
حمیدرضا احمدیوفا، قاری بینالمللی کشورمان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، با اشاره ملزومات تربیت قاریان بینالمللی در کشور عنوان کرد: قاری بینالمللی با این اصطلاحی که از آن تعریف میکنیم که شخصی در مسابقات حتماً رتبه آورده و سپس بینالمللی شود، مدنظر نیست؛ چه بسا بینالمللیهایی هم بودند که در مسابقات شرکت کردند و بعد از یکسال دیگر از آنها خبری نیست؛ لذا اینکه قاری قرآن حتماً در مسابقات شرکت کند و حتماً رتبه داشته باشد و در فضای مسابقات حضور داشته باشد و رتبه بینالمللی بیاورد، نگاه درستی نیست.
قاری باید استادانه تلاوت کند
وی با بیان اینکه نگاه درست این است که قاری استادانه تلاوت کند حتی اگر رتبه هم نداشته باشد، افزود: اکنون کسانی هستند که رتبه ندارند ولی از برخی از قاریان بینالمللی ما بهتر تلاوت میکنند و این موارد را در شهرهایی مانند تهران، مشهد، اصفهان و سایر شهرستانها به خوبی میتوان مشاهد کرد؛ لذا رتبهدار بودن یک قاری در مسابقات، اصلاً ملاک خوبی نیست که متأسفانه این مسئله تنها در کشور ما مطرح است.
احمدیوفا تأکید کرد: نباید این نگاه را داشت که تنها رتبههای بینالمللی دارای ارزش است، زمانی که قاری خوب تلاوت میکند باید او را پرورش داد و آن را بینالمللی کرد به عنوان مثال صدها قاری مصری در دنیا وجود دارد که رتبه برای هیچکدام از آنها مطرح نیست و در هیچ مسابقهای شرکت نکردند، اما قرای عصر طلایی ما هستند و با تلاوت خود دنیا را فتح کردند زیرا این قاریان از کودکی بهعنوان قاری و مبلغ قرآن تربیت و استاد شدهاند.
نگاه مردم و مسئولان به رتبهدار بودن قاری تغییر کند
عضو انجمن تخصصی قاریان قرآن کریم ادامه داد: از این حیث میتوان گفت که رتبهدار بودن در میان قرای قرآن اصلاً مهم نیست و نگاه مسئولان و مردم به این قضیه باید تغییر کند مانند سایر کشورها زیرا ما در کشور خود قاریانی داریم که بسیار استادانه تلاوت میکنند اما رتبه ندارند و از سوی دیگر رتبهدارانی داریم که تلاوت را فراموش کردند.
وی با بیان اینکه فارس، استانی مستعد در زمینه قرا است، گفت: کسانی در این استان هستند که خوب تلاوت میکنند و قابلیتهای خیلی خوبی دارند اما متأسفانه در استان فارس استاد قرآن کم داریم یعنی یک مربی و معلم خوب قرآن و استاد حاذق قرآن در استان فارس نیست.
آموزش قرآن در کشور بستگی به خادمان قرآن هر استان دارد
احمدیوفا در پاسخ به اینکه آیا آموزش قرآن در سطح کشور متوازن است؟ گفت: سازمانها و نهادهای مختلف دولتی متولی این کار هستند و بعضاً کلاسهای متعددی در نقاط مختلف کشور برگزار میشود و در یک استان مؤسسات قرآنی و ادارات و نهادهای قرآنی خوب فعالیت میکنند و در استان دیگر یا تعطیل یا کم رنگ است؛ لذا این آموزش در سطح کشور یکسان نیست و در هر استانی متفاوت است که البته بستگی به خادمان قرآن هر استانی دارد که چگونه کارها را پیگیری میکنند.
این قاری بینالمللی کشورمان در پاسخ به اینکه برای داشتن اساتید قرآنی در یک استان باید چه کرد؟ گفت: استاد مقیم یعنی استادی که مقیم یک استان باشد و از ابتدای نوجوانی در آن استان تربیت شده باشد یعنی تربیت او سلسلهوار باشد به عنوان مثال در مشهد از قدیم اساتید بزرگی بودهاند و یک فضای قرآنی پررنگی در این شهر ایجاد شده و آن را تبدیل به یک قطب قرآنی کرده است یا تهران از قدیم اساتید بزرگ و به نامی داشته است به عنوان مثال اساتیدی چون مروت، مولایی، اربابی یا در مشهد اوحدی با اساتید بزرگ و نامدار مصری در ارتباط بودند و با آنها زندگی کردند و وقتی به ایران بازگشتند ثمرات بسیار خوبی برای زندگی و استان خود داشتند و شاگردان بسیار خوبی تربیت کردند و همینطور سلسلهوار این کار ادامه پیدا کرد تا اینکه آن شهر و استان دارای قرای ممتاز هستند.
