تعامل كاربردی با حوزه و دانشگاه؛ دستاورد مهم معاونت هنری ارشاد
گروه هنر: معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به فعاليتهای اين معاونت در دوره مسئوليت وی، تعامل كاربردی و عملياتی با دانشگاهها و برقراری ارتباط مؤثر با حوزه علميه را از مهمترين دستاوردهای خود بيان كرد.
حميد شاهآبادی، معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، اظهار كرد: تاكيد من در بخش فعاليتهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به حوزه معاونت هنری و زير مجموعههای آن است؛ واقعيت اين است كه در معاونت هنری وزارت ارشاد جای پای اساتيد دانشگاه در رويدادهای هنری مشهود است و داوریها، سياستگذاریها و همايشها به نوعی از ظرفيتهای دانشگاهی برخوردار بوده است. در بخش دانشگاهی اين فضا طی سه سال اخير ارتقای كيفیتری پيدا كرده است.
وی ادامه داد: برخی از جشنوارهها مثل جشنواره تجسمی فجر تلاش كردند به نحو كاربردی ارتباط با دانشگاه را برقرار كنند و به نوعی فعاليتهای مشترك و جريانسازی مشترك برسند. در جشنواره «تجلی بصيرت» طی سال گذشته اين هماهنگی با دانشگاه به اجرای عمومی تئاترها توسط جريان دانشجويی در 8 دانشگاه منجر شد.
شاهآبادی مطرح كرد: بنابراين میتوانم بگويم با اينكه از گذشته و قبل از حضور من اين تعامل برقرار بود اما تلاش شده كه رويكرد معاونت هنری در حوزه ارتباط با دانشگاه به طور جدی يك جهش جدی و جنبه كاربردی و علمياتی پيدا كند كه در بسياری از موارد شاهد آن بوديم.
وی اضافه كرد: در بخشهايی مثل حوزه مُد و لباس كه فعاليت نوپا بود، اين حركت به طور جدی پايهگذاری شد. ما پنلها و نشستهای تخصصی را با حضور اساتيد برای جامعه طراحان و دانشجويان برنامهريزی كرديم؛ در واقع اين جهش جدی در حوزه دانشجويی بود، اگر چه قبل از حضور من هم وجود داشت.
معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در مورد تعامل با حوزههای علميه اظهار كرد: در بخش ارتباط با حوزه علميه میتوان گفت هيچ سابقه جدی و حتی غير جدی بين بخشهای هنری معاونت هنری و دستگاههای مختلف و نهادهای حوزوی وجود نداشت، البته ايجاد اين ارتباط زمانبر بود و بسياری كارهای زير بنايی در اين حوزه صورت گرفت و بسياری از بخشها ايجاد شد.
وی عنوان كرد: در اين راستا من میتوانم به طرح «حكمت رضوی» اشاره كنم كه در واقع بعد از گذشت 10 سال از فعاليتهای هنری با موضوع امام رضا(ع)، ما توانستيم كار گروه هنری را در جشنواره بينالمللی امام رضا(ع) با 14 استانی كه فعاليتهای هنری آنها به عهده ما بود به سمت و سويی هدايت كنيم كه طلاب و فرهيختگان حوزوی برای هنرمندان و نسبت به افزايش دانش رضوی و اطلاعات جامع در حوزه فعاليتهای دينی كار عملياتی انجام دهند.
شاهآبادی گفت: تاكنون 2 دوره اين طرح برگزار شده و هنرمندان از سراسر كشور در يك اردوی 7 شبانهروزی در مشهد مقدس زير نظر اساتيد حوزه علميه و تحت يك برنامهريزی درسی مشخص و جزوات درسی معين دورههای آموزش طرح حكمت رضوی را گذراندهاند.
وی تاكيد كرد: نظير اين اقدامات با افت و خيزهای كم و زياد تقريباً در همه فعاليتها و رخدادهای معاونت هنری وجود داشته است؛ به اين ترتيب ما تلاش كرديم آرام آرام حلقه ارتباطی طلاب و فضلا را با جامعه هنری برقرار كنيم و هنرمندان ما ضمن اينكه تكنيكها و آموزشهای لازم را دارند و در اين دورهها استفاده میكنند و جريان دانشگاهی نوعاً به ارتقای تخصصهای آكادميك آنها میپردازند، از موضوعات دينی و معرفتافزايی و دانشافزايی علوم دينی هم با استفاده از كارشناسان حوزوی بهره میبرند.
