نشست پژوهشی هنرهای نمايشی و انقلاب اسلامی برگزار شد
گروه هنر: نشست «پژوهشی هنرهای نمايشی و انقلاب اسلامی» از مجموعه ويژهبرنامههای هفته هنر انقلاب اسلامی پيش از ظهر امروز شنبه 24 فروردين در تماشاخانه مهر حوزه هنری برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، نشست پژوهشی هنرهای نمايشی و انقلاب اسلامی پيش از ظهر امروز شنبه 24 فروردين با حضور علی منتظری؛ مديركل سابق هنرهای نمايشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مجيد سرسنگی؛ مديرعامل خانه هنرمندان ايران و رحمت امينی؛ مدير مركز هنرهای نمايشی حوزه هنری در تماشاخانه مهر حوزه هنری برگزار شد.
در ابتدای اين نشست كه اجرای آن را اردشير صالحپور از كارشناسان هنرهای نمايشی به عهده داشت علی منتظری؛ مديركل سابق هنرهای نمايشی در سخنانی به روند جاری تئاتر در قبل و بعد از انقلاب اسلامی پرداخت و گفت: البته من حدود 20 سال است كه هيچ تصدی در عرصه تئاتر نداشتم ولی آشنايی من با تئاتر به پيش از انقلاب اسلامی بازمیگردد.
وی ادامه داد: در آن زمان علاقهمندی دانشآموزان دبيرستانی به اجرای تئاتر های مذهبی بود و انجمنهای اسلامی در دبيرستانها و دانشگاهها در كانونهايی به توليد نمايشهای مذهبی میپرداختند و ما هم به تناسب و علاقه در اين نمايش ها حضور داشتيم كه البته در قم محل سكونت ما دو نوع تئاتر وجود داشت يكی روحوضی كه بنا به مناسبت های طاغوتی اجرا می شدند كه اغلب جنبه تفريح و شادی داشتند و يكی مذهبی كه به خاطر دارم كانون تئاتری موسوم به ولیعصر(عج) به سرپرستی حجتالاسلام نوری همدانی به توليد آثاری به مناسبتهای مذهبی همچون ميلاد امام زمان(عج) میپرداخت.
منتظری گفت: در سالهای بعد از انقلاب مهدی حجت به عنوان نخستين سرپرست تئاتر شهر كه البته تا پيش از اين از سوی صدا و سيما اداره میشد كارهايی كه با ماهيت الحادی داشتند مجوز اجرا میداد كه مورد اعتراض هنرمندان مسلمان قرار میگرفت چرا كه تئاتر و هنرهای نمايشی طراز نوين جريان انقلاب به دست انقلابيون نبود.
رئيس اسبق سازمان جهاد دانشگاهی تصريح كرد: جريان قوی تئاتر در سالهای متمايل به انقلاب اسلامی به عنوان كارگاه نمايش و پايگاهی به نام اداره تئاتر بود و در كنار كارگاه تئاتر كه به تئاتر مدرن و آوانگارد میپرداخت، اداره تئاتر نيز به دنبال تقويت تئاتر شهرستانها بود كه بعد از انقلاب اسلامی هر دوی آنها منحل شدند و از باقی جريان رايج تئاتری بعدها مركز هنرهای نمايشی تأسيس شد.
منتظری ادامه داد: در آن سالها شاهد اقدامات خودجوشی نيز از سوی برخی از هنرمندان بوديم كه مركز گسترش تئاتر اسلامی به سرپرستی محمد كاسبی از آن جمله بود اما در اصل متولی تئاتر مركز هنرهای نمايشی بود كه به همه سليقهها احترام میگذاشت و سرپرستی آن را از سوی اينجانب طاها عبدخدايی به عهده داشت و در سال 61 نخستين دوره جشنواره سراسری تئاتر فجر شكل گرفت.
وی تأكيد كرد: به جرئت میتوانم بگويم كه انقلاب اسلامی تأثير بزرگی به نحوه انديشه خانوادهها داشت همچنانكه تا پيش از اين پرداختن به تئاتر مترادف با ارتداد بود اما پس از آن تئاتر محصول يك تفكر و انديشه بالنده بود كه البته ابتدا تصميم بر آن گرفته شد كه تئاتر نه برای همه مردم بلكه برای عده خاصی از جامعه توليد و به اجرا درآيد.
رئيس اسبق سازمان جهاد دانشگاهی در پايان گفت: نياز جامعه امروزی تئاتر ايجاد تشكل هنرمندان مسلمان و انقلابی است كه بايد با اصلاح سازمان و ساختار برای برونرفت تئاتر از بنبستی كه اكنون در آن وجود دارد فكری بكنند چرا كه در مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی تئاتر به عنوان مقوم فرهنگ معرفی شده است و بايد تلاش شود كه اين اصل محقق شده و تئاتر در راستای هويتبخشی انقلاب و آرمانهای آن به پيش رود.
