اولويتبندی سنی در توليد تئاتر دينی كودك و نوجوان/9
توليد آثار كارآمد؛ نتيجه تفكيك سنی نمايش دينی كودك و نوجوان
گروه هنر: نمايش دينی كودك و نوجوان به تبعيت از ادبيات اين مقاطع سنی بايد به منظور كارآمدی بيشتر هم به لحاظ ساختار و هم محتوايی مناسبسازی شود تا محصول نهايی همخوان و همسو با نياز مخاطب هدف باشد.
شهرام كرمی، دبير بيستمين جشنواره بينالمللی تئاتر كودك و نوجوان در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) گفت: مبحث تفكيك دو حوزه كودك و نوجوان از يكديگر به دليل تفاوت در سطح تفكرات و مطالبات آنها مدتهاست كه در دنيا به شكل تخصصی در حال پيگيری و مطرح شدن است و در كشور ما عرصه پيشرو در اين زمينه، ادبيات كودك و نوجوان محسوب میشود.
وی گفت: خلأ چنين مبحثی نيز به تبعيت از پيشرفتهای علمی در سطح بينالمللی در ايران و در حوزه تئاتر حس میشود و از آنجا كه تئاتر همچون ادبيات اين مقطع سنی، ريشه در مفاهيم آموزشی و تربيتی دارد لذا برای كارآمدی بيشتر نياز به تفكيك ساختاری و موضوعی تئاتر برای كودكان و تئاتر برای نوجوانان داريم.
مدير مركز هنرهای نمايشی سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران تصريح كرد: حتی اين احساس نياز به شكلی جزئیتر در پرداخت نمايشی برای خردسالان به تفكيك از گروه سنی كودك نيز اخيراً مورد توجه كارشناسان علوم تربيتی و آموزشی قرار گرفته است و براين اساس بايد علاوه بر تئاتر برای كودكان و تئاتر برای نوجوانان، به تئاتر برای خردسالان اشاره كنيم.
كرمی ادامه داد: كاركرد بارز اين تفكيك تخصصی آن است كه در توليد آثار نمايشی با هر موضوع مورد نظر، توانايی اين را خواهيم داشت كه محصولی كارآمد و متناسبتری را عرضه نماييم كه با توجه به هزينهبر بودن پروسه توليد، خروجی آن همخوان و همسو با نيازهای مخاطب هدف باشد.
وی با تأكيد بر اينكه در توليد تئاتر كودك و نوجوان نبايد خود را به موضوع خاصی محدود كرد، گفت: اين شيوه عملكرد ما در جشنوارههای بينالمللی تئاتر كودك و نوجوان نيز بوده است؛ به شكلی كه موضوع اين جشنواره را آزاد قرار دادهايم و هدف از آن نيز دريافت مجموعهای از موضوعاتی است كه كودكان و نوجوانان به آن مبتلا هستند و ممكن است در ميان آنها موضوع دينی و قرآنی و ارزشی نيز مطرح شود.
اين كارگردان و مدرس تئاتر در ادامه گفت: خوشبختانه با اعلام فراخوان اين دوره از جشنواره بينالمللی تئاتر كودك و نوجوان، شاهد ارسال پررنگ آثار تئاتری كودك و نوجوان با موضوع دينی و قرآنی بوديم و اين به سبب احساس نيازی بوده است كه كارگردانان و فعالان تئاتر كودك و نوجوان كردهاند و همچنين همانگونه كه گفتم محدود نكردن جشنواره در قالب و موضوعی خاص موجب اين اتفاق شد؛ چرا كه ممكن است بسياری از آثار ارسالی به دبيرخانه جشنواره در بدو امر دينی جلوه نكنند اما با دقيق شدن در آنها میتوان به اين نتيجه رسيد كه به دنبال ارائه يك موضوع دينی و پيام اخلاقی هستند.
رئيس كانون تئاتر كودك و نوجوان با تأكيد بر اين نكته كه هر موضوعی را میتوان در حد و ميزان درك مخاطب كودك و نوجوان به آنها از طريق تئاتر عرضه كرد، گفت: بيشتر از مضمون و موضوع و محتوای ارائه شده به كودكان و نوجوانان به زبان تئاتر بايد به اين مسئله انديشيد كه اين موضوعات قرار است با چه ابزار و شيوه بيانی به مخاطب ارائه شوند و آيا شيوه به كار گرفته شده تأثير مثبتی خواهد داشت و يا خير.
وی گفت: شايد اين حرف تكراری باشد و بارها شنيده باشيد كه روش مؤثر در بيان مفاهيم و از آن جمله مفاهيم دينی و ارزشی به كودكان و نوجوانان بيان غيرمستقيم است كه البته اين يك شعار نيست و ريشه علمی و تحقيقاتی در اين زمينه وجود دارد؛ چرا كه بدون اتخاذ چنين شيوهای، تئاتری دينی عقيم مانده و تبديل به محصولی فرهنگی و هنری خنثی و بدون تأثير در مخاطب میشود.