شاهآبادی تصريح كرد: از آنجا كه اين حركت مسبوق به سابقه نبود با يك دقت نظر مضاعف و سرعت آرام و عميق شكل گرفت كه اميدواريم اين روند در دورههای آينده نيز ادامه پيدا كند.
وی در مورد ترويج سبك زندگی اسلامی با ابزارهای هنری در سطح كشور عنوان كرد: سبك زندگی در بخشهای مختلف بروز و ظهور دارد؛ من به بخش جدیتر آن كه به حوزه معاونت هنری برمیگردد اشاره میكنم. البته موضوع سبك زندگی در همه حوزهها نقش ويژهای دارد و آثار و رويدادهای هنری میتواند به طور جدی بر سبك زندگی ايرانی اسلامی موثر باشد.
معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد در ادامه مطرح كرد: مهمترين بخشی كه به نوعی میتواند نماد فرهنگی نيز باشد موضوع پوشش است. در حوزه پوشش، سبك زندگی يك نماد معين و يك شاخصه معين است. اگر بتوانيم پوشش جامعه بومی خود را با پوشش مرتبط با فرهنگ دينی مرتبط كنيم و از ناهنجاریهای عرصه پوشش فاصله بگيريم قدم مهمی را برداشتهايم.
وی عنوان كرد: يكی از 20 عنوانی كه حضرت آقا در فرمايشات خود در بجنورد به آن اشاره كردند مسئله مد و لباس بود. در اين حوزه كارهای زير بنايی شد و آخرين اقدامی كه در اين حوزه میتوانم به آن اشاره كنم بخشی بود كه در كميته فرهنگ و تمدن اسلامی شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح شد و پوشش رسمی آقايان بر عهده اين كارگروه گذاشته شد و هيئتی از اعضای شورا هم انتخاب شدند كه برای اين موضوع برنامهريزی كنند و بتوانيم حركتهای جدی را صورت دهيم.
شاهآبادی اظهار كرد: آنچه كه طی سه سال اخير صورت گرفته و آخرين حركت آن را در جشنواره بينالمللی مد و لباس فجر در اسفند ماه 91 در مصلی تهران شاهد بوديم، نشاندهنده ظرفيت عظيم جامعه هنری ما و طراحان ماست كه به موضوع مد و لباس اهتمام كردند و در واقع نمادها و المانهای پوشش ايرانی و اسلامی را به خدمت گرفتند تا بتوانند مدلهای منطبق بر موازين فرهنگی ما را رواج دهند.
وی تاكيد كرد: خوشبختانه استقبال بسيار خوب مردم، هم از قسمت نمايشگاه و هم از قسمت فروش نشان میدهد كه كاملا زمينه توجه به سبك زندگی ايرانی و اسلامی در پوشش مردم وجود دارد و لازم است برنامهريزی در اين حوزه صورت بگيرد.
شاهآبادی به فعاليتهای ديگر در حوزه ترويج سبك زندگی ايرانی و اسلامی اشاره كرد و گفت: در حوزه موسيقی ساخت قطعات موسيقی با اين موضوعيت در دست هنرمندان است. در بخش نمايش طرحها و برنامهريزیهای خاصی در اين حوزه در حال شكلگيری است. در مجموع موضوع سبك زندگی ايرانی و اسلامی چيزی است كه در تك تك رفتارها بايد به آن توجه شود.
وی عنوان كرد: برای مثال در حوزه نمايش، توجه به نمايشنامه ايرانی و اينكه بنمايه نمايشنامهها داستانی ايرانی و آموزههای دينی باشد به طور جدی مورد توجه قرار گرفته است و قطعا تاثير جدیای بر جريان نمايشنامهنويسی تئاتر كشور ما خواهد داشت، به طوریكه ما به جرئت میتوانيم بگوييم كه بخش عظيمی از مجموع كارهای متعددی كه به جشنواره تئاتر فجر راه پيدا كرد نمايشنامههای ايرانی بود.
معاون هنری ارشاد بيان كرد: اين خود يك نوع انتقال مسير حركت تئاتر از متون ترجمه به نمايشنامههای ايرانی است و همه اينها تاثير جدی در فرآيند حوزه گسترده سبك زندگی ايرانی و اسلامی در كشور ما خواهد داشت.
