توليد نمايش دينی و ارزشی نيازمند چهارچوب مشخص و شفاف است
گروه هنر: به دليل مشخص نبودن نحوه توليد نمايشهای دينی و ارزشی در سياستهای كلی تئاتر كشور، مرزبندی در چگونگی و كيفيت پرداختن به اين نوع تئاتر وجود ندارد و لذا آثار نمايشی دينی و ارزشی پس از توليد مورد اعمال نظرات سليقهای مسئولان قرار گرفته و موجب افت كيفی آنها میشود.
وحيد نفر، بازيگر و كارگردان تئاتر در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، با بيان اينكه در سياستهای كلی تئاتر برای توليد آثار دينی و ارزشی مرزهای مشخص و شفافی وجود ندارد، گفت: اين امر موجب سردرگمی هنرمندان و فعالان تئاتری كه دغدغه پرداختن به نمايشهايی با اين مضامين را دارند، میشود.
وی ادامه داد: به نظر من بايد پيش از توليد نمايش دينی و ارزشی، تكليف مسائل متفاوتی از جمله اينكه واقعاً مسئولان چه میخواهند و هدفشان از توليد آثار با اين مضامين چيست مشخص شود ضمن آن كه چيستی و چرايی هنرمندانی كه علاقهمند به توليد چنين آثاری هستند و اينكه میخواهند با چه ابزار و قائل شدن به چه محدوديتهايی به تبيين مسائل دينی و ارزشی به زبان تئاتر بپردازند نيز بايد روشن و شفافسازی شود.
اين بازيگر تئاتر كه چندی پيش بازی در نمايش «اگر سپيده سر زند» به كارگردانی جواد روشن و با موضوع انقلاب اسلامی را تجربه كرده است، تصريح كرد: البته در اين چرخه از همه چيز مهمتر احترام به خواست و مطالبه مخاطب مطرح میشود كه ذهن او را پرداختن به چه مسائلی مشغول كرده است و چرا بايد به موضوعی كه ممكن است بارها و بارها تكرار شده باشد همچنان پرداخت.
نفر در ادامه گفت: متأسفانه تا به اين لحظه با وجود پشت سر گذاشتن رويدادهای تئاتر دينی و ارزشی در قالب برگزاری جشنواره و يا اجراهای عمومی از نمايشهايی با اين موضوعات، هنوز تعريف جامع و روشنی كه بتواند چارچوبی اجرايی و عملياتی را پيش روی فعالان عرصه نمايش دينی و ارزشی بگذارد ارائه نشده است و عوامل يك تئاتر بيشتر از آنكه افكار و توجهشان را معطوف به كار كنند همواره نگران از اين هستند كه موضوعی را كه میخواهند آن را روايت نمايشی كنند چه واكنش مثبت و منفی ممكن است از سوی مسئولان داشته باشد.
وی با اشاره به اجرای نمايش دفاع مقدسی «ترن» در سال گذشته و حواشی كه پيرامون آن به وجود آمد گفت: اين نمايش در روند توليد دارای فراز و نشيبهای زيادی بود و البته طبيعی است كه يك نمايش از متن تا اجرا بسته به شرايط حاكم و بازخوردی كه ممكن است از محيط پيرامون بگيرد دچار تغيير و تحولاتی شود اما بيشترين ايراداتی كه به اين نمايش گرفته شد در مورد متن نمايشنامه آن بود.
اين فعال تئاتر كه نمايش دفاع مقدسی «توی اين خاطره با هم مشتركيم» كه در خانه نمايش اجرا شد را كارگردانی كرده است گفت: نمايشنامه تعيين كننده تمام فضا و جهان حاكم بر نمايش است و به نظر من اگر مسئولان در برخورد با يك نمايش دينی و ارزشی از همان ابتدا متن نمايشی را به دقت بخوانند غالب اتفاقاتی كه بعدها در اجرای نمايش شاهدش خواهند بود را در نمايشنامه خواهند ديد و ديگر اين مسئله كه برای توليد نمايشی خاص در خلال تمرين گروه، اشكالاتی به نحوه اجرا گرفته شود پديد نخواهد آمد.
وی افزود: به هر حال نمايش دينی و ارزشی و از جمله دفاع مقدسی، مستند به اسناد تاريخی و معتبر است كه بخشی از حقايق موجود را شامل میشوند و در توليد اين نمايشها ديگر نمیتوان به فضای توليدی دهههای 60 كه جو آنها غالباً روايت سلحشوری رزمندگان است پرداخت بلكه بايد بازتاب اين وقايع را در زندگی امروزی مردم و دغدغههايی كه دچار هستند نيز جستجو كرد.
