غرب تلاش میکند مرجعیت علمی در قرآن را از ما بگیرد
گروه اندیشه: غرب تلاش میکند مرجعیت علمی در قرآن را از ما بگیرد؛ این اتفاق در شرف وقوع است که ما تشنه میشویم دائرةالمعارف لایدن را هر طور که شده، ترجمه کنیم؛ چون آنها نکاتی را از منابع ما بیرون میآورند که ما نمیتوانیم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا)، پرویز آزادی، پژوهشگر قرآنی در چهارمین نشست «نقد و بررسی دائرةالمعارف قرآن لایدن و ترجمه آن» که شب گذشته 20 تیرماه در سالن کنفرانس باغ موزه دفاع مقدس و در قالب بیست و دومین نمایشگاه بینالمللی قرآن برگزار شد، به نقد و بررسی آثار و رویکرد اندرو ریپین، قرآنپژوه غربی، در دائرةالمعارف قرآن پرداخت.
بنا بر این گزارش، آزادی با اشاره به تألیفات زیاد ریپین در علوم اسلامی، تفسیر و علوم قرآنی، گفت: ایشان متخصص اسباب النزول و تفسیر است و در مباحث تفسیری و علوم قرآنی در غرب به عنوان شخصی مرجع مطرح است. ایشان فعالیتهای علمی خود را از حدود 35 سال پیش آغاز کرده و روز به روز تحقیقات او عمیقتر و گستردهتر شده است. او دارای 26 مقاله علمی ـ پژوهشی، 18 جلد کتاب در موضوعات قرآنی و تفسیری است و مقالاتی در 24 کتاب دارد و در دائرةالمعارفهای مختلف اسلامی و قرآنی آثاری دارد و این همه تألیفات ریپین او را صاحب اثر و تأثیر در غرب کرده است.
وی در توضیح مبانی فکری ریپین گفت: اولین نکته این است که هیچ مستشرقی به وحیانیت قرآن اعتقاد ندارد. شاید گفته شود که معلوم است که اعتقاد ندارد. اما خودآگاهی ما باعث میشود که به گونه دیگری مطلب ایشان را نگاه کنیم. ایشان و همین طور دیگرانی که غیر مسلمانند و راجع به قرآن مطلب نوشتهاند، به هیچ وجه قرآن را وحی نمیدانند و پیامبر اسلام(ص) را پیامبر نمیدانند و شاید تنها یک آدم با هوش بوده یا آدمی عادی بوده است که عربها او را بزرگ کردهاند. بنابراین نه پیامبری بوده است و نه وحیای بوده است و نه کتابی آسمانی.
اندرو ریپین قرآن را تاریخ نجات مسلمانان میداند و نه وحی الهی
آزادی با بیان این که بر این اساس، قرآن و منابع روایی ما تاریخ نجات مسلمانان است، اظهار کرد: یهودیان بعد از 700 سال نشستند و هر آن چه را بر سر یهودیان آمده بود، مکتوب کردند و این مکتوبات عهد عتیق را تشکیل داد. این یعنی اینکه عهد عتیق هیچ جنبه وحیانی ندارد و ممکن است رگههایی از آن چه بر موسی(ع) و دیگر پیامبران نازل شده بود در آن باشد اما به وحی و کلام الهی ربطی ندارد. همین طور قرآن و منابع روایی ما از دیدگاه ایشان دقیقاً تاریخ نجات هستند.
وی ادامه داد: بر اساس نگاه ریپین مسلمانان در بهترین حالت بعد از 200 سال نشستند و گفتند که ما که چنین فرهنگ غنیای داریم، چرا آن را مکتوب نکنیم و هر آن چه در سینه داشتند را مکتوب کردند و بخشی از آن را که از نظر ادبی شاخص بود و محتوای برجستهای داشت، قرآن نام دادند و با روایات زیادی که در اسباب نزول و ناسخ و منسوخ و ... ساختند خواستند آن را تقویت کنند.
این محقق و پژوهشگر با اشاره به تأثیرپذیری ریپین از استادش ونزبرو، گفت: ونزبرو میخواهد ثابت کند که تمام سرنوشتی که عهدین داشتهاند و هر بلایی که بر سر آنها آمده است بر سر قرآن هم آمده است. او خود را بسیار به تکلف میاندازد تا شواهدی پیدا کند که نشان دهد چنین اتفاقی افتاده است و بعضی جاها این ادعاها خندهدار میشود و نقدهایی که دیگر مستشرقان بر این ادعاها میکند نشان میدهد که تکلفات بیجایی در این موارد در کار است. ما در این زمینهها مستشرقان آلمانی را داریم که در این موضوع خیلی با انصاف برخورد میکنند و نقدهای خوبی را نوشتهاند. خانم آنجلیکا نویورت از کسانی است که به این مطلب نقدهای خیلی خوبی دارد و فرد منصفی است.
آزادی با اشاره به یکی دیگر از مبانی فکری ریپین در مورد اسلام، بیان کرد: به عقیده او مسلمانان، در واقع، یهودیان و مسیحیان بددین، یعنی معترضی، بودند که علیه یهودیت و مسیحیت اعتراض داشتند و در اعتراضی که نسبت به یهود و مسیحیت داشتند، میخواستند دین جدیدی درست کنند و کردند. از نظر ریپین آنها برای درست کردن این دین از عهد عتیق و از تمدن بینالنهرین استفاده کردهاند.
وی ادامه داد: بنابراین یکی دیگر از تلاشهایی که ریپین و استادش میکنند این است که هر مطلبی که در قرآن هست رگهای از برای آن در عهدین یا سایر کتابهای آسمانی یا سایر تمدنهای دیگر پیدا کند. آنها معتقدند که مسلمانها این مطالب را گرفته و تغییر دادهاند و میگویند مسلمانان محرف عهدین هستند که دین جدیدی را ارائه کردهاند.
وی با هشدار نسبت به تألیف دائرةالمعارف قرآن در غرب و ترجمه آن گفت: برای ما جای هشدار دارد که غرب دارد تلاش میکند مرجعیت علمی در قرآن را از ما بگیرد و این اتفاق میافتد که تشنه میشویم که دائرةالمعارف لایدن را هر طور که شده است، ترجمه کنیم؛ چون که آنها دارند حرفهایی را میزنند که ما نمیتوانیم بزنیم و آنها نکاتی را از منابع ما بیرون میآورند که ما نمیتوانیم.
آزادی با بیان این که هدف آنها این بوده است که مرجع غرب بشوند، ادامه داد: واقعاً هدف اولیه آنها این بوده است که مرجع شوند و کسی که میخواهد راجع به اسلام چیزی را فرا بگیرد به ایران، به عربستان، به مصر نرود و این گونه نشان دهند که ما علمای اسلامشناس داریم؛ ما در کانادا و آمریکا، در آکسفورد، در لایدن، در آلمان و ... علمای علوم قرآن و مفسر داریم و میتوانید به اینها مراجعه کنید. اینها افرادی هستند که خیلی هم با سواد هستند.
وی افزود: ما با ترجمه این دائرةالمعارف به آنها کمک کردهایم که در هدفشان پیش بروند.
