«رساله غنا و موسیقی» در نمایشگاه مجازی کتاب

به گزارش ایکنا به نقل از انتشارات مکتب وحی، کتاب «رساله غنا و موسیقی: بررسی فقهی حرمت غنای لهوی و موسیقی» اثر آیت‌الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (ره) توسط انتشارات مکتب وحی منتشر و در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب در دسترس علاقمندان قرار گرفت.

این اثر به بررسی حکم شرعی غناء (آوازخوانی) و موسیقی به ‌عنوان یکی از مسائل مبتلابه در زندگی معاصر پرداخته است. از شاخصه‌های این کتاب، عدم اکتفاء به استدلال‌های صرفاً اصولی و سطحی در احکام شرعی است و نویسنده با تاکید بر پرداختن به واقعیت حکم شرعی و اهمیت تأثیر عمل بر نفس و آثار باطنی و ملکوتی احکام بر روح انسان، با دقتی فقهی، رجالی و روایی مباحث را مطرح کرده است.

ساختار اثر:

این مجموعه پس از مقدمه‌ ناشر، در دو بخش اصلی «غناء» و «موسیقی» در قالب دوازده درس تبویب و تدوین شده است  این مباحث، از مجموعه دروس خارج فقه آیت الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی است که سالهای گذشته در حوزه علمیه قم بیان شده است.

بخش اول این اثر (شامل هشت درس) به مبحث «غناء» اختصاص دارد و به تبیین موضوعاتی نظیر معنای لغوی و عرفی غناء، تفاوت آن با ترانه، بررسی آیات و روایات حرمت غناء و روایات جواز تغنّی در قرآن می‌پردازد. همچنین در این بخش، معیار تمایز غنای حلال و حرام و نسبت غناء با حالات انسان مورد مداقه قرار می‌گیرد.

بخش دوم این مجموعه (شامل چهار درس پایانی) به مبحث «موسیقی» اختصاص یافته است. در این بخش، روایات حرمت موسیقی، بحث لهوی‌بودن یا نبودن آن، روایات استثنای دف در عروسی و اجماع فقها بر حرمت استعمال آلات موسیقی مطرح و تبیین می‌شود. نقد دیدگاه جواز استفادۀ غیرلهوی از آلات و بررسی مسئلۀ عدم جواز موسیقی حتی در فرض «تلطیف نفس» از دیگر مباحث این جلد به شمار می‌رود.

در بخشی از این این کتاب آمده است: «صوت جمیل در تلطیف نفس، اثر بسیار قاطعی دارد و خیلی موجب تلطیف نفس است. بسیاری از بزرگان برای سرعت در سیر و سلوک خود به صوت جمیل متوسّل می‌شدند. این مسئله غیر از موسیقی و آلات موسیقی است که اصلاً حرام است و شکی در آن نیست!

غناء حرام هم این است که انسان صوتی بشنود که او را از حالت انسانیّت به حالت حیوانیّت و بهیمیّت تنزّل دهد؛ مثلاً وقتی که این صوت را می‌شنود بلند شود و برقصد! بالأخره خود انسان این را می‌فهمد؛ در این صورت حرام است. بنابراین اینکه گفته می‌شود: «در این حالت هم برای او لطافتی پیدا شده است!» خیلی چیزها لطیف است؛ ولی درست نیست! خود انسان متوجه می‌شود و می‌فهمد که برای او حالت کدورتی پیدا می‌شود، ولی درعین‌حال در اختیار او نیست و نمی‌تواند خودش را ضبط کند....آنچه متفاهَم عرفی غناء است، حالتی است که انسان را از آن جنبۀ اعتدال به جنبۀ محبّت‌های حیوانی و شهوانی بکشاند و به‌جای اینکه حالت تلطیف روحی برای انسان بیاورد حالت جنبۀ حیوانیِ انسان را تقویت کند.»

کتاب «رسالۀ غنا و موسیقی»  از دوره علوم و مبانی اسلام و تشیع در 280 صفحه با قطع وزیری توسط انتشارات مکتب وحی روانۀ بازار نشر شده است. این اثر پاسخی است به دغدغۀ طلاب، پژوهشگران، فعالان عرصۀ رسانه و قرائت قرآن و تمام کسانی است که در جستجوی فهم دقیق ملاک‌های حرمت و حلیت در غنا و موسیقی هستند.