انسجام داخلی تا اقتدار بینالمللی؛ پیامهای یک حضور کمنظیر
مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه صنعتی همدان حضور گسترده مردم در بدرقه رهبر شهید انقلاب اسلامی را نمادی از انسجام ملی، پشتوانه مردمی نظام و عاملی مؤثر در تقویت اقتدار جمهوری اسلامی در عرصه داخلی و بینالمللی دانست.
آیینهای تشییع رهبران و شخصیتهای اثرگذار، تنها مراسمی برای بدرقه یک فرد نیست، بلکه از منظر جامعهشناسی سیاسی و مطالعات افکار عمومی، رویدادی است که میتواند میزان انسجام اجتماعی، سرمایه نمادین، هویت جمعی و پشتوانه مردمی یک جریان یا نظام سیاسی را به نمایش بگذارد. از همینرو، بررسی پیامدهای چنین رخدادهایی، حتی پس از پایان مراسم، همچنان از منظر تحلیلی و راهبردی اهمیت دارد.
مراسم تشییع باشکوه رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز از جمله رخدادهایی بود که علاوه بر بازتاب گسترده داخلی، در رسانهها و محافل سیاسی منطقهای و بینالمللی مورد توجه قرار گرفت. گستره حضور مردمی و بازتابهای رسانهای این مراسم، آن را به موضوعی برای تحلیل در ابعاد اجتماعی، سیاسی، امنیتی و حتی تاریخی تبدیل کرده است؛ موضوعی که فراتر از توصیف یک اجتماع میلیونی، به بررسی پیامها و آثار آن در عرصههای مختلف میپردازد. از اینرو، خبرنگار ایکنا از همدان برای واکاوی ابعاد داخلی و خارجی این حضور گسترده مردمی، تأثیر آن بر معادلات سیاسی و همچنین جایگاه این رخداد در مقایسه با تشییعهای بزرگ تاریخ اسلام، با حجتالاسلام والمسلمین جلال سبحانی مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه صنعتی همدان گفتوگویی کرده است که مشروح آن را در ادامه میخوانیم:
ایکنا _ حضور گسترده مردم در مراسم تشییع رهبر شهید، چه پیامها و کارکردهایی در عرصه داخلی و بینالمللی دارد و این رخداد را چگونه ارزیابی میکنید؟
تشییع باشکوه، حماسی و تأثیرگذاری که برای قائد شهید امت، حضرت امام خامنهای(رضوان الله تعالی علیه) در شهرهای مختلف ایران و عراق صورت گرفت، پدیدهای بسیار شگفتانگیز و قابل تأمل را در منظر جهانیان قرار داد، بهگونهای که شاید برای نخستین بار، خبرگزاریهای معتبر غربی از سر ناچاری اذعان کردند که جمعیت فراهم آمده در این مراسم ملی و مذهبی، از میلیونها نفر فراتر رفته است.
اما ابعاد مختلف و تأثیرات عمیق این حرکت عمومی ملت ایران و عراق در دو بعد داخلی و خارجی شایسته تأمل است. در بعد داخلی قطعاً این تشییع شکوهمند و حماسی، انسجام و وحدت ملی و اعتماد بهنفس عمومی را در جامعه به ارمغان آورده و تقویت خواهد کرد و گونهای از همبستگی ملی را که خود موجب آثار مثبت فراوانی خواهد شد، به نمایش خواهد گذاشت.
در بعد خارجی، این تشییع باشکوه، اولاً یک منبع قدرت عظیم را برای کشور و نظام جمهوری اسلامی پدید آورد و به جهانیان نشان داد که نظام جمهوری اسلامی ریشه در باورهای ریشهدار اعتقادی مردم دارد و قدرت اصلی آن از پشتوانه مردمی نشئت میگیرد.
نکته دوم اینکه کشورهای منطقه بهخوبی این نکته را دریافتند که علیرغم تبلیغات فراوان و جنگ روانی دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی که نظام ایران را تضعیف شده، بدون پشتوانه مردمی و در آستانه فروپاشی معرفی میکرد، مردم منبع اصلی قدرت این نظام و نیروهای مسلح خود بوده و همه آن انگارههای موهوم، چیزی جز سراب و آرزوهای واهی دشمن نبوده و نیست.