لزوم استفاده از اساتید اعزامی جهت تربیت چهرههای بینالمللی در فارس
وی اضافه کرد: گمان میکنم استان فارس در این مسئله محروم بوده است یعنی در این استان یک استاد بزرگ نبوده که تربیت اساتید امروزی را به عهده داشته باشد لذا به نظر میرسد استان فارس جهت تربیت چهرههای بینالمللی باید از اساتید اعزامی استفاده کند.
احمدیوفا با تأکید بر اینکه یک جلسه جامع و مرکزی بزرگ در استان فارس جهت این اقدامات خالی است، گفت: باید از اساتید پروازی در این زمینه استفاده کرد و هر هفته یا دو هفتهای یک بار اساتید از تهران و مشهد به این استان اعزام شوند تا بتوان قرای ممتاز و نخبهای تربیت کرد.
این قاری بینالمللی کشورمان در ادامه سخنان خود به موارد تخصصی که قاریان جهت داشتن یک تلاوت استادانه باید مدنظر قرار دهند، اشاره کرد و گفت: نخستین موردی که باید یک استاد قرآن داشته باشد که بتواند تلاوت خوبی داشته باشد این است که باید خود آن استاد متخلق به اخلاق قرآنی باشد و این مسئله، سوای تمام موارد فنی و تخصصی تلاوت قرآن بسیار مهم است که قاری باید اول تقوا و اخلاق قرآنی داشته باشد و اگر خیلی استاد خوبی باشد خیلی هم خوب تلاوت کند و آشنا به موسیقی و نغمات قرآنی و توانمند باشد ولی اخلاق قرآنی نداشته باشد اصلاً هیچ بازخوردی در تلاوت آن نیست.
تقوای قاریان باید فراتر از تقوای معمولی باشد
وی افزود: این قضیه از تمام موارد تخصصی مهمتراست که کسی که با قرآن مأنوس است و میخواهد آن را تبلیغ کند باید اول خود متخلق به اخلاق قرآنی باشد که این تقوا از تقوای معمولی بسیار فراتر است یعنی یک گام بالاتر است زیرا کسی که قرآن میخواند مردم به عنوان یک الگو به او مینگرند لذا قاری باید در این موارد بدرخشد نه اینکه به فرض شخصی قاری باشد ولی این موارد هم در کنار آن، ضعف دارد.
احمدیوفا عنوان کرد: موارد دیگر این است که قاری قرآن باید یک استاد قرآن مسلط به هنر تلاوت قرآن باشد یعنی اینکه هنر تلاوت قرآن را از حیث موسیقیایی، تجوید و مباحث علوم قرآن و علم وقف و ابتدا به صورت تجربی و تئوری باید فراگیرد.
هنر صوت و لحن در تلاوت تجربی به دست میآید
این قاری بینالمللی کشورمان خاطرنشان کرد: هنر صوت و لحن یعنی هنر موسیقیایی در تلاوت قرآن کریم تجربی به دست میآید و بعضاً حتی فراتر از تجربه، موهبت الهی به قاری قرآن است یعنی یک توفیق برای او میشود؛ ما قاریان خوش صوتی داریم که سالیان سال تلاوت میکنند ولی خیلی پرفروغ نیستند؛ از سوی دیگر اساتید بزرگ مصری مانند استاد رفعت و استاد عبدالعزیز حصان به آنها موهبت الهی شده است و این خیلی مهم است ما هم باید به این سمت حرکت کنیم و هم تخصصی کار کنیم.
وی گفت: این مسئله بسیار مهمی است که باید مدنظر قرار داد زیرا افرادی بودهاند که بسیار تخصصی کار کردهاند اما تلاوت آنها ماندگار نشد؛ لذا قاری و استاد قرآن باید در کنار اصول و فنون قرائت قرآن، اخلاق و تقوای قرآنی داشته باشد تا به او موهبت الهی شده و تلاوتش ماندگار شود.