بازار تئاتر كودك و نوجوان يا فروشگاه عروسك؟!
گروه هنر: نخستين بازار تخصصی تئاتر كودك و نوجوان چند روزی است كه در مركز آفرينشهای فرهنگی و هنری كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان داير است؛ بازاری كه بيشتر از فوايد و نتايج فرهنگی به منظور آشنايی مخاطب كودك و نوجوان با گونههای نمايشی تبديل به محلی تجاری برای فروش عروسكهايی نه لزوماً نمايشی شده است.
بازار محلی برای عرضه و تقاضا است كه در آن گروهی توليدكننده محصولات خود را در حوزههای گوناگون در معرض ديد علاقهمندان قرار میدهند و در اين ميان ممكن است برحسب توافق تبادلی نيز صورت گيرد كه لزوماً اين تبادل جنبه مادی و ريالی پيدا نخواهد كرد.
چند روزی است كه شاهد برپايی نخستين بازار تخصصی تئاتر كودك و نوجوان در مركز آفرينشهای فرهنگی و هنری كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان هستيم؛ بازاری با مخاطب محور قرار دادن كودكان و نوجوانان و عرضه محصولاتی فرهنگی و هنری به آنها كه مرتبط با هنرهای نمايشی اين گروه سنی است و در نتيجه چيزی كه انتظار میرود در آن تبادل شود فرهنگ و آشنايی كودكان و نوجوانان با شخصيتهای كهن داستانهای ايرانی و دينی و در يك كلام از اين رهگذر فرهنگسازی به آنها.
در طول چند دهه فعاليت هنرمندان در عرصه تئاتر كودك و نوجوان مطمئناً بسياری از داستانهای كهن ايرانی، قصههای عاميانه و آموزنده دينی و اخلاقی اقتباس شده از كتابهای گرانسنگ شاعران و نويسندگان نامی ايران، دستمايه توليد آثار نمايشی قرار گرفته است كه در قالب شخصيتهای نمايشی نوعاً عروسكی در توليد نمايش كودك و نوجوان تبلور يافتهاند و بازار تئاتر كودك و نوجوان بايد بستری باشد برای معرفی اين شخصيتهای نمايشی، كاركردهای آموزشی و تربيتی آنها به كودكان و نوجوانان و قطعاً اين ميان تجديد خاطرهای نيز خواهد بود برای والدين امروز كه خود با اين شخصيتها روزگار كودكی و نوجوانی خود را سپری كردهاند.
تعجبآور اينكه در بازديد از بازار تئاتر كودك و نوجوان هيچ يك از اين پيشفرضها تحقق نمیيابد و با معدود غرفههايی مواجه میشويم كه در آن به غير از مواردی معدودی يك چيز مطرح است؛ عرضه عروسكهای غالباً دستساز و نه لزوماً نمايشی آن هم تنها برای فروش.
جالبتر آن كه غرفهداران بيشتر از آن كه به توضيح در مورد پيشينه ساخت اين عروسك و فرهنگ منبعث از آن بپردازند و ذهن كودك و نوجوان بازديدكننده را درگير كنند كه اين عروسك را به طور مثال در كدام نمايش صحنه و يا تلويزيونی به خاطر میآورند، با والدين آنها بر سر قيمت عروسك چانه میزنند.
فضای بیروح و بدون تهويه مناسب بازار هيچ تناسبی با غالب بازديدكنندگان آن نداشته كه حتی برای والدين و بزرگترهايی كه با كودكان و نوجوانان در بازديد از اين بازار همراه شدهاند نيز ملالآور است و اين ميان تنها چيزی كه به نظر میرسد كمی میتوان به استناد به آن ادعا كرد كه اين رويداد متعلق به تئاتر كودك و نوجوان است، اجرای نمايش ريتميك خيمهشببازی در وسط بازار است.
هيچ اطلاعرسانی مناسبی از سوی هاديان بازار مبنی بر اينكه در طبقه فوقانی اين بازار نشستهای تخصصی با موضوع تئاتر كودك و نوجوان و همچنين اجرای نمايش ويژه كودك و نوجوان در حال برگزاری است وجود ندارد كه البته نشستهای تخصصی كه مخاطبان ويژه يعنی كارشناسان، مدرسان و علاقهمندان خود را دارد و به درد كودك و نوجوان نمیخورد و اين ميان تنها میماند اجرای نمايشهای عروسكی كه به نظر میرسد كودكان و نوجوانان بازديدكننده بيشتر رغبت به تماس از نزديك با عروسكهای نمايش داشته باشند تا ديدن اجرای نمايش.
مركز ملی استيژ ايران، كانون پرورش فكری كودك و نوجوان، دفتر تئاتر كودك و نوجوان حوزه هنری، كانون تئاتر كودك و نوجوان مركز هنرهای نمايشی به عنوان متولی اصلی تئاتر كودك و نوجوان كه درصد قابلتوجهی از فضای غرفهای اين بازار را در دست دارند، هيچ تمايز كيفی در غرفهآرايی، دسترسی كارآمد و مؤثر محصولات خود برای كودك و نوجوان بازديدكننده از اين نمايشگاه ندارند و اغلب با وجود فعاليتها و توليدات مؤثری كه اين نهادهای فرهنگی در توليد تئاتر كودك و نوجوان دارند، فضای غرفهای آنها خالی و عاری از نمونه مفيد عروسكهای نمايشی است.
