گزارش مركز پژوهشهای مجلس از اعتبارات مساجد در لايحه بودجه 92
گروه سياسی: مركز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی لايحه بودجه سال 1392 كل كشور را در بخش اعتبارات حوزه مساجد و نمازخانهها بررسی كرد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) به نقل از روابط عمومی مركز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات فرهنگی اين مركز در گزارشی اعلام كرد: حوزه مساجد و نمازخانهها برای سياست فرهنگی نظام جمهوری اسلامی ايران از اهميت فوقالعادهای برخوردار است. وجود دهها دستگاه در حوزه مساجد، نمازخانهها و مصلاها تكاليفی دارند و حجم زيادی از اسناد و متون سياسی، قانونی و حقوقی، مؤيد اين ادعاست. با اين حال در لايحه بودجه سال 1392 آنچنان كه انتظار میرفت اين حوزه مورد توجه قرار نگرفته است. از جمله میتوان به فقدان مفادی در ماده واحده اشاره كرد كه در قوانين سنواتی بودجه سالهای گذشته در راستای اجرا و تسهيل سياستهای نظام در حوزه مسجد وجود داشته است. بنابراين به منظور تقويت اين حوزه و به خصوص در راستای اجرايی ساختن اهداف قانون برنامه پنجم توسعه در ادامه ملاحظات و پيشنهادهايی در خصوص لايحه بودجه سال 1392 ارائه شده اند كه بدين شرحند:
1- بهره مندی «مساجد ، مصلاها، ستاد اقامه نماز، هيئات مذهبی و مؤسسات و ديگر تشكلهای قرآنی» از كمكهای دستگاههای دولتی
طبق ماده (5) قانون تنظيم بخشی از مقررات مالی دولت، اهدای كمك به اشخاص حقيقی و حقوقی توسط دستگاههای دولتی ممنوع است. با اين حال استثنا كردن مساجد و ديگر كانونها و اماكن مذهبی در بند «69» قانون بودجه سال 1390 كل كشور از موضوع ممنوعيتهای اين ماده، اين امكان را فراهم آورده بود كه مراكز مذكور از كمكهای دولتی بهرهمند شوند. علیرغم تأثير مثبت اين بند در تقويت فعاليتهای دينی، حذف اين بند در قانون بودجه سال 1391 در اداره و ادامه فعاليتهای اين بخشها اختلال ايجاد كرده است. بر اين اساس پيشنهاد میشود نمايندگان محترم مجلس شورای اسلامی نسبت به ايجاد امكانی برای بهرهمندی «مساجد، مصلاها، ستاد اقامه نماز، هيئات مذهبی و مؤسسات و ديگر تشكلهای قرانی» از كمكهای دستگاههای دولتی، توجه لازم را داشته باشند.
2- در نظر گرفتن تسهيلات برای هزينه مصرفی و حق انشعاب برق، آب و گاز «مراكز، كانونها، مؤسسات قرآنی و دارالقرانها»
موضوع رايگان بودن حق انشعاب برق، آب و گاز برای مساجد و حسينيهها به اشكال مختلف طی سالهای گذشته در قوانين بودجه تكرار شده است. معافيت از پرداخت هزينه مصرفی آب، برق و گاز در سنوات گذشته محدود به مناطق روستايی بوده و در مناطق شهری صرفاً بر محاسبه آن بر اساس نرخ نازل (مثلاً تعرفه آموزشی) تأكيد شده است. اين تسهيلات در قانون بودجه سال 1391 صورت گستردهای به خود گرفته و بدون اشاره به ضوابط خاصی علاوه بر حق انشعاب، شامل تمام هزينههای مصرفی شده است. در حالیكه با توجه به اجرای قانون هدفمندسازی يارانهها، هزينههای مصرفی مراكز مزبور به شدت افزايش يافته است. گسترده بودن دايره مشمولان اين تسهيلات در كنار لحاظ نكردن اعتبارات مالی مناسب برای معافيتهای مذكور، موجب غير عملی شدن اين حمايتها در سال 1391 و تحت فشار قرار گرفتن اين اماكن شد. بدين ترتيب ضروری است نمايندگان نسبت به در نظر گرفتن تسهيلات برای هزينه مصرفی و حق انشعاب برق، آب و گاز «مراكز، كانون ها، مؤسسات قرآنی و دارالقرانها» در قانون بودجه 1392 توجه لازم را داشته باشند.