نفر در پايان گفت: اگر سياستهايی مدون در زمينه توليد نمايش دينی و ارزشی متناسب با آنچه گفته شد يعنی توجه به اينكه مسئولان چه میخواهند، هنرمندان چگونه توليد خواهند كرد و آيا نياز روز مخاطب در توليد يك اثر نمايشی لحاظ میشود يا خير رعايت شود، ديگر زمينه برای بروز ايرادات و اشكالات كه بيشتر هم سليقهای است در روند توليد نمايش دينی و ارزشی فراهم نخواهد شد.
وی ادامه داد: به نظر من بايد پيش از توليد نمايش دينی و ارزشی، تكليف مسائل متفاوتی از جمله اينكه واقعاً مسئولان چه میخواهند و هدفشان از توليد آثار با اين مضامين چيست مشخص شود ضمن آن كه چيستی و چرايی هنرمندانی كه علاقهمند به توليد چنين آثاری هستند و اينكه میخواهند با چه ابزار و قائل شدن به چه محدوديتهايی به تبيين مسائل دينی و ارزشی به زبان تئاتر بپردازند نيز بايد روشن و شفافسازی شود.
اين بازيگر تئاتر كه چندی پيش بازی در نمايش «اگر سپيده سر زند» به كارگردانی جواد روشن و با موضوع انقلاب اسلامی را تجربه كرده است، تصريح كرد: البته در اين چرخه از همه چيز مهمتر احترام به خواست و مطالبه مخاطب مطرح میشود كه ذهن او را پرداختن به چه مسائلی مشغول كرده است و چرا بايد به موضوعی كه ممكن است بارها و بارها تكرار شده باشد همچنان پرداخت.
نفر در ادامه گفت: متأسفانه تا به اين لحظه با وجود پشت سر گذاشتن رويدادهای تئاتر دينی و ارزشی در قالب برگزاری جشنواره و يا اجراهای عمومی از نمايشهايی با اين موضوعات، هنوز تعريف جامع و روشنی كه بتواند چارچوبی اجرايی و عملياتی را پيش روی فعالان عرصه نمايش دينی و ارزشی بگذارد ارائه نشده است و عوامل يك تئاتر بيشتر از آنكه افكار و توجهشان را معطوف به كار كنند همواره نگران از اين هستند كه موضوعی را كه میخواهند آن را روايت نمايشی كنند چه واكنش مثبت و منفی ممكن است از سوی مسئولان داشته باشد.
وی با اشاره به اجرای نمايش دفاع مقدسی «ترن» در سال گذشته و حواشی كه پيرامون آن به وجود آمد گفت: اين نمايش در روند توليد دارای فراز و نشيبهای زيادی بود و البته طبيعی است كه يك نمايش از متن تا اجرا بسته به شرايط حاكم و بازخوردی كه ممكن است از محيط پيرامون بگيرد دچار تغيير و تحولاتی شود اما بيشترين ايراداتی كه به اين نمايش گرفته شد در مورد متن نمايشنامه آن بود.
اين فعال تئاتر كه نمايش دفاع مقدسی «توی اين خاطره با هم مشتركيم» كه در خانه نمايش اجرا شد را كارگردانی كرده است گفت: نمايشنامه تعيين كننده تمام فضا و جهان حاكم بر نمايش است و به نظر من اگر مسئولان در برخورد با يك نمايش دينی و ارزشی از همان ابتدا متن نمايشی را به دقت بخوانند غالب اتفاقاتی كه بعدها در اجرای نمايش شاهدش خواهند بود را در نمايشنامه خواهند ديد و ديگر اين مسئله كه برای توليد نمايشی خاص در خلال تمرين گروه، اشكالاتی به نحوه اجرا گرفته شود پديد نخواهد آمد.
وی افزود: به هر حال نمايش دينی و ارزشی و از جمله دفاع مقدسی، مستند به اسناد تاريخی و معتبر است كه بخشی از حقايق موجود را شامل میشوند و در توليد اين نمايشها ديگر نمیتوان به فضای توليدی دهههای 60 كه جو آنها غالباً روايت سلحشوری رزمندگان است پرداخت بلكه بايد بازتاب اين وقايع را در زندگی امروزی مردم و دغدغههايی كه دچار هستند نيز جستجو كرد.
نفر در پايان گفت: اگر سياستهايی مدون در زمينه توليد نمايش دينی و ارزشی متناسب با آنچه گفته شد يعنی توجه به اينكه مسئولان چه میخواهند، هنرمندان چگونه توليد خواهند كرد و آيا نياز روز مخاطب در توليد يك اثر نمايشی لحاظ میشود يا خير رعايت شود، ديگر زمينه برای بروز ايرادات و اشكالات كه بيشتر هم سليقهای است در روند توليد نمايش دينی و ارزشی فراهم نخواهد شد.