در اين ميان تعجبآورتر و جالبتر آنكه دفتر تئاتر كودك و نوجوان مركز هنرهای نمايشی حوزه هنری در غرفه خود بيشتر از آنكه به موضوع تئاتر كودك و نوجوان بپردازد و حداقل اطلاعرسانی مناسبی از حجم توليدات خود در اين عرصه داشته باشد به عرضه عروسكهای جديد طراحی شده مجموعه انيميشن «شكرستان» پرداخته است كه هيچ ربطی به موضوع اصلی اين بازار يعنی تئاتر كودك و نوجوان ندارد.
به نظر میرسد كه ميان عروسكهای نمايشی با آنچه كودكان و نوجوانان از آن برای بازی و سرگرمی خود استفاده میكنند، تفاوت وجود داشته باشد و در بازاری تخصصی همچون بازار تئاتر كودك و نوجوان بايد علاوه بر آشنايی كودكان و نوجوانان با شخصيتهای عروسكی نمايش برخاسته از فرهنگ و باور ايرانی، كودكان و نوجوانان با شيوههای اجرايی، آناتومی عروسكهای نمايشی و نحوه به حركت درآوردن آنها نيز آشنا شوند كه در اغلب موارد با چنين مواردی در بازار تئاتر كودك و نوجوان مواجه نيستيم و غرفههای به جای معرفی و عرضه عروسكهای نمايشی كه يا دستكشی هستند و يا ميلهای و يا براساس شيوه اجرايی نمايش عروسكی موسوم به «بن راكو» به نمايش درمیآيند، عروسكهای دستسازی را به نمايش گذاشتهاند كه تنها زينتدهنده كمد و ويترين اتاق كودك و نوجوان است.
البته بازار تئاتر كودك و نوجوان نخستين دوره خود را سپری میكند و مواردی هم وجود دارد كه به شرط برپايی دورههای آتی اين بازار بايد از نواقص موجود در دوره اول آن تجربهاندوزی شده و به رفع نواقص آن بپردازند اما انصافاً آنچه كه اكنون صرفنظر از برپايی كارگاههای آموزشی و برگزاری نشستهای تخصصی تئاتر كودك و نوجوان و تأثير مثبت و مؤثر آن در آينده شاهدش هستيم بيشتر شبيه به بازار خوداشتغالی است تا بازار تخصصی تئاتر كودك و نوجوان.
يادآور میشود، نخستين بازار تئاتر كودك و نوجوان تا فردا چهارشنبه 12 تير برای بازديد عموم علاقهمندان واقع در خيابان حجاب، مركز آفرينشهای فرهنگی و هنری كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان برپاست.
چند روزی است كه شاهد برپايی نخستين بازار تخصصی تئاتر كودك و نوجوان در مركز آفرينشهای فرهنگی و هنری كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان هستيم؛ بازاری با مخاطب محور قرار دادن كودكان و نوجوانان و عرضه محصولاتی فرهنگی و هنری به آنها كه مرتبط با هنرهای نمايشی اين گروه سنی است و در نتيجه چيزی كه انتظار میرود در آن تبادل شود فرهنگ و آشنايی كودكان و نوجوانان با شخصيتهای كهن داستانهای ايرانی و دينی و در يك كلام از اين رهگذر فرهنگسازی به آنها.
در طول چند دهه فعاليت هنرمندان در عرصه تئاتر كودك و نوجوان مطمئناً بسياری از داستانهای كهن ايرانی، قصههای عاميانه و آموزنده دينی و اخلاقی اقتباس شده از كتابهای گرانسنگ شاعران و نويسندگان نامی ايران، دستمايه توليد آثار نمايشی قرار گرفته است كه در قالب شخصيتهای نمايشی نوعاً عروسكی در توليد نمايش كودك و نوجوان تبلور يافتهاند و بازار تئاتر كودك و نوجوان بايد بستری باشد برای معرفی اين شخصيتهای نمايشی، كاركردهای آموزشی و تربيتی آنها به كودكان و نوجوانان و قطعاً اين ميان تجديد خاطرهای نيز خواهد بود برای والدين امروز كه خود با اين شخصيتها روزگار كودكی و نوجوانی خود را سپری كردهاند.
تعجبآور اينكه در بازديد از بازار تئاتر كودك و نوجوان هيچ يك از اين پيشفرضها تحقق نمیيابد و با معدود غرفههايی مواجه میشويم كه در آن به غير از مواردی معدودی يك چيز مطرح است؛ عرضه عروسكهای غالباً دستساز و نه لزوماً نمايشی آن هم تنها برای فروش.