شاه آبادی در مورد اينكه دولت آينده چه محورهای را در حوزه هنر جزء اولويتهای كاری خود قرار دهد اظهار كرد: واقعيت اين است كه بخشهای متعدد حوزه هنر در حال حاضر به طور جدی مورد كم توجهی هستند. اگر ما بخواهيم به موضوع هنر در فضای دولت آينده توجه كنيم بايد به اين موضوع دقت كنيم كه به طور كلی فضای توجه به عرصه هنر شكل بگيرد؛ اگر اعتبارات عرصه هنر در همه بخشها دغدغه متوليان و دولت آينده باشد بسياری از مشكلات ما حل خواهد شد.
وی متذكر شد: واقعيت اين است كه نسبت اعتبارات و توجهها به نياز عرصه هنر، نسبت غيرقابل قبولی است و آنچه كه مهم است اين است كه به اصل موضوع فرهنگ و به كل بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دستگاههايی كه در حوزه هنر فعاليت میكنند بايد اهتمام شود.
شاهآبادی عنوان كرد: ما نبايد بگوييم بودجه سينما زياد است و چون بودجه تئاتر يك ششم بودجه سينما است، پس حتماً وضع سينما خوب است و با اين منطق به تئاتر اهميت بيشتری بدهيم. واقعيت است كه همه بخشها از ضعف جدی بودجه رنج میبرند، اما در همين حوزهها برخی هنرها، هنر مادر هستند و برخی ماموريتها، ماموريتهای بسيار بنيادی و فراگيرند.
وی تصريح كرد: حوزه مد و لباس فراگير است و هر انسانی به تنهايی با هر نوع درآمدی بخشی از بودجه خود را معطوف به حوزه پوشش میكند؛ هر لباس ايرانی مثل پرچم كشور ما از اهميت ويژهای برخوردار است، جا دارد دولت آينده به موضوع مد و لباس به دليل فراگير بودن آن توجه ويژهای داشته باشد.
وی ادامه داد: توجه به حوزه تئاتر به دليل مادر بودن اين هنر و به دليل اينكه بسياری از مشكلات ما در عرصه سينما و تلويزيون و ... به اين موضوع بر میگردند كه هنرمندان آن و جريان هنری آنها از دل تئاتر شكل نگرفته است توجه ويژهای را میطلبد. اگر همه مسيرها از دل تئاتر بگذرد اتفاق خوبی رقم میخورد به همين جهت است كه حوزه تئاتر هم از اين حيث دارای اهميت ويژه است.
شاهآبادی در پايان خاطرنشان كرد: در عرصه موسيقی بايد به اين نكته توجه داشت كه موسيقی به دليل عدم امكان قانون كپی رايت و وجود ناهنجاریهای غير قابل جلوگيری از خارج از كشور، مسئلهای بسيار جدی است كه تاثيرات گستردهای بر شئون فرهنگی كشور دارد. همه بخشها مهم هستند و اين چند بخش هر كدام از منظری نيازمند توجه بيشتری هستند.
وی ادامه داد: برخی از جشنوارهها مثل جشنواره تجسمی فجر تلاش كردند به نحو كاربردی ارتباط با دانشگاه را برقرار كنند و به نوعی فعاليتهای مشترك و جريانسازی مشترك برسند. در جشنواره «تجلی بصيرت» طی سال گذشته اين هماهنگی با دانشگاه به اجرای عمومی تئاترها توسط جريان دانشجويی در 8 دانشگاه منجر شد.
شاهآبادی مطرح كرد: بنابراين میتوانم بگويم با اينكه از گذشته و قبل از حضور من اين تعامل برقرار بود اما تلاش شده كه رويكرد معاونت هنری در حوزه ارتباط با دانشگاه به طور جدی يك جهش جدی و جنبه كاربردی و علمياتی پيدا كند كه در بسياری از موارد شاهد آن بوديم.
وی اضافه كرد: در بخشهايی مثل حوزه مُد و لباس كه فعاليت نوپا بود، اين حركت به طور جدی پايهگذاری شد. ما پنلها و نشستهای تخصصی را با حضور اساتيد برای جامعه طراحان و دانشجويان برنامهريزی كرديم؛ در واقع اين جهش جدی در حوزه دانشجويی بود، اگر چه قبل از حضور من هم وجود داشت.
معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در مورد تعامل با حوزههای علميه اظهار كرد: در بخش ارتباط با حوزه علميه میتوان گفت هيچ سابقه جدی و حتی غير جدی بين بخشهای هنری معاونت هنری و دستگاههای مختلف و نهادهای حوزوی وجود نداشت، البته ايجاد اين ارتباط زمانبر بود و بسياری كارهای زير بنايی در اين حوزه صورت گرفت و بسياری از بخشها ايجاد شد.
