جاه و مقام و ثروت دهد و به آنها درد عاشقی و حقیقت‌طلبی را ارزانی نکند.
این استاد دانشگاه گفت: روح انقلاب این بود که خلئی که در دروان پهلوی به وجود آمد، برطرف کند و یکی از اشتباهاتی که شاه کرد این بود که با مذهب و دین در افتاد و راه خرد را بست؛ چرا که تصور می‌کرد می‌تواند زندگی مردم را طریق گسترش وضعیت معیشت به سامان برساند.
وی تصریح کرد: زمان شاه به یاد دارم که آزادی به ویژه آزادی مدنی بسیار زیاد و فراوانی اقتصادی به وفور بود، اما شاه تصور می‌کرد که اگر مردم خردمندانه زندگی کنند تهدیدی برای حاکمیت است و تصور کرد که اگر مذهبی و باورهای دینی را از میان بردارد، می‌تواند از شر عقوبت آزاد شود.
مهدوی ادامه داد: وقتی در جامعه‌ای اخلاق ضعیف می‌شود، این جامعه به هر ایده‌ای متوسل خواهد شد؛ یعنی برای اینکه امکانات مادی به مردم دهد از خداوند دم می‌زنند و خودشان را خلیفه و نماینده خدا معرفی می‌کنند در حالی که حضور و گسترش اخلاق به خرد وابسته است. یعنی به هر دلیلی اگر از آدمها امکان اندیشه را بگیرند، مراقبت از صاحبان دولت ضعیف می‌شود.

سید حسن خمینی در پایان این مراسم که مصادف با اذان ظهر بود، در صحبت‌های کوتاهی گفت:زمان اذان درست نیست تصدیع بدهیم. از سخنرانی که آماده‌کرده‌ام برای این برنامه، صرف نظر می‌کنم و اجازه می‌خواهم که فقط به عنوان حسن ختام، دعا کنم. این جلسه و سخنانی که در آن مطرح شد خوب و مفید و آموزنده بود و فقط من به عنوان حسن ختام دعای می‌کنم تا خداوند این جلسه را زمینه‌ساز راه امام خمینی(ره) قرار دهد و روح بلند و ملکوتی امام(ره) و فرزندان امام و ارواح طیبه شهدا به ویژه شهدای حوزه فرهنگ و کتاب، شهید چمران و دکتر شریعتی را بر خوان رحمت بیکران میهمان بفرماید.