تلاوت قرآن؛ کلید ارتباط با مبدأ و فهمش راهگشای انسان بهسوی معارف عرفانی
گروه فعالیتهای قرآنی: قرآن کتاب انسانسازی و هدایت است و هیچ مکتبی بالاتر از قرآن نیست و تلاوت کلام وحی کلید ارتباط با مبدأ و فهمش راهگشای انسان بهسوی معارف بزرگ عرفانی و معنوی است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از همدان، انس با قرآن معرفت اسلامی را در ذهن ما قویتر و عمیقتر میکند. انس با قرآن یعنی قرآن را خواندن و در مفاهیم قرآنی تدبر کردن و آنها را فهمیدن است. در واقع قرآن را باید شناخت و شناختن آن بر هر انسانی ضروری است. امام صادق(ع) فرمودند: «هر جوان مؤمنى که در جوانى قرآن تلاوت کند، قرآن با گوشت و خونش مىآمیزد و خداوند عزّوجلّ او را با فرشتگان بزرگوار و نیک قرار مىدهد و قرآن نگهبان او در روز قیامت،خواهد بود».
قرآن کریم دربرگیرنده هدایت و سعادت انسان در دنیا و آخرت و در تمام مراحل زندگی رهبر و راهنمای انسان به سوی کمال است. قرآن کریم مىفرماید: «إِنَّ الَّذِینَ یَتْلُونَ کِتَابَ اللَّهِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَنفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلَانِیَةً یَرْجُونَ تِجَارَةً لَّن تَبُورَ، در حقیقت کسانى که کتاب خدا را میخوانند و نماز برپا میدارند و از آنچه بدیشان روزى دادهایم نهان و آشکارا انفاق میکنند، امید به تجارتى بستهاند که هرگز زوال نمىپذیرد». (سوره فاطر آیه 29)
فهم قرآن راهگشای انسان بهسوی معارف معنوی است
تلاوت قرآن کلید ارتباط با مبدأ و فهمش راهگشای انسان بهسوی معارف بزرگ عرفانی و معنوی است. پیامبر اسلام(ص) فرمودند: «اگر زندگى سعادتمندان، مرگ شهیدان، نجات روز حسرت (قیامت)، سایه روزِ سوزان و هدایت در روز گمراهى را مىخواهید، قرآن را یاد بگیرید که آن سخن خداى مهربان است و سپرى است در مقابل شیطان و سنگینى در ترازوى اعمال».
قرآن کریم و دیگر کتب آسمانى و هر نوع متن مذهبى علاوه بر قرائت یک نوع تلاوت «تلاوت» از ماده تلى، یتلو است که در لغت به دو معنى پیروى و تبعیت کردن و دیگر خواندن یک متن از روى تدبر آمده است، قرآن را باید از روى تدبر خواند و از آن پیروى کرد بنابراین در «تلاوت» علاوه بر خواندن یک نوع عمل کردن نیز است.
«استماع» گوش دادن با دقت است اگر سخنی برای انسان اهمیت داشته باشد با سکوت و دقت فراوان به آن گوش فرا میدهد و کدام کلام است که بالاتر و مهمتر از کلام خالق هستی باشد. چنین استماعی است که شاید موجب شود این انسان حقیر و این مخلوق ضعیف، مشمول رحمت پروردگار واقع شود و به آن صراط مستقیم راه پیدا کند.
هنگامی که قرآن خوانده میشود باید خاضعانه در برابر آن نشست و در کمال سکوت و دقت به آن گوش فرا داد و در آن تدبر کرد، اما این تنها مخصوص شنونده نیست، بلکه قاری و حافظ خود نیز باید در هنگام تلاوت، آیات را استماع نماید و سعی در عمل به آن انوار هدایت کند.
امام صادق(ع) تلاوتکنندگان قرآن را به سه گروه تقسیم فرموده و نتیجه عمل آنان را بیان مىفرمایند: «اول شامل عدهاى براى نزدیک شدن به سلاطین و زورمندان و براى سلطه یافتن بر مردم (قرآن مىخوانند) این دسته اهل آتشاند، دوم قاریانى که الفاظ قرآن را از برکرده خوب مىخوانند ولی حدود آن را ضایع نمودهاند اینان هم اهل آتشاند، سوم گروهى قرآن مىخوانند تا زیر پوشش آن قرار گیرند اینان به محکم و متشابه آن اعتقاد دارند فرایض را بجاى میآورند، حلال آن را حلال و حرام آن را حرام دانسته و در مقام عمل تسلیم قوانین قرآننند. این دسته همان کسانى هستند که دست رحمت الهى آنان را از هر سقوطى نجات مىدهد و آنان اهل بهشتاند و درباره هر که بخواهند حق شفاعت دارند».
