لزوم تعامل قرآنپژوهان با حافظشناسان جهت معرفی اندیشه حافظ
گروه اندیشه: مدیر بنیاد فارسشناسی بر لزوم تعامل قرآنپژوهان با حافظشناسان تأکید کرد و گفت: نباید همیشه بهدنبال این باشیم که حافظ شناسان کاربردهای ذهنی و زبانی قرآن را از حافظ کشف کنند بلکه خود قرآنپژوهان نیز باید به این سمت بیایند.
منصور طبیعی، مسئول برگزاری نشستهای علمی یادروز حافظ در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، با بیان اینکه ارتباط حافظ با قرآن را از چند زوایه میتوان بحث کرد، گفت: بهطور کلی وقتی درباره زندگی حافظ میخوانیم مشاهده میکنیم اساساً حافظ را به این دلیل حافظ نامیدهاند که حافظ قرآن است و به چهارده روایت قرآن را میخواند.
حافظ؛ یکی از شاهکارهای حفظ قرآن
وی با بیان اینکه کمتر کسانی بودند که میتوانستند قرآن را به چهارده روایت حفظ کنند، افزود: از اینروست که باید حافظ را یکی از شاهکارهای حفظ قرآن بدانیم که قرآن را به چهارده روایت حفظ دارد.
طبیعی ادامه داد: از سوی دیگر این مسئله بیانگر آن است که ارتباط حافظ با قرآن صرفاً حفظ نبوده و در واقع قرآن بر جان و دل حافظ نشسته و ذهن و زبان حافظ را اشغال کرده و در واقع شعر او را به لسانالغیب تبدیل کرده است و به همین دلیل برخیها این واژه و صفت لسانالغیب که برای دیوان حافظ به کار برده شده است را به این دلیل میدانند که او به منبع کلام الهی وصل شده بود.
حافظ، متخلق به اخلاق الهی بوده است
مسئول برگزاری نشستهای علمی یادروز حافظ با تأکید بر اینکه نه تنها اشعار حافظ الهامگرفته از قرآن است بلکه خودش هم متخلق به اخلاق الهی بوده است، گفت: نمیتوان صرفاً حافظ را یک صوفی دارای عرفانمشرب قملداد کرد و باید او را یک قرآنشناس، قرآنپژوه و مفسر قرآن دانست که با زاویه عرفانی به قرآن پرداخته است و ما باید به این دید به آن نگاه کنیم.
وی با طرح این سؤال که چگونه میتوانیم به اشعار حافظ نگاه کنیم و کاربردهای آیات قرآن را از آن استخراج کنیم، گفت: گاهی کاملاً مستقیم به آن رجوع میکنیم و زمانی حافظ با لطایف و ظرایف زبان کاملاً هنری به این بحث پرداخته است و این مسئله باید مورد توجه حافظ شناسان و حافظ پژوهان قرار گیرد همانطور که در طول تاریخ نیز مورد استفاده قرار گرفته است.
طبیعی ادامه داد: ما از سوی دیگر نباید فراموش کنیم و صرفاً نباید همیشه بهدنبال این باشیم که حافظ شناسان و حافظ پژوهان به این سمت بیایند که کاربردهای ذهنی و زبانی قرآن را از حافظ کشف کنند بلکه خود قرآنپژوهان هم باید بهسوی حافظ پژوهان بیایند.
در کنار حفظ و تفسیر قرآن نباید حافظ را فراموش کرد
مدیر بنیاد فارسشناسی اضافه کرد: به نظر میرسد چیزی که اکنون در جامعه احساس کمبود آن در این رابطه احساس میشود به دلیل این است که از آن سمت کمتر به سمت حافظ حرکت شده است یعنی کسانی که تفسیر، تدبر و حفظ قرآن دارند قاعدتاً نباید در کنار آن حافظ را فراموش کنند.
وی گفت: میتوان زمانی که برنامه حفظ قرآن انجام میشود نه اینکه خدای ناکرده کتابی را موازی قرآن دهیم، بلکه در کنار حفظ قرآن از حافظان نیز بخواهیم که به دیوان حافظ نیز توجه داشته باشند و برخی از غزلهای حافظ را حفظ کنند که این مسئله میتواند یک جنبش و نهضت بسیار خوبی در زمینه حفظ ایجاد کند.
بحث حافظ و قرآن در دانشکدههای قرآنی راهاندازی شود
طبیعی تأکید کرد: در سالهای آینده بحث حافظ و قرآن را در دانشکدههای قرآنی راهاندازی شود و پژوهشهایی نیز در این زمینه صورت گیرد.
مسئول برگزاری نشستهای علمی یادروز حافظ در پاسخ به اینکه آیا بنیاد فارسشناسی در این زمینه اقداماتی انجام میدهد؟ گفت: ما تا آنجایی که در توان داریم این مسئله را انجام میدهیم اما باید مقداری از آن سمت هم جنبشی صورت گیرد زیرا همیشه از سمت حافظشناسان حرکت داریم اما از آن سمت کمتر بوده است؛ لذا باید حرکتی صورت گیرد که البته ما نقطه آغاز این کار را در حال شروع هستیم.
وی اضافه کرد: در واقع بیشتر میتوان گفت صحبتهای داخلی صورت گرفته و هنوز در هیئت مدیره ما این مسئله را مطرح کردیم و بهدنبال این هستیم که مقداری به این سمت حرکت کنیم.
طبیعی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سخنان آیتالله ایمانی، نماینده ولی فقیه در استان فارس درباره لزوم توجه به شخصیت عرفانی و قرآن حافظ از سوی رسانهها عنوان کرد: بنیاد فارسشناسی در طول 18 سالی که در مورد حافظ کار شده همیشه یا محور اصلی یا یکی از محورهای اصلی یادروز حافظ بوده است و اکنون چند سال است در کنار نهادهای دیگر فعالیت میکند و ما هم در ستاد بزرگداشت یادروز حافظ بهعنوان یکی از محورهای این برنامه هستیم.
وی گفت: تذکر آیتالله ایمانی به جاست و واقعاً داهیانه و هوشیارانه بود و تلنگری به ما و مطبوعات زدند، اینکه ما حافظ را یک ژندهپوش، عارفمسلک و صوفی بدانیم با مقتضیات جامعه جور در نمیآید زیرا به حدی حافظ درس و عبرت دارد که اگر کسی صرفاً خود را به این مسائل اختصاص دهد به نظر من به بدترین شیوه بزرگترین نخبه عرصه فرهنگ و ادب پارسی را معرفی کرده است.