3 – توجه به رديف ستاد اقامه نماز در لايحه بودجه 1392
ستاد اقامه نماز از جمله نهادهای حاكميتی است كه نقش برجستهای در مديريت و ساماندهی حوزه نماز و مساجد بر عهده دارد. حذف جدول 12 موجب شده است كه اين نهاد در لايحه بودجه سال 1392 كل كشور، با توجه به ارتباط موضوعیاش با فعاليتهای دينی و تبليغی به زيرمجموعه سازمان تبليغات اسلامی افزوده شود. افزوده شدن دستگاههای متعدد كمك بگير به زير مجموعه سازمان تبليغات اسلامی با توجه به عدم اشراف و ارتباط سازمانی آنها با اين مجموعه، عملاً موجب بروز مشكلاتی برای سازمان تبليغات اسلامی خواهد شد. در عين حال شأن حاكميتی ستاد اقامه نماز در حوزه ترويج و اقامه نماز ايجاب میكند كه توجه متمايزی به آن نهاد شود.
1- بهره مندی «مساجد ، مصلاها، ستاد اقامه نماز، هيئات مذهبی و مؤسسات و ديگر تشكلهای قرآنی» از كمكهای دستگاههای دولتی
طبق ماده (5) قانون تنظيم بخشی از مقررات مالی دولت، اهدای كمك به اشخاص حقيقی و حقوقی توسط دستگاههای دولتی ممنوع است. با اين حال استثنا كردن مساجد و ديگر كانونها و اماكن مذهبی در بند «69» قانون بودجه سال 1390 كل كشور از موضوع ممنوعيتهای اين ماده، اين امكان را فراهم آورده بود كه مراكز مذكور از كمكهای دولتی بهرهمند شوند. علیرغم تأثير مثبت اين بند در تقويت فعاليتهای دينی، حذف اين بند در قانون بودجه سال 1391 در اداره و ادامه فعاليتهای اين بخشها اختلال ايجاد كرده است. بر اين اساس پيشنهاد میشود نمايندگان محترم مجلس شورای اسلامی نسبت به ايجاد امكانی برای بهرهمندی «مساجد، مصلاها، ستاد اقامه نماز، هيئات مذهبی و مؤسسات و ديگر تشكلهای قرانی» از كمكهای دستگاههای دولتی، توجه لازم را داشته باشند.
2- در نظر گرفتن تسهيلات برای هزينه مصرفی و حق انشعاب برق، آب و گاز «مراكز، كانونها، مؤسسات قرآنی و دارالقرانها»
موضوع رايگان بودن حق انشعاب برق، آب و گاز برای مساجد و حسينيهها به اشكال مختلف طی سالهای گذشته در قوانين بودجه تكرار شده است. معافيت از پرداخت هزينه مصرفی آب، برق و گاز در سنوات گذشته محدود به مناطق روستايی بوده و در مناطق شهری صرفاً بر محاسبه آن بر اساس نرخ نازل (مثلاً تعرفه آموزشی) تأكيد شده است. اين تسهيلات در قانون بودجه سال 1391 صورت گستردهای به خود گرفته و بدون اشاره به ضوابط خاصی علاوه بر حق انشعاب، شامل تمام هزينههای مصرفی شده است. در حالیكه با توجه به اجرای قانون هدفمندسازی يارانهها، هزينههای مصرفی مراكز مزبور به شدت افزايش يافته است. گسترده بودن دايره مشمولان اين تسهيلات در كنار لحاظ نكردن اعتبارات مالی مناسب برای معافيتهای مذكور، موجب غير عملی شدن اين حمايتها در سال 1391 و تحت فشار قرار گرفتن اين اماكن شد. بدين ترتيب ضروری است نمايندگان نسبت به در نظر گرفتن تسهيلات برای هزينه مصرفی و حق انشعاب برق، آب و گاز «مراكز، كانون ها، مؤسسات قرآنی و دارالقرانها» در قانون بودجه 1392 توجه لازم را داشته باشند.
3 – توجه به رديف ستاد اقامه نماز در لايحه بودجه 1392
ستاد اقامه نماز از جمله نهادهای حاكميتی است كه نقش برجستهای در مديريت و ساماندهی حوزه نماز و مساجد بر عهده دارد. حذف جدول 12 موجب شده است كه اين نهاد در لايحه بودجه سال 1392 كل كشور، با توجه به ارتباط موضوعیاش با فعاليتهای دينی و تبليغی به زيرمجموعه سازمان تبليغات اسلامی افزوده شود. افزوده شدن دستگاههای متعدد كمك بگير به زير مجموعه سازمان تبليغات اسلامی با توجه به عدم اشراف و ارتباط سازمانی آنها با اين مجموعه، عملاً موجب بروز مشكلاتی برای سازمان تبليغات اسلامی خواهد شد. در عين حال شأن حاكميتی ستاد اقامه نماز در حوزه ترويج و اقامه نماز ايجاب میكند كه توجه متمايزی به آن نهاد شود.
