هيچ فيلمی قادر به تصوير عظمت شهدا نيست

مسعود تكاور، فيلمساز دفاع مقدس در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن (ايكنا) با بيان مطلب فوق اظهار كرد: دفاع مقدس ما در بين تمام جنگ‌های كلاسيك دنيا يك اتفاق تكرارنشدنی است، همان گونه كه شهدای ما چنين ويژگی داشتند، چون كشوری كه تازه انقلاب كرده در مقابل تمام كشورهای قدرتمند دنيا ايستادگی كرد و به پيروزی رسيد. حال اگر بخواهيم بررسی كنيم كه تا چه حد سينما توانسته به واسطه فيلم تصويرگر اين بزرگی باشد كار كمی مشكل می‌شود، چون اين عظمت را نمی‌توان به طرز مطلوبی تصوير كرد. در كلامی ديگر سينما هر اندازه كه پرقدرت باشد انتظار نمی‌رود گوشه‌ای از ايثار و بزرگی رزمندگان را تصوير كند.
وی افزود: با توجه به توضيح فوق از نگاه من نزديك‌ترين تصاويری كه ‌‌می‌توان از دفاع مقدس مشاهده كرد، مربوط به فيلم‌های شهيد آوينی می‌شود. اين گفته نيز تنها يك ادعا نيست، بلكه به لحاظ فنی می‌توان درباره پلان به پلان كارهای آوينی بحث كرد و به زيبايی‌های تصاوير خلق شده پی برد. برای درك بهتر مثالی می‌زنم در سينمای جنگ تصاويری كه در صحنه‌های مربوط به جنگ «نجات سرباز رايان» می‌بينيم نمونه‌ای واقعی از يك جنگ است كه من تنها شبيه آن را در كارهای شهيد آوينی ديدم.
اين كارگردان در بخش ديگری از سخنان خود گفت: من با ارزيابی اينكه سينمای ايران در پرداختن به موضوعات دفاع مقدسی موفق بوده يا خير را به هيچ وجه صحيح نمی‌دانم، چون پرداختن به هر موضوعی در سينما نيازمند اين است كليت سينما رونق داشته باشد، پس وقتی می‌بينيم كه كليت سينمای كشورمان افت پيدا كرده، چگونه توقع داريم ژانر دفاع مقدس رشد داشته باشد.
وی در پاسخ به اين سوال كه تصويرسازی از شهدا در سينمای جنگ چه ويژگی‌هايی بايد داشته باشد؟ گفت: اين تصور كه بايد از شهدا تصاويری فرازمينی و عرفانی شود، اشتباه محض است، چون تماشاگر نمی‌تواند آن را بپذيرد. در كلامی ديگر سينما بايد به شخصيت‌های برتر جامعه و شهدا نگاهی جذاب همراه با واقعيت داشته باشد تا برای مردم باور پذير باشد. اين اتفاق به خوبی در آثار آوينی مشاهده می‌شود، بدين معنا كه هم ما واقعيت را در كارهايش می‌‌بينيم هم اينكه تصاوير با جذابيت‌های لازم همراه است.
اين فيلمساز در بخش ديگری از سخنان خود گفت: داشتن جذابيت در فيلم‌های دفاع مقدسی به هيچ عنوان با رعايت ارزش‌ها تضادی ندارد. اين نكته مهم را هم آوينی بارها در نوشته‌هايش مورد توجه قرار می‌داد. برای اين توضيح مثالی می‌زنم؛ در سينمای هاليوود بازيگری چون استالونه با گرد هم آوردن تعدادی ستاره و بهره بردن از صحنه‌های اكشن فيلمی (بی‌مصرف‌ها) ساخت كه فروش فوق العاده كرد، اما در سينمای ما بعد از جمشيد هاشم‌پور و فرامرز قريبيان كدام بازيگر را توانسته‌ايم تربيت كنيم كه در فيلم‌های اكشن و جنگی حضور داشته باشد.
وی در پاسخ به سؤالی ديگر مبنی بر اينكه دولت در رشد سينمای دفاع مقدس چه نقشی می‌تواند ايفا كند؟ گفت: دنيای امروز دنيای محاسبه هزينه‌هاست. در سينما نيز هزينه برای توليد فيلم به شدت بالا رفته است، بنابراين دولت بايد به اين حوزه (توليد فيلم) ورود كند به ويزه آثار دفاع مقدسی كه بخش خصوصی به هيچ وجه قادر به فعاليت در آن نيست. نكته ديگر اينكه تهيه‌كننده خصوصی وقتی می‌بيند با فيلمی چون «ورود آقايان ممنوع» می‌تواند فروش ميلياردی داشته باشد، دليلی نمی‌بيند كه ميلياردها تومان خرج كند تا فيلمی دفاع مقدسی بسازد؛ اثری كه در گيشه نخواهد توانست هزينه‌های خود را تأمين كند، پس در چنين شرايطی دولت موظف است كه در اين زمينه ورود كرده و از اين گونه سينمايی حمايت كند.
اين كارگردان در بخش ديگری از سخنان خود تصريح كرد: اينكه سينما و تلويزيون تا چه اندازه می‌تواند ابزاری برای تبليغات باشد، مثالی می‌زنم. پنتاگون شبكه‌ای خاص ماهوره‌ای دارد كه در تمام دنيا پخش می‌شود. در ضمن حامی بسياری از فيلم‌های سينمايی است. دليل اين كار چيست؟ آيا آنها هنر دوست هستند؟ جواب اين سؤال كاملا مشخص است. آنها می‌‌خواهند با زبان سينما و تلويزيون سلاح‌های خود را تبليغ كنند، اما متاسفانه ما متصوريم هزينه كردن در عرصه هنر هفتم خرج بيهوده است و بايد به نيازهای جدی‌تر پرداخته شود.
تكاور در پايان خاطرنشان كرد: من در فيلم‌‌های دفاع مقدس خود سعی می‌كنم كه از تفكرات و نوع نگاه آوينی در فيلم‌هايم بهره ببرم. در ضمن تلاش می‌كنم كه از جذابيت هم كه بارها آوينی به آن تاكيد داشت نيز غافل نشوم. در خاتمه سخنانم اميد دارم روزی سينمای موفق و پر رونقی داشته باشيم تا در سايه چنين فضايی سينمای دفاع مقدس هم رشد كند.