روز مباهله گواه حقانیت دعوت پیامبر اعظم(ص) و عظمت شأن اهل بیت(ع) است

مجتبی محمدیان، مدیر عامل بنیاد نشر قرآن و عترت استان سمنان در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قران(ایکنا) شعبه سمنان، با بیان اینکه مباهله از ریشه «بهل» و بر وزن مُفاعِلَة است، گفت: زمانى که دو یا چند نفر بر سر مسئله‌اى اختلاف نظر داشته باشند و هیچ کدام حاضر نباشند نظریه طرف مقابل را بپذیرند، در یک جا جمع مى‌شوند و به درگاه خداوند تضرع مى‌کنند و از خداوند مى‌خواهند که آن کس را که بر باطل است رسوا نموده و مورد لعن و مجازات خویش قرار دهد.

وی ادامه داد: با توجه به معناى اصطلاحى مباهله، ماده اصلى مباهله هم مى‌تواند «بهل» به معناى «رها نمودن و به خود واگذاشتن باشد» و هم «بهل» به معناى «دعاى همراه با اصرار و تضرع»؛ زیرا در مباهله هر یک از طرفین براى طرف مقابل خویش درخواست لعن مى‌کند و لعنت خدا چیزى غیر از به خود واگذاشتن و محرومیت از رحمت خدا نیست زیرا مباهله با معناى اول سازگار است و از آن جهت که مباهله دعایى معمولى نیست، بلکه همراه باتضرع و اصرار است، با معنى دوم هماهنگی دارد.

مدیر عامل بنیاد نشر قران و عترت استان سمنان با تأکید بر اینکه سبب فضیلت روز مباهله به طور اختصار آن است که: چون حضرت رسول(ص) رسولانی فرستاد به سوى نصاراى نجران که اعظم ترسایان عرب بودند و ایشان به کتب خود رجوع کردند و اوصاف آن حضرت را در جمیع کتب انبیا مشاهده کردند، متذکر شد: حبّ دنیا بر اکثر علماى ایشان غالب شد و ایمان نیاوردند و هفتاد نفر از علما و عُظَماى خود را فرستادند که صفاتى که در کتب سابقه براى حضرت رسول(ص) دیده‌ و مشاهده نمایند و به مدینه داخل شدند و صفات را موافق یافتند و حضرت رسول(ص)حجّت‌هاى شافى بر ایشان تمام کرد و باز بعضى از آنها به سبب حبّ ریاست و اغراض باطله مضایقه کردند در ایمان آوردن و حق تعالى آیه مباهله را فرستاد; پس حضرت رسول(ص) عبا بر دوش مبارک گرفت و حضرت امیرالمؤمنین و حضرت فاطمه و امام حسن و امام حسین(ع) را در زیر عبا داخل کرد و گفت: «پروردگارا هر پیغمبرى را اهل بیتى بوده است که مخصوص‌ترین خلق بوده‌اند به او; خداوندا اینها اهل بیت(ع) من هستند، پس از ایشان بر طرف کن شکّ و گناه را و پاک کن ایشان را پاک کردنى.

پژوهشگر علوم دینی و قرآنی یادآور شد: پس از آن جبرئیل نازل شد و آیه تطهیر را در شأن ایشان آورد. پس حضرت رسول(ص) این چهار بزرگوار را بیرون برد از مدینه براى مباهله و چون نصارى حقّانیت آن حضرت را دانسته بودند و بعد از ایستادن حضرت با آن بزرگواران در مقام مباهله آثار نزول عذاب در زمین و آسمان ظاهر شد، عالم بزرگ ایشان گفت: به خدا قسم که من این چند نفری را که مى‌بینم، اگر دعا کنند کوهى از جاى خود کنده شود، هر آینه کنده خواهد شد؛ لذا جرأت مباهله نکردند و استدعاى مسالمه و مصالحه نموده و بنا شد که هر سال جِزیه دهند. پس حضرت به امر الهى قبول فرموده، نفرین نکرده و جزیه قرار داد.

روز مباهله روز هویدا شدن امامت حضرت علی بر اصحاب بصیرت

محمدیان با اشاره به اینکه این مختصرِ قضیّه است و علماى شیعه و سنّى آن را ضبط نموده‌اند و فواید بى‌شمار و فضایل بسیار از براى اهل بیت آن حضرت به خصوص براى امیرالمؤمنین(ع) از این واقعه استنباط نموده اند، خاطرنشان کرد: زمخشرى در کشّاف و محمّد بن طلحه شافعى در مطالب السّؤول به بسیارى از آن اشاره نموده‌اند و نیز از جمله امورى که در این روز واقع شده و باعث مزید فضل آن گشته، آن است که حضرت امیر المؤمنین(ع) در این روز انگشتر خود را به سائل بخشید در حال نماز و آیه کریمه (إنَّما وَلِیُّکُمُ اللّهُ) که نصّ صریح بر امامت اوست نازل شد و امامت آن حضرت بر اصحاب بصیرت هویدا گردید.

این پژوهشگر علوم دینی با اشاره به اینکه ما مفتخریم که پیروان آخرین پیامبر(ص) هستیم؛ آخرین پیامبر که رحمة للعالمین است و مبنای باورهایش حکمت، موعظه حسنه و جدال احسن ... است و مفتخریم که پیروان حق و حقیقت و راستی شده‌ایم، با مناظره دل‌هایمان نخواهد لرزید، تصریح کرد: فخر دانشمندان تاریخ جعفر بن محمد صادق(ع)، از ماست و به ما آموخته است که چگونه به دفاع از خویش بپردازیم و چگونه احتجاج بورزیم؛ ما مفتخریم که پرچمدار منطق توحیدی، علی بن موسی الرضا(ع) از ماست و به ما آموخته است که چگونه رویاروی اصحاب ادیان بنشینیم و از زبان دلیل و برهان بهره بجوییم؛ به تعبیر بهتر پیروان آخرین پیامبر(ص)، پیروان دین کامل الهی‌ هستند و از بهانه‌تراشی‌ها و دروغ‌پراکنی‌ها نخواهند هراسید.

محمدیان اضافه کرد: روز بیست و چهارم ذی الحجّه، روز مباهله پیامبر(ص) با مسیحیان نجران است که در نزد مسلمانان، اهمیت خاصّی دارد؛ چرا که گواه حقانیت و درستی دعوت پیامبر(ص) و عظمت شأن اهل بیت مکرّم اوست که در این راستا در این روز خواندن زیارت امیرالمؤمنین(ع) به ویژه زیارت جامعه، احسان به فقرا و محرومان به تأسّی از مولی الموحدین علی(ع) که در رکوع نمازش به نیازمند احسان فرمود، سفارش شده است.