بقای دین منوط به اشاعه و تعلیم قرآن است
قرآن مجید اصل و بنیاد دین اسلام است، و بقای دین و امت اسلامی، در اشاعه و تعلیم و تعلّم آن است، بالاترین سطح تعلیم قرآن، فراگیری آن همراه با فهم مطالب و رهنمودهای قرآنی است، و پایینترین سطح آن، فراگیری روخوانی و درستخوانی قرآن است.
براى قرائت قرآن، در کلمات گهربار پیشوایان معصوم(ع) فضائل و آثارى بیان شده که موجب رشد و پرورش روح و روان آدمى مىشود، همین فضایل و آثار باعث گردیده که تلاوت و قرائت قرآن از اهمیت بسیارى برخوردار باشد. پیامبر اسلام (ص) فرمود: «فرزندم از خواندن قرآن غافل مباش زیرا که قرآن دل مرده را زنده مىکند و از فحشاء و زشتى باز مىدارد».
اگر ما به آثار خواندن قرآن توجه و قرآن را مانند دوستى در زندگى انتخاب کنیم، آیاتش را بخوانیم و در معانى آسمانىاش تفکر کنیم، پس از مدتى زندگىمان سرشار از نور، روشنایى، طراوت و زیبایى خواهد شد.
هر چند حقّ تلاوت، منحصر به خواندن نمىشود، امّا خواندن و عمل کردن مکمل یکدیگرند و اگر عمل کردن و حتى خواندن معناى آن، همراه با تلاوت نباشد، قلب انسان به تدریج مىمیرد و یا مانند آهن زنگ مىزند.
خداوند میفرمایند:« وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاء وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِینَ وَلاَ یَزِیدُ الظَّالِمِینَ إَلاَّ خَسَارًا، و ما آنچه را براى مؤمنان مایه درمان و رحمت است از قرآن نازل مىکنیم و[لى] ستمگران را جز زیان نمىافزاید». (سوره الإسراء/آیه 82)
نهادها بهدلیل نبود متولی مشخص قرآنی در سردرگمی به سر میبرند
مهدی ساعد، قاری بینالمللی قرآن کریم در گفتوگو با ایکنا اظهار کرد: برای امورات قرآنی در کشور متولی خاصی نداریم و در این راستا ارگانها در سردرگمی به سر میبرند، هر چند سازمان تبلیغات به صورت جدی فعالیتهای قرآنی را پیگیری میکند ولی نتیجه اصلی تا کنون حاصل نشده است.
وی افزود: همچنین برای پیگیری علم قرائت در کشور نیاز به متولی خاص داریم که همه فعالیتهای مربوط به آن به درستی پیگیری شود، میشود سازمان خاصی این مسئولیت را از ابتدا تا انتها بر عهده بگیرد و کارهای مربوط به آن را خود پیگیری کند.
نماینده ایران در مسابقات بینالمللی قرآن اندونزی اضافه کرد: البته در جلسات قرآنی مردم نهاد شاهدیم بیشتر افرادی که حائز رتبههای قرآنی میشوند در اینگونه جلسات قرآنی شرکت میکردهاند، در واقع بیشتر جلسات قرآنی مردم نهاد هستند و افراد فعال در این عرصه تحت حمایت ارگانها قرار ندارند.
آئیننامه خاصی برای برگزاری مسابقات قرآنی وجود ندارد
ساعد اظهار کرد: فعالیتهای قرآنی به این صورت است که هر اداره یا سازمانی مانند بسیج برای کارکنان خود و خانوادههایشان برنامهها و مسابقات قرآنی در نظر میگیرند در واقع برای برگزاری مسابقات قرآنی آئیننامه خاصی وجود ندارد و اگر نیمی از این هزینهها صرف آموزشهای قرآنی شود در مدت کوتاهی نتایج خوبی حاصل خواهد شد.
وی پیرامون سبکهای قرائت قرآن نیز گفت: زبان ماغیر عربی است اما با این وجود موسیقی ما به موسیقی عربی نزدیک اما متفاوت است بنابراین برای قرائت چارهای جز تقلید و بهرهگیری از بزرگان علم قرائت نداریم و باید تا زمانیکه به سطحی برسیم که بتوانیم در این راستا نوآوری داشته باشیم مقلد باشیم.
قاری بینالمللی قرآن کریم بیان کرد: البته امروز روشها و متدهایی در کشور مشاهده میشود که متأسفانه غنا را وارد قرائت میکند تا اینکه یک قرائت تأثیرگذار باشد.
ساعد در پایان بیان کرد: انتظار دارم مسئولان و متولیان قرآن همه دست به دست هم بدهند با اتحاد و هماهنگی تلاش کنند تا فعالیتهای قرآنی مناسبی در سطح همدان و در شأن استان داشته باشیم.