وی عنوان كرد: در اين راستا من میتوانم به طرح «حكمت رضوی» اشاره كنم كه در واقع بعد از گذشت 10 سال از فعاليتهای هنری با موضوع امام رضا(ع)، ما توانستيم كار گروه هنری را در جشنواره بينالمللی امام رضا(ع) با 14 استانی كه فعاليتهای هنری آنها به عهده ما بود به سمت و سويی هدايت كنيم كه طلاب و فرهيختگان حوزوی برای هنرمندان و نسبت به افزايش دانش رضوی و اطلاعات جامع در حوزه فعاليتهای دينی كار عملياتی انجام دهند.
شاهآبادی گفت: تاكنون 2 دوره اين طرح برگزار شده و هنرمندان از سراسر كشور در يك اردوی 7 شبانهروزی در مشهد مقدس زير نظر اساتيد حوزه علميه و تحت يك برنامهريزی درسی مشخص و جزوات درسی معين دورههای آموزش طرح حكمت رضوی را گذراندهاند.
وی تاكيد كرد: نظير اين اقدامات با افت و خيزهای كم و زياد تقريباً در همه فعاليتها و رخدادهای معاونت هنری وجود داشته است؛ به اين ترتيب ما تلاش كرديم آرام آرام حلقه ارتباطی طلاب و فضلا را با جامعه هنری برقرار كنيم و هنرمندان ما ضمن اينكه تكنيكها و آموزشهای لازم را دارند و در اين دورهها استفاده میكنند و جريان دانشگاهی نوعاً به ارتقای تخصصهای آكادميك آنها میپردازند، از موضوعات دينی و معرفتافزايی و دانشافزايی علوم دينی هم با استفاده از كارشناسان حوزوی بهره میبرند.
شاهآبادی تصريح كرد: از آنجا كه اين حركت مسبوق به سابقه نبود با يك دقت نظر مضاعف و سرعت آرام و عميق شكل گرفت كه اميدواريم اين روند در دورههای آينده نيز ادامه پيدا كند.
وی در مورد ترويج سبك زندگی اسلامی با ابزارهای هنری در سطح كشور عنوان كرد: سبك زندگی در بخشهای مختلف بروز و ظهور دارد؛ من به بخش جدیتر آن كه به حوزه معاونت هنری برمیگردد اشاره میكنم. البته موضوع سبك زندگی در همه حوزهها نقش ويژهای دارد و آثار و رويدادهای هنری میتواند به طور جدی بر سبك زندگی ايرانی اسلامی موثر باشد.
معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد در ادامه مطرح كرد: مهمترين بخشی كه به نوعی میتواند نماد فرهنگی نيز باشد موضوع پوشش است. در حوزه پوشش، سبك زندگی يك نماد معين و يك شاخصه معين است. اگر بتوانيم پوشش جامعه بومی خود را با پوشش مرتبط با فرهنگ دينی مرتبط كنيم و از ناهنجاریهای عرصه پوشش فاصله بگيريم قدم مهمی را برداشتهايم.
وی عنوان كرد: يكی از 20 عنوانی كه حضرت آقا در فرمايشات خود در بجنورد به آن اشاره كردند مسئله مد و لباس بود. در اين حوزه كارهای زير بنايی شد و آخرين اقدامی كه در اين حوزه میتوانم به آن اشاره كنم بخشی بود كه در كميته فرهنگ و تمدن اسلامی شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح شد و پوشش رسمی آقايان بر عهده اين كارگروه گذاشته شد و هيئتی از اعضای شورا هم انتخاب شدند كه برای اين موضوع برنامهريزی كنند و بتوانيم حركتهای جدی را صورت دهيم.
شاهآبادی اظهار كرد: آنچه كه طی سه سال اخير صورت گرفته و آخرين حركت آن را در جشنواره بينالمللی مد و لباس فجر در اسفند ماه 91 در مصلی تهران شاهد بوديم، نشاندهنده ظرفيت عظيم جامعه هنری ما و طراحان ماست كه به موضوع مد و لباس اهتمام كردند و در واقع نمادها و المانهای پوشش ايرانی و اسلامی را به خدمت گرفتند تا بتوانند مدلهای منطبق بر موازين فرهنگی ما را رواج دهند.
وی تاكيد كرد: خوشبختانه استقبال بسيار خوب مردم، هم از قسمت نمايشگاه و هم از قسمت فروش نشان میدهد كه كاملا زمينه توجه به سبك زندگی ايرانی و اسلامی در پوشش مردم وجود دارد و لازم است برنامهريزی در اين حوزه صورت بگيرد.