دومين سخنران اين نشست رحمت امينی، مدير مركز هنرهای نمايشی حوزه هنری بود كه بزرگترين نياز تئاتر انقلاب اسلامی را پژوهش قلمداد كرد و گفت: در طی بيش از سه دهه از انقلاب اسلامی متأسفانه هيچ پژوهشگری در مورد تئاتر انقلاب اسلامی و اينكه اين تئاتر قصد دارد ما را به كجا ببرد و چه هدفی را دنبال كند به انجام نرسيده است.
وی توجه به لايههای اجتماعی را به عنوان يكی از ويژگیهای تئاتر انقلاب اسلامی ناميد و گفت: اعتمادسازی در ميان خانوادهها به اين معنا كه تئاتر مأوا و ملجأيی برای فرزندان آنهاست كه میتوانند از طريق آن به بيان بسياری از دغدغههای ذهنی و مسائل ارزشی خود بپردازند از جمله ديگر ويژگی های تئاتر انقلاب اسلامی است و اين روزها كه شعاری تحت عنوان تئاتر برای همه بر سر زبان ها افتاده است ريشه از بينش مديران در دهه 60 دارد كه با برگزاری جشنواره آئينی و سنتی و تشكيل جشنوارههای تئاتر استانی و منطقهای تصميم بر آن گرفتند كه به تئاتر ماهيت مورد پسند عام بدهند.
وی برگزاری جشنواره فجر را يكی از مواهب اتخاذ اين بينش در عرصه تئاتر دانست و گفت: فجر تلاش برای ايجاد يك ساختار استاندارد تئاتری بوده است و تشيكل انجمنهای نمايشی در اين راستا تئاتر را در اختيار و دسترس همه احاد مردم قرار داد.
امينی دهه نخست پس از انقلاب اسلامی را دهه همگرايی در تئاترعنوان كرد و گفت: در اين دهه انواع و اقسام آثار توليد و اجرا میشوند بدون آنكه سلايق خاصی همچون انقلابی بودن و توجه به ارزشهای اسلامی در آن مطرح باشد كه اين سياست به منظور ايجاد مودت ميان اهالی تئاتر و حفاظت از سرمايه و تخصص تئاتر بسيار مفيد بود.
مجيد سرسنگی؛ مديرعامل خانه هنرمندان ايران نيز در ادامه اين نشست در سخنانی گفت: صحبت در مورد تئاتر انقلاب را بايد در پيشينه آن جستجو كرد؛ چرا كه زمانیكه صحبت از تئاتر با ويژگیهای انقلابی میشود بايد مؤلفههای آن مورد نظر قرار گيرد كه آن را از تئاتری فارغ از انديشه انقلابی تفكيك نمايد.
وی گفت: برای اين منظور كافی است تا اين پرسش را از خود مطرح كنيم كه اگر انقلاب اسلامی رخ نداده بود آيا تفاوتی ميان تئاتری كه امروز شاهد آن هستيم با آنچه كه در طاغوت شاهدش بويدم وجود داشت كه البته به نظر میرسد اين مسئله بيشتر در جنبههای ساختاری و ظاهر اجراهای تئاتری همچون رعايت حجاب زنان بازيگر مطرح باشد و محتوا همچنان همانی باشد كه در دوره پيش از انقلاب شاهدش بوديم.
سرسنگی ادامه داد: بايد پيش از هر چيز مبانی فكری تئاتر و اينكه قصد داريم با استفاده از اين هنر به كجا برسيم مشخص شود كه اين مسئله نيز به خودی خود اتفاق نمیافتد بلكه متفكران بايد زمينههای فكری آن را ايجاد كنند كه متأسفانه در شرايط فعلی بيشتر از اينكه به مباحث نظری تئاتر كار داشته باشيم عملگرا شدهايم و به اجرا فكر میكنيم.
وی از كثرت برگزاری جشنواره تئاتری انتقاد كرد و گفت: به جای برگزاری انبوهی از جشنوارههای تئاتری كه اكثر آنها بدون استانداردهای جشنوارههای دنيا برگزار میشوند بايد به دنبال اصلاح زيربنايی تئاتر بود كه هزينهبر است و با وجود بودجه محدود بايد مخارج تئاتر يار در اين زمينه در اولويت قرار داد.