جالبتر آن كه غرفهداران بيشتر از آن كه به توضيح در مورد پيشينه ساخت اين عروسك و فرهنگ منبعث از آن بپردازند و ذهن كودك و نوجوان بازديدكننده را درگير كنند كه اين عروسك را به طور مثال در كدام نمايش صحنه و يا تلويزيونی به خاطر میآورند، با والدين آنها بر سر قيمت عروسك چانه میزنند.
فضای بیروح و بدون تهويه مناسب بازار هيچ تناسبی با غالب بازديدكنندگان آن نداشته كه حتی برای والدين و بزرگترهايی كه با كودكان و نوجوانان در بازديد از اين بازار همراه شدهاند نيز ملالآور است و اين ميان تنها چيزی كه به نظر میرسد كمی میتوان به استناد به آن ادعا كرد كه اين رويداد متعلق به تئاتر كودك و نوجوان است، اجرای نمايش ريتميك خيمهشببازی در وسط بازار است.
هيچ اطلاعرسانی مناسبی از سوی هاديان بازار مبنی بر اينكه در طبقه فوقانی اين بازار نشستهای تخصصی با موضوع تئاتر كودك و نوجوان و همچنين اجرای نمايش ويژه كودك و نوجوان در حال برگزاری است وجود ندارد كه البته نشستهای تخصصی كه مخاطبان ويژه يعنی كارشناسان، مدرسان و علاقهمندان خود را دارد و به درد كودك و نوجوان نمیخورد و اين ميان تنها میماند اجرای نمايشهای عروسكی كه به نظر میرسد كودكان و نوجوانان بازديدكننده بيشتر رغبت به تماس از نزديك با عروسكهای نمايش داشته باشند تا ديدن اجرای نمايش.
مركز ملی استيژ ايران، كانون پرورش فكری كودك و نوجوان، دفتر تئاتر كودك و نوجوان حوزه هنری، كانون تئاتر كودك و نوجوان مركز هنرهای نمايشی به عنوان متولی اصلی تئاتر كودك و نوجوان كه درصد قابلتوجهی از فضای غرفهای اين بازار را در دست دارند، هيچ تمايز كيفی در غرفهآرايی، دسترسی كارآمد و مؤثر محصولات خود برای كودك و نوجوان بازديدكننده از اين نمايشگاه ندارند و اغلب با وجود فعاليتها و توليدات مؤثری كه اين نهادهای فرهنگی در توليد تئاتر كودك و نوجوان دارند، فضای غرفهای آنها خالی و عاری از نمونه مفيد عروسكهای نمايشی است.
در اين ميان تعجبآورتر و جالبتر آنكه دفتر تئاتر كودك و نوجوان مركز هنرهای نمايشی حوزه هنری در غرفه خود بيشتر از آنكه به موضوع تئاتر كودك و نوجوان بپردازد و حداقل اطلاعرسانی مناسبی از حجم توليدات خود در اين عرصه داشته باشد به عرضه عروسكهای جديد طراحی شده مجموعه انيميشن «شكرستان» پرداخته است كه هيچ ربطی به موضوع اصلی اين بازار يعنی تئاتر كودك و نوجوان ندارد.
به نظر میرسد كه ميان عروسكهای نمايشی با آنچه كودكان و نوجوانان از آن برای بازی و سرگرمی خود استفاده میكنند، تفاوت وجود داشته باشد و در بازاری تخصصی همچون بازار تئاتر كودك و نوجوان بايد علاوه بر آشنايی كودكان و نوجوانان با شخصيتهای عروسكی نمايش برخاسته از فرهنگ و باور ايرانی، كودكان و نوجوانان با شيوههای اجرايی، آناتومی عروسكهای نمايشی و نحوه به حركت درآوردن آنها نيز آشنا شوند كه در اغلب موارد با چنين مواردی در بازار تئاتر كودك و نوجوان مواجه نيستيم و غرفههای به جای معرفی و عرضه عروسكهای نمايشی كه يا دستكشی هستند و يا ميلهای و يا براساس شيوه اجرايی نمايش عروسكی موسوم به «بن راكو» به نمايش درمیآيند، عروسكهای دستسازی را به نمايش گذاشتهاند كه تنها زينتدهنده كمد و ويترين اتاق كودك و نوجوان است.
البته بازار تئاتر كودك و نوجوان نخستين دوره خود را سپری میكند و مواردی هم وجود دارد كه به شرط برپايی دورههای آتی اين بازار بايد از نواقص موجود در دوره اول آن تجربهاندوزی شده و به رفع نواقص آن بپردازند اما انصافاً آنچه كه اكنون صرفنظر از برپايی كارگاههای آموزشی و برگزاری نشستهای تخصصی تئاتر كودك و نوجوان و تأثير مثبت و مؤثر آن در آينده شاهدش هستيم بيشتر شبيه به بازار خوداشتغالی است تا بازار تخصصی تئاتر كودك و نوجوان.
يادآور میشود، نخستين بازار تئاتر كودك و نوجوان تا فردا چهارشنبه 12 تير برای بازديد عموم علاقهمندان واقع در خيابان حجاب، مركز آفرينشهای فرهنگی و هنری كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان برپاست.
