احتمال نقالی «علینامه» در جشنواره نمايشهای آئينی و سنتی
گروه هنر:«علینامه» كهنترين منظومه حماسی شيعی يكی از سه متنی است كه برای اجرا در شانزدهمين جشنواره نمايشهای آئينی و سنتی ارائه شده تا در صورت موافقت نقالی شود.
ابوالفضل ورمرزيار، نقال و هنرمند نمايش آئينی و سنتی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اعلام اين خبر گفت: «علینامه» منظومهای است در 12هزار بيت كه 80 سال پس از سروده شدن شاهنامه در سال 482 در نعت و منقبت حضرت علی(ع) سروده شده و شاعر آن فردی شيعی و گمنام به نام ربيع است.
وی گفت: اين منظومه عليرغم آن كه هزار سال از سروده شدنش میگذرد اما به تازگی كشف شده است و تنها نسخه منحصر به فرد آن در كتابخانه قونيه تركيه نگهداری میشود و البته نسخه چاپ شده آن عيد غدير سال 89 با حضور وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی در دانشگاه تهران رونمايی شد.
ورمرزيار ادامه داد: اينجانب نخستين فردی هستم كه افتخار دارم پيش از رونمايی از نسخه چاپی اين منظومه آن را نقالی كنم كه به اين واسطه نيز به عنوان خادم ميراث علوی برگزيده شدم.
اين پيشكسوت هنر نقالی تصريح كرد: اهميت «علینامه» در سه چيز است كه نخستين آن اين است كه كهنترين منظومه حماسی شيعی است كه تا قبل از آن خاوراننامه مربوط به قرن نهم هجری به اين نام شهره بود كه با كشف «علینامه» اين قدمت به چهار قرن پيشتر باز میگردد.
وی ادامه داد: نظيرگويی شاهنامه فردوسی از ديگر ويژگیهای اين منظومه است كه به لحاظ ابيات و داستانپردازی اقتباس از شاهنامه فردوسی با اين تفاوت كه تفكر ربيع شيعه دوازده امامی بوده است در حاليكه فردوسی شيعه اسماعيليه است.
ورمرزيار تأكيد كرد: اما سومين ويژگی اين منظومه آن است كه در هيچيك از تذكرةالشعرا و تاريخ ادبيات قديم و جديد نامی از اين كتاب و نويسنده آن به ميان نيامده است و به اعتقاد من با كشف «علینامه» بايد تاريخ ادبيات از نو نوشته شود.
وی در مورد داستانپردازی «علینامه» گفت: اين منظومه در توصيف جنگ جمل و صفين است و جنبه حماسی دارد البته شاعر به جنبههای معرفتشناسی در آن نيز توجه داشته كه نشان از اشراف او به مباحث طرح شده در تفكر شيعی است كه نمونه بارز آن اشاراتی به ماجرای غديرخم است ضمن آنكه شاعر اين منظومه به فنون نقالی نيز تسلط كافی داشته و توانسته است فضاسازی خوبی برای اجرای نقالی اين منظومه در كار به وجود آورد.
اين هنرمند نقالی در پايان گفت: سه متن «شاهنامه»، «علینامه» و «گرشاسبنامه» را برای اجرا در شانزدهمين جشنواره بينالمللی نمايشهای آئينی و سنتی ارائه كردهام كه با موافقت مسئولان يكی از آنها را نقالی كنم كه اميدوارم قرعه به نام «علینامه» بيفتد.
يادآور می شود، شانزدهمين جشنواره بين المللی نمايش های آئينی و سنتی به دبيری داوود فتحعلی بيگی شهريورماه سال جاری برگزار خواهد شد.
وی گفت: اين منظومه عليرغم آن كه هزار سال از سروده شدنش میگذرد اما به تازگی كشف شده است و تنها نسخه منحصر به فرد آن در كتابخانه قونيه تركيه نگهداری میشود و البته نسخه چاپ شده آن عيد غدير سال 89 با حضور وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی در دانشگاه تهران رونمايی شد.
ورمرزيار ادامه داد: اينجانب نخستين فردی هستم كه افتخار دارم پيش از رونمايی از نسخه چاپی اين منظومه آن را نقالی كنم كه به اين واسطه نيز به عنوان خادم ميراث علوی برگزيده شدم.
اين پيشكسوت هنر نقالی تصريح كرد: اهميت «علینامه» در سه چيز است كه نخستين آن اين است كه كهنترين منظومه حماسی شيعی است كه تا قبل از آن خاوراننامه مربوط به قرن نهم هجری به اين نام شهره بود كه با كشف «علینامه» اين قدمت به چهار قرن پيشتر باز میگردد.
وی ادامه داد: نظيرگويی شاهنامه فردوسی از ديگر ويژگیهای اين منظومه است كه به لحاظ ابيات و داستانپردازی اقتباس از شاهنامه فردوسی با اين تفاوت كه تفكر ربيع شيعه دوازده امامی بوده است در حاليكه فردوسی شيعه اسماعيليه است.
ورمرزيار تأكيد كرد: اما سومين ويژگی اين منظومه آن است كه در هيچيك از تذكرةالشعرا و تاريخ ادبيات قديم و جديد نامی از اين كتاب و نويسنده آن به ميان نيامده است و به اعتقاد من با كشف «علینامه» بايد تاريخ ادبيات از نو نوشته شود.
وی در مورد داستانپردازی «علینامه» گفت: اين منظومه در توصيف جنگ جمل و صفين است و جنبه حماسی دارد البته شاعر به جنبههای معرفتشناسی در آن نيز توجه داشته كه نشان از اشراف او به مباحث طرح شده در تفكر شيعی است كه نمونه بارز آن اشاراتی به ماجرای غديرخم است ضمن آنكه شاعر اين منظومه به فنون نقالی نيز تسلط كافی داشته و توانسته است فضاسازی خوبی برای اجرای نقالی اين منظومه در كار به وجود آورد.
اين هنرمند نقالی در پايان گفت: سه متن «شاهنامه»، «علینامه» و «گرشاسبنامه» را برای اجرا در شانزدهمين جشنواره بينالمللی نمايشهای آئينی و سنتی ارائه كردهام كه با موافقت مسئولان يكی از آنها را نقالی كنم كه اميدوارم قرعه به نام «علینامه» بيفتد.
يادآور می شود، شانزدهمين جشنواره بين المللی نمايش های آئينی و سنتی به دبيری داوود فتحعلی بيگی شهريورماه سال جاری برگزار خواهد شد.