مديرعامل خانه هنرمندان ايران تأكيد كرد: مركز هنرهای نمايشی به عنوان متولی اصلی تئاتر بايد تنها به ماهيت اجرايی خود عمل كند و نبايد در عين حال هم به عنوان قانونگذار، هم مجری و هم قاضی در اين عرصه نقش ايفا كند؛ چرا كه حلقه مديريتی با اين فرض تنگ و تنگتر میشود و جا برای نقد آزاد نسبت به عملكرد مديران كاهش پيدا میكند.
در ابتدای اين نشست كه اجرای آن را اردشير صالحپور از كارشناسان هنرهای نمايشی به عهده داشت علی منتظری؛ مديركل سابق هنرهای نمايشی در سخنانی به روند جاری تئاتر در قبل و بعد از انقلاب اسلامی پرداخت و گفت: البته من حدود 20 سال است كه هيچ تصدی در عرصه تئاتر نداشتم ولی آشنايی من با تئاتر به پيش از انقلاب اسلامی بازمیگردد.
وی ادامه داد: در آن زمان علاقهمندی دانشآموزان دبيرستانی به اجرای تئاتر های مذهبی بود و انجمنهای اسلامی در دبيرستانها و دانشگاهها در كانونهايی به توليد نمايشهای مذهبی میپرداختند و ما هم به تناسب و علاقه در اين نمايش ها حضور داشتيم كه البته در قم محل سكونت ما دو نوع تئاتر وجود داشت يكی روحوضی كه بنا به مناسبت های طاغوتی اجرا می شدند كه اغلب جنبه تفريح و شادی داشتند و يكی مذهبی كه به خاطر دارم كانون تئاتری موسوم به ولیعصر(عج) به سرپرستی حجتالاسلام نوری همدانی به توليد آثاری به مناسبتهای مذهبی همچون ميلاد امام زمان(عج) میپرداخت.
منتظری گفت: در سالهای بعد از انقلاب مهدی حجت به عنوان نخستين سرپرست تئاتر شهر كه البته تا پيش از اين از سوی صدا و سيما اداره میشد كارهايی كه با ماهيت الحادی داشتند مجوز اجرا میداد كه مورد اعتراض هنرمندان مسلمان قرار میگرفت چرا كه تئاتر و هنرهای نمايشی طراز نوين جريان انقلاب به دست انقلابيون نبود.
رئيس اسبق سازمان جهاد دانشگاهی تصريح كرد: جريان قوی تئاتر در سالهای متمايل به انقلاب اسلامی به عنوان كارگاه نمايش و پايگاهی به نام اداره تئاتر بود و در كنار كارگاه تئاتر كه به تئاتر مدرن و آوانگارد میپرداخت، اداره تئاتر نيز به دنبال تقويت تئاتر شهرستانها بود كه بعد از انقلاب اسلامی هر دوی آنها منحل شدند و از باقی جريان رايج تئاتری بعدها مركز هنرهای نمايشی تأسيس شد.
منتظری ادامه داد: در آن سالها شاهد اقدامات خودجوشی نيز از سوی برخی از هنرمندان بوديم كه مركز گسترش تئاتر اسلامی به سرپرستی محمد كاسبی از آن جمله بود اما در اصل متولی تئاتر مركز هنرهای نمايشی بود كه به همه سليقهها احترام میگذاشت و سرپرستی آن را از سوی اينجانب طاها عبدخدايی به عهده داشت و در سال 61 نخستين دوره جشنواره سراسری تئاتر فجر شكل گرفت.
وی تأكيد كرد: به جرئت میتوانم بگويم كه انقلاب اسلامی تأثير بزرگی به نحوه انديشه خانوادهها داشت همچنانكه تا پيش از اين پرداختن به تئاتر مترادف با ارتداد بود اما پس از آن تئاتر محصول يك تفكر و انديشه بالنده بود كه البته ابتدا تصميم بر آن گرفته شد كه تئاتر نه برای همه مردم بلكه برای عده خاصی از جامعه توليد و به اجرا درآيد.
رئيس اسبق سازمان جهاد دانشگاهی در پايان گفت: نياز جامعه امروزی تئاتر ايجاد تشكل هنرمندان مسلمان و انقلابی است كه بايد با اصلاح سازمان و ساختار برای برونرفت تئاتر از بنبستی كه اكنون در آن وجود دارد فكری بكنند چرا كه در مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی تئاتر به عنوان مقوم فرهنگ معرفی شده است و بايد تلاش شود كه اين اصل محقق شده و تئاتر در راستای هويتبخشی انقلاب و آرمانهای آن به پيش رود.