شاهآبادی به فعاليتهای ديگر در حوزه ترويج سبك زندگی ايرانی و اسلامی اشاره كرد و گفت: در حوزه موسيقی ساخت قطعات موسيقی با اين موضوعيت در دست هنرمندان است. در بخش نمايش طرحها و برنامهريزیهای خاصی در اين حوزه در حال شكلگيری است. در مجموع موضوع سبك زندگی ايرانی و اسلامی چيزی است كه در تك تك رفتارها بايد به آن توجه شود.
وی عنوان كرد: برای مثال در حوزه نمايش، توجه به نمايشنامه ايرانی و اينكه بنمايه نمايشنامهها داستانی ايرانی و آموزههای دينی باشد به طور جدی مورد توجه قرار گرفته است و قطعا تاثير جدیای بر جريان نمايشنامهنويسی تئاتر كشور ما خواهد داشت، به طوریكه ما به جرئت میتوانيم بگوييم كه بخش عظيمی از مجموع كارهای متعددی كه به جشنواره تئاتر فجر راه پيدا كرد نمايشنامههای ايرانی بود.
معاون هنری ارشاد بيان كرد: اين خود يك نوع انتقال مسير حركت تئاتر از متون ترجمه به نمايشنامههای ايرانی است و همه اينها تاثير جدی در فرآيند حوزه گسترده سبك زندگی ايرانی و اسلامی در كشور ما خواهد داشت.
شاه آبادی در مورد اينكه دولت آينده چه محورهای را در حوزه هنر جزء اولويتهای كاری خود قرار دهد اظهار كرد: واقعيت اين است كه بخشهای متعدد حوزه هنر در حال حاضر به طور جدی مورد كم توجهی هستند. اگر ما بخواهيم به موضوع هنر در فضای دولت آينده توجه كنيم بايد به اين موضوع دقت كنيم كه به طور كلی فضای توجه به عرصه هنر شكل بگيرد؛ اگر اعتبارات عرصه هنر در همه بخشها دغدغه متوليان و دولت آينده باشد بسياری از مشكلات ما حل خواهد شد.
وی متذكر شد: واقعيت اين است كه نسبت اعتبارات و توجهها به نياز عرصه هنر، نسبت غيرقابل قبولی است و آنچه كه مهم است اين است كه به اصل موضوع فرهنگ و به كل بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دستگاههايی كه در حوزه هنر فعاليت میكنند بايد اهتمام شود.
شاهآبادی عنوان كرد: ما نبايد بگوييم بودجه سينما زياد است و چون بودجه تئاتر يك ششم بودجه سينما است، پس حتماً وضع سينما خوب است و با اين منطق به تئاتر اهميت بيشتری بدهيم. واقعيت است كه همه بخشها از ضعف جدی بودجه رنج میبرند، اما در همين حوزهها برخی هنرها، هنر مادر هستند و برخی ماموريتها، ماموريتهای بسيار بنيادی و فراگيرند.
وی تصريح كرد: حوزه مد و لباس فراگير است و هر انسانی به تنهايی با هر نوع درآمدی بخشی از بودجه خود را معطوف به حوزه پوشش میكند؛ هر لباس ايرانی مثل پرچم كشور ما از اهميت ويژهای برخوردار است، جا دارد دولت آينده به موضوع مد و لباس به دليل فراگير بودن آن توجه ويژهای داشته باشد.
وی ادامه داد: توجه به حوزه تئاتر به دليل مادر بودن اين هنر و به دليل اينكه بسياری از مشكلات ما در عرصه سينما و تلويزيون و ... به اين موضوع بر میگردند كه هنرمندان آن و جريان هنری آنها از دل تئاتر شكل نگرفته است توجه ويژهای را میطلبد. اگر همه مسيرها از دل تئاتر بگذرد اتفاق خوبی رقم میخورد به همين جهت است كه حوزه تئاتر هم از اين حيث دارای اهميت ويژه است.
شاهآبادی در پايان خاطرنشان كرد: در عرصه موسيقی بايد به اين نكته توجه داشت كه موسيقی به دليل عدم امكان قانون كپی رايت و وجود ناهنجاریهای غير قابل جلوگيری از خارج از كشور، مسئلهای بسيار جدی است كه تاثيرات گستردهای بر شئون فرهنگی كشور دارد. همه بخشها مهم هستند و اين چند بخش هر كدام از منظری نيازمند توجه بيشتری هستند.