كرمی در پايان گفت: البته در بيان برخی از مسائل همچون زندگی ائمه اطهار(ع) و شرح وقايع تاريخ اسلام ناگزير از اتكا به مستندات هستيم اما در ساير موارد میتوان همچون كتابهای درسی آموزش و پرورش، مفاهيم دينی و ارزشی را در قالب يك داستان و قصه ملموس به شكل نمايشی تداعی كرد.
وی گفت: خلأ چنين مبحثی نيز به تبعيت از پيشرفتهای علمی در سطح بينالمللی در ايران و در حوزه تئاتر حس میشود و از آنجا كه تئاتر همچون ادبيات اين مقطع سنی، ريشه در مفاهيم آموزشی و تربيتی دارد لذا برای كارآمدی بيشتر نياز به تفكيك ساختاری و موضوعی تئاتر برای كودكان و تئاتر برای نوجوانان داريم.
مدير مركز هنرهای نمايشی سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران تصريح كرد: حتی اين احساس نياز به شكلی جزئیتر در پرداخت نمايشی برای خردسالان به تفكيك از گروه سنی كودك نيز اخيراً مورد توجه كارشناسان علوم تربيتی و آموزشی قرار گرفته است و براين اساس بايد علاوه بر تئاتر برای كودكان و تئاتر برای نوجوانان، به تئاتر برای خردسالان اشاره كنيم.
كرمی ادامه داد: كاركرد بارز اين تفكيك تخصصی آن است كه در توليد آثار نمايشی با هر موضوع مورد نظر، توانايی اين را خواهيم داشت كه محصولی كارآمد و متناسبتری را عرضه نماييم كه با توجه به هزينهبر بودن پروسه توليد، خروجی آن همخوان و همسو با نيازهای مخاطب هدف باشد.
وی با تأكيد بر اينكه در توليد تئاتر كودك و نوجوان نبايد خود را به موضوع خاصی محدود كرد، گفت: اين شيوه عملكرد ما در جشنوارههای بينالمللی تئاتر كودك و نوجوان نيز بوده است؛ به شكلی كه موضوع اين جشنواره را آزاد قرار دادهايم و هدف از آن نيز دريافت مجموعهای از موضوعاتی است كه كودكان و نوجوانان به آن مبتلا هستند و ممكن است در ميان آنها موضوع دينی و قرآنی و ارزشی نيز مطرح شود.
اين كارگردان و مدرس تئاتر در ادامه گفت: خوشبختانه با اعلام فراخوان اين دوره از جشنواره بينالمللی تئاتر كودك و نوجوان، شاهد ارسال پررنگ آثار تئاتری كودك و نوجوان با موضوع دينی و قرآنی بوديم و اين به سبب احساس نيازی بوده است كه كارگردانان و فعالان تئاتر كودك و نوجوان كردهاند و همچنين همانگونه كه گفتم محدود نكردن جشنواره در قالب و موضوعی خاص موجب اين اتفاق شد؛ چرا كه ممكن است بسياری از آثار ارسالی به دبيرخانه جشنواره در بدو امر دينی جلوه نكنند اما با دقيق شدن در آنها میتوان به اين نتيجه رسيد كه به دنبال ارائه يك موضوع دينی و پيام اخلاقی هستند.
رئيس كانون تئاتر كودك و نوجوان با تأكيد بر اين نكته كه هر موضوعی را میتوان در حد و ميزان درك مخاطب كودك و نوجوان به آنها از طريق تئاتر عرضه كرد، گفت: بيشتر از مضمون و موضوع و محتوای ارائه شده به كودكان و نوجوانان به زبان تئاتر بايد به اين مسئله انديشيد كه اين موضوعات قرار است با چه ابزار و شيوه بيانی به مخاطب ارائه شوند و آيا شيوه به كار گرفته شده تأثير مثبتی خواهد داشت و يا خير.
وی گفت: شايد اين حرف تكراری باشد و بارها شنيده باشيد كه روش مؤثر در بيان مفاهيم و از آن جمله مفاهيم دينی و ارزشی به كودكان و نوجوانان بيان غيرمستقيم است كه البته اين يك شعار نيست و ريشه علمی و تحقيقاتی در اين زمينه وجود دارد؛ چرا كه بدون اتخاذ چنين شيوهای، تئاتری دينی عقيم مانده و تبديل به محصولی فرهنگی و هنری خنثی و بدون تأثير در مخاطب میشود.
كرمی در پايان گفت: البته در بيان برخی از مسائل همچون زندگی ائمه اطهار(ع) و شرح وقايع تاريخ اسلام ناگزير از اتكا به مستندات هستيم اما در ساير موارد میتوان همچون كتابهای درسی آموزش و پرورش، مفاهيم دينی و ارزشی را در قالب يك داستان و قصه ملموس به شكل نمايشی تداعی كرد.