ایکنا _ این نمایش گسترده همبستگی مردمی چه تأثیری بر معادلات سیاسی کشور و محاسبات دشمنان خواهد داشت؟
از دیگر آثار و ثمرات سیاسی در بُعد خارجی این تشییع باشکوه، نمایش عزم و اراده ملت بزرگ ایران در پشتیبانی قاطع از مواضع نظام و تأکید بر خونخواهی از همه شهیدان جنگ تحمیلی دوم و سوم و در رأس آنان قائد شهید امت است.
اما موضوع تأثیر این مراسم حماسی بزرگ بر مذاکرات جاری، از چند جهت قابل تأمل و بررسی است، نخست آنکه مردم ایران با صلابتی کمنظیر نشان دادند که چه در جنگ و چه در میدان مذاکره، به هیچ عنوان تسلیم خواستههای نامشروع دشمن نخواهند شد و بر حقوق حقه خود پافشاری کرده و تا آخر پای این آرمان مقدس خواهند ایستاد.
نکته دیگر آنکه مردم بهصورت کاملاً خودجوش با برافراشتن پرچمهای سرخ رنگ خونخواهی در این مراسم بینظیر، نشان دادند که نه تنها تهاجم ناجوانمردانه دشمن را فراموش نکردهاند، بلکه در مقابله قاطع با دشمن همدستان بوده و از هیچ یک از حقوق مسلم خود اندکی عقبنشینی نخواهند کرد.
ایکنا _ اگر بخواهیم این مراسم را در بستر تاریخ اسلام بررسی کنیم، آیا میتوان آن را با تشییع شخصیتهای بزرگ دینی و تاریخی مقایسه کرد؟
موضوع تشییع شخصیتهای بزرگ تاریخی بهویژه برای شخصیتهای اسلامی از صدر اسلام تاکنون، موضوع مهمی است که باید در جای خود بهطور مفصل به آن پرداخته شود، اما بهصورت اجمال میتوان گفت نخستین تشییع با عظمت در تاریخ اسلام، مربوط است به تشیع پیکر مطهر رسول خدا(ص) که بنا به گزارش منابع تاریخ و حدیث، تقریباً تمامی مردم مدینه آن روزگار و برخی از شهرهای اطراف در آن شرکت داشتهاند.
درباره تعداد شرکتکنندگان در این مراسم تاریخی، هرچند اطلاع دقیقی در دست نیست، اما آنچه منابع یاد شده بر آن تأکید کردهاند، این است که مردم مدینه بهطور یکپارچه در این مراسم باشکوه که همراه با جلوههای عاطفی و ایمانی بسیار نیرومندی بوده، مشارکت داشتهاند.
درباره تشییعهای امامان و پیشوایان دینی، آنچه تاریخ میگوید این است که در اغلب موارد به جهت دشمنی و کینه و عنادی که حکومتهای ظالم نسبت به آنان داشتهاند، بسیاری از آنان بهگونهای مظلومانه و غریبانه و حتی، گاه در تاریکی شب تشییع شدهاند، تشییع پیکرهای مطهر امام علی(ع) و حضرت زهرا(س) تنها نمونههایی از این واقعیت مسلم تاریخی است.
نکته دیگر آنکه در کتابهای تاریخی، تنها موردی که به تعداد شرکتکنندگان تشییع یک شخصیت قرون اولیه اسلام اشاره و یا تصریح شده، مربوط است به مراسم خاکسپاری احمد بن حنبل (فقیه مسلمان) که برخی منابع، از شرکت حدود ۸۰۰ هزار تا یک میلیون نفر را ذکر کردهاند که البته برخی صاحبنظران آن را اندکی اغراقآمیز دانستهاند.
در دوران معاصر، یکی از بزرگترین تشییعهای تاریخی، به تشییع نخستین رهبر جمهوری اسلامی حضرت امام خمینی(رضوان الله تعالی علیه) باز میگردد که قریب به ۱۰ میلیون نفر تعداد شرکتکننده در این خصوص ثبت شده است.
بهطور طبیعی درباره شخصیتهای تاریخی و تأثیرگذار، بسته به میزان و شدت ارتباط اعتقادی، عاطفی و باورمندی مردم به عظمت آن شخصیت، تعداد بیشتری از مردم در مراسم تشییع ایشان شرکت کردهاند، ارتباط عاطفی مردم با رهبران مذهبی خود، همواره در شمار قویترین و نیرومندترین ارتباطهایی بوده و هست که موجب ابراز علاقه، احساس و عشق و شیفتگی نسبت به آن شخصیت و بروز و ظهور آن در مراسم تشییع آن رهبر شده است.
انتهای پیام