دومين سخنران اين نشست رحمت امينی، مدير مركز هنرهای نمايشی حوزه هنری بود كه بزرگترين نياز تئاتر انقلاب اسلامی را پژوهش قلمداد كرد و گفت: در طی بيش از سه دهه از انقلاب اسلامی متأسفانه هيچ پژوهشگری در مورد تئاتر انقلاب اسلامی و اينكه اين تئاتر قصد دارد ما را به كجا ببرد و چه هدفی را دنبال كند به انجام نرسيده است.
وی توجه به لايههای اجتماعی را به عنوان يكی از ويژگیهای تئاتر انقلاب اسلامی ناميد و گفت: اعتمادسازی در ميان خانوادهها به اين معنا كه تئاتر مأوا و ملجأيی برای فرزندان آنهاست كه میتوانند از طريق آن به بيان بسياری از دغدغههای ذهنی و مسائل ارزشی خود بپردازند از جمله ديگر ويژگی های تئاتر انقلاب اسلامی است و اين روزها كه شعاری تحت عنوان تئاتر برای همه بر سر زبان ها افتاده است ريشه از بينش مديران در دهه 60 دارد كه با برگزاری جشنواره آئينی و سنتی و تشكيل جشنوارههای تئاتر استانی و منطقهای تصميم بر آن گرفتند كه به تئاتر ماهيت مورد پسند عام بدهند.
وی برگزاری جشنواره فجر را يكی از مواهب اتخاذ اين بينش در عرصه تئاتر دانست و گفت: فجر تلاش برای ايجاد يك ساختار استاندارد تئاتری بوده است و تشيكل انجمنهای نمايشی در اين راستا تئاتر را در اختيار و دسترس همه احاد مردم قرار داد.
امينی دهه نخست پس از انقلاب اسلامی را دهه همگرايی در تئاترعنوان كرد و گفت: در اين دهه انواع و اقسام آثار توليد و اجرا میشوند بدون آنكه سلايق خاصی همچون انقلابی بودن و توجه به ارزشهای اسلامی در آن مطرح باشد كه اين سياست به منظور ايجاد مودت ميان اهالی تئاتر و حفاظت از سرمايه و تخصص تئاتر بسيار مفيد بود.
مجيد سرسنگی؛ مديرعامل خانه هنرمندان ايران نيز در ادامه اين نشست در سخنانی گفت: صحبت در مورد تئاتر انقلاب را بايد در پيشينه آن جستجو كرد؛ چرا كه زمانیكه صحبت از تئاتر با ويژگیهای انقلابی میشود بايد مؤلفههای آن مورد نظر قرار گيرد كه آن را از تئاتری فارغ از انديشه انقلابی تفكيك نمايد.
وی گفت: برای اين منظور كافی است تا اين پرسش را از خود مطرح كنيم كه اگر انقلاب اسلامی رخ نداده بود آيا تفاوتی ميان تئاتری كه امروز شاهد آن هستيم با آنچه كه در طاغوت شاهدش بويدم وجود داشت كه البته به نظر میرسد اين مسئله بيشتر در جنبههای ساختاری و ظاهر اجراهای تئاتری همچون رعايت حجاب زنان بازيگر مطرح باشد و محتوا همچنان همانی باشد كه در دوره پيش از انقلاب شاهدش بوديم.
سرسنگی ادامه داد: بايد پيش از هر چيز مبانی فكری تئاتر و اينكه قصد داريم با استفاده از اين هنر به كجا برسيم مشخص شود كه اين مسئله نيز به خودی خود اتفاق نمیافتد بلكه متفكران بايد زمينههای فكری آن را ايجاد كنند كه متأسفانه در شرايط فعلی بيشتر از اينكه به مباحث نظری تئاتر كار داشته باشيم عملگرا شدهايم و به اجرا فكر میكنيم.
وی از كثرت برگزاری جشنواره تئاتری انتقاد كرد و گفت: به جای برگزاری انبوهی از جشنوارههای تئاتری كه اكثر آنها بدون استانداردهای جشنوارههای دنيا برگزار میشوند بايد به دنبال اصلاح زيربنايی تئاتر بود كه هزينهبر است و با وجود بودجه محدود بايد مخارج تئاتر يار در اين زمينه در اولويت قرار داد.
مديرعامل خانه هنرمندان ايران تأكيد كرد: مركز هنرهای نمايشی به عنوان متولی اصلی تئاتر بايد تنها به ماهيت اجرايی خود عمل كند و نبايد در عين حال هم به عنوان قانونگذار، هم مجری و هم قاضی در اين عرصه نقش ايفا كند؛ چرا كه حلقه مديريتی با اين فرض تنگ و تنگتر میشود و جا برای نقد آزاد نسبت به عملكرد مديران كاهش پيدا میكند.